Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ․ Բարսեղ Ա․ Անեցի

920. Գող Վասիլ

Թորոս՝ Կոպիտառի իշխանը, որ այլեւս Կիլիկիոյ իշխան ըսուելու չափ ընդարձակեր էր իր տէրութիւնը, մեծ յարձակում մը կրեց Պարսկաստանի Սելճուք հրոսակէն, որ Անարզաբայի կողմէն մտնելով արար աւար զամենայն երկիրն Թորոսի, եւ անկէ Գող Վասիլի սահմանները մտաւ Մարաշի դաշտին վրայէն, վայց Բերդուսի մօտ ընկրկեցաւ Վասիլի գունդերէր, որոնց Թորոս ալ միացաւ իրեններով, եւ միաբան սրով զհետ ընթացան, արարին անթիւ կոտորածս, եւ թափեցին զամենայն առ եւ զգերութիւն (ՈՒՌ. 380)։ Բերդուսի պատերազմը տեղի ունեցաւ 1107ին, եւ միւս տարին նոյն այլազգիք վրէժխնդրութեան դարձան, բայց նորէն յաղթուեցան Հասանմսուրի կամ Հիւսնիմանսուրի պատերազմին մէջ, ուր մեծամեծ քաջութիւններ գործեցին Վասիլի զօրավարները, Ապլասաթ Տարոնցի Տաճատի որդի, Պետրոս Վասիլի քեռին, Վասիլ Կամսարական Տղայ կոչուած, եւ Տիգրան ի մեծամեծացն Հայոց (ՈՒՌ. 381), Հասանմսուրի պատերազմը տեղի ունեցաւ 1108ին, հնձոց արմտեաց ատեն, որ է մերձաւորաբար Յունիսի վերջերը, նկատելով գաւառին եղանակը։ Միւս կողմէն կը շարունակէին Լատիններուն իրարու դէմ պատերազմները։ Բազդովինոս Ուռհայի եւ Ճոսլին Թլպաշարի կոմսերը, յարձակեցան Անտիոքի Տանգրէտի կոմսին վրայ։ Վասիլի զինուորներէն 800 հոգի ալ իրենց հետ էին, այլազգիներու դէմ երթալու պատրուակով առնուած (ՈՒՌ. 383)։ Բախտը Տանգրէտիի յաջող եղաւ, եւ Բազդովինոս տեղւոյն քրիստոնեաներու վրայ ծանրացաւ, եւ Ապլասաթ Տարոնցին՝ որ խռովութեան աղագաւ Վասիլէ բաժնուած էր, ոչ հաճեալ ի գործ Ֆրանկին, նորէն Վասիլի դարձաւ խոցեալ ի բազուկն (ՈՒՌ. 386)։ Նոր յարձակում կրեց Թորոս 1110ին, բայց այս անգամ ակնածեալ ի բազմութենէ զօրաց թշնամւոյն, թող տուաւ որ աւարաւ գոհանան ու ետ դառնան, մանաւանդ որ Վասիլ ալ ազատ չէր իրեն օգնութեան հասնիլ։ Ասկէ ետքը պահ մը Թորոս զինքն հանդարտ զգաց, վասն զի ուրիշ կողմեր սկսան ուղղուիլ աւերիչ հրոսակները, եւ ինքն պարապ գտաւ իր իշխանութիւնը կարգադրել։ Այդ միջոցին հաւանական կ՚երեւի, Բարսեղի պահ մը Կիլիկիոյ իշխանութեան սահմաններուն մէջ գտնուիլը, եւ Թորոսի օգնելը ներքին բարեկարգութեանց մասին։

« 919. Անիի Կացութիւնը   |   921. Մատնալեանց Սպանութիւնը »
© Gratun.org