Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կոստանդին Բ. Կատուկեցի

1183. Ժողովի Պատուիրակներ

Հայրապետական աթոռը Հռոմկլայ էր միշտ, եւ այնտեղ էր կաթողիկոսներու սովորական բնակութիւնը, սակայն պատմութեան կարգէն կը տեսնուի, թէ ժողովին վերջը Կոստանդին կը գտնուի Սիսի եպիսկոպոսարանին տունը, որ էր մերձ ի քաղաքն Սիս, զոր Գլխաբացի կոչեն (ՕՐԲ. Բ. 186), եւ հիմա ալ Հին կաթողիկոսարան անունով կը ցուցուի քաղաքին հարաւային ծայրը (ՍԻՍ. 216)։ Չենք գիտեր թէ հանդիպմամբ այնտեղ կը գտնուէր Կոստանդին, վասն զի ստէպ կը պատահէր կաթողիկոսներուն թագաւորին մօտ գալը, կամ թէ պատրուակով եւ կամ հրամանով այնտեղ բերուած էր։ Ամէն առիթ մէջ ծանրացուցիչ պարագայ մը պէտք է նկատել, որ Սիսի մէջ առանց կաթողիկոսի եւ կաթողիկոսի դէմ ժողով կը գումարուէր, երբ կաթողիկոսը Սիսի մէջ էր, Քննիչ եղեալ ծառայքն՝ տեառն, եւ հօտն՝ հովուին, ինչպէս զայրացմամբ կը դիտէ Օրբելեան (ՕՐԲ. Բ. 184)։ Մեզի տարօրինակ պիտի չթուէր կաթողիկոսի մը դատաստանի ենթարկուիլը, եթէ ժողովը օրինաւոր լինէր, եթէ բոլոր եպիսկոպոսներ ու իշխաններ հրաւիրուած ըլլային, եւ եթէ շարժառիթը ստոր եւ օտարախորթ նպատակ մը չըլլար, մինչ այս տեղ ափյափոյ գումարուած կուսակիցներու խմբակ մըն էր կաթողիկոսը դատելու յանդգնող ժողովը։ Մենք բացարձակապէս անտեղի պիտի հռչակէինք անոր որոշումը, եւ ապօրինի Կատուկեցիին գահազրկութիւնը, եթէ Կոստանդին ինքն կնճիռը լուծած չըլլար իր յօժարակամ հրաժարելովը։ Ժողովին կողմէ պատգամաւորութեան մը անմիջապէս կաթողիկոսին կը ներկայանայ Գլխաբացի տունը, եւ կը հաղորդէ իրեն դէմ եղած ամբաստանութիւնները եւ ժողովակին վճիռը։ Իսկ հեզն այն եւ հանդարտն Կոստանդին, ոչինչ ընդոստնոյ իբր յանկարծականի եկած, եւ ոչ ալ պաշտպանութեան կը ձեռնարկէր, եւ խոնարհամիտ կերպով կը պատասխանէր, թէ դուք յայտնի բաները տեսեր էք, բայց մոռցեր էք զծածուկն, որում վկայէ միայն ծածկագէտն, զի իրօք բիւրապատիկ քան զդոյն ունիմ ամբարեալ յոգիս յանցանս, եւ գիտեմ թէ չեմ արժանի այսմ աստիճանի։ Ասոր վրայ կը դառնայ պատգամաւորներուն հարցնել, թէ ի՞նչ պէտք է որ ընէ, եւ անոնք կը պատասխանեն ինչ որ որոշած էին թագաւորն եւ ժողովն, եւ կըսեն, ի բաց հան ի քէն զկաթողիկոսութիւն եւ տուր ցմեզ (ՕՐԲ. Բ. 184)։

« 1182. Կատուկեցին Գահընկէց   |   1184. Կաթողիկոսին Համակերպիլը »
© Gratun.org