Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ․ Գրիգոր Գ․ Պահլաւունի

960. Գէորգ և Աւետ

Գէորգ Արճիշեցին, կոյր մըն է ի ծնէ, Աչիկայ մականուանեալ, իբր ըսել Աչք չկայ, որ իր հայրենիքին մէջ սաստիկ ճգնողական կեանք մը անցուցած է, Գրիգոր անուն ընկերի մը հետ, մինչեւ իր յառաջացեալ տարիքը։ Անկէ ետքը միասին կը ձեռնարկեն մեծ ուխտերու շրջանը ընել, որք են Երուսաղէմ եւ Հռոմ եւ Կոմպոստելլա։ Երուսաղէմէ ցամաքով Հռոմ գացած ատեննին՝ Ունկռուզաց Ֆրանկաց (ՅԱՅ. 548), հաւանաբար Հունգարացւոց երկիրը աւազակներու կը հանդիպին եւ կը վիրաւորուին, բայց կրօնաւոր մը զիրենք կը գտնէ եւ իր վանքը կը փոխադրէ։ Գրիգոր ճամբան կը նուաղի, բայց Գէորգի աղօթքով կը կենդանանայ, եւ միասին Հռոմի ուխտը վերջացնելով Հայաստան կը դառնան, եւ Անիի կաթողիկէի մօտ կը բնակին։ Գէորգ հրաշքներով մեծ հռչակ կը ստանայ, բայց կեանքը շատ չերկարիր եւ կը վախճանի ահեկանի 27ին, որ համեմատուած էր Մայիս 4ին (ՅԱՍ. Ա. 198) անշարժ տոմարով։ Տարին ճշդուած չէ, բայց այդ միջոցներուն շարժական տոմարով պէտք էր համեմատւեր Նոյեմբեր 1ին կամ 2ին։ Յիշենք եւս Աւետ անուն. հայ քահանան, Միջագետքի սահմանակիր քաղաքներուն մէկէն, որոյ անունը յիշուած չէր։ Սովի միջոցին իր տան համար ջաղացք …… տարած ատեն, ի տեսլենէ տառապելոց աղեխարշեալ, ո միայն ցորենը կը բաշխէ, այլ եւ էշն ալ եւ ունեցածն ալ վաճառելով կարօտելոց կը բաժնէ, եւ անկէ ետք այդ գարծին կը նուիրուի, ճգնաւորի կեանք կը սկսի վարել, ու ամէն կողմ շրջելով, քարոզելով, ու նպաստ հաւաքելով՝ որբեր ու այրիներ կը խնամէ։ Հարաւային Հայաստանի ամիրայ Շահիարմէն կը սկսի զայն պատուել եւ աղօթքը խնդրել։ բայց որովհետեւ Աւետ զպոռնիկ քահանայսն կը յանդիմանէր, ասոնք ուզելով վրէժ լուծել, քսեցին զնա, թէ լրտես է Հոռոմ թագաւորին, եւ Շահիարմէնն ալ համոզելով՝ ետուն զնա քարկոծել։ Սակայն տեղը մինչեւ երեք օր տեսնուած լոյսէն Շահիարմէնն ալ զգածուելով ետ հրաման պատուել զոսկերս նորա (ՎԱՐ. 125)։ Մեր տեսութեամբ ազգային նահատակներուն յիշատակները պէտք չէ մոռցուին, եւ այս նպատակով կը սիրենք գոնէ համառօտակի անոնց վրայ խօսած ըլլայ։

« 959. Յովսէփ և Խոսրով   |   961. Նախընթաց և Մականուն »
© Gratun.org