Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Ներսէս Դ. Կլայեցի

961. Նախընթաց և Մականուն

Ներսէսը իբրեւ նոր անձնաւորութիւն մը չենք նկատեր կաթողիկոսական աթոռ բարձրացած ատեն։ Արդէն յիշատակած ենք Ծովքի իշխան Ապիրատի որդի եւ Մագիստրոսի թոռնորդի ըլլալը (§ 867), իր կաթողիկոս եղբօրմէն 5 կամ 6 տարեկան պտղիկ, որով շուրջ 1100ին ծնած կ`ըլլայ Ծովքի դղեակին մէջ։ Պատմեցինք արդէն իր առաջին կրթութիւնը Շուղրի Կարմիրվանքին մէջ Ստեփանոս Մանուկ առաջնորդին ձեռքին տակ եւ Բարսեղ կաթողիկոսի պաշտպանութեան ներքեւ (§ 917)՝ քահանայութեան ու եպիսկոպոսութեան աստիճաններն առած իր եղբօր ձեռնադրութեամբ՝ տակաւին երիտասարդական տարիքին մէջ (§ 936)։ Յիշեցինք Անտիոքի Լատին ժողովին ներկայութիւնը (§ 939)։ Շոլղթանի աղանդաւորներուն ուղղած վարդապետական գիրը (§ 947), Թորոսի ու Օշինի մօտ հաշտարար պատգամաւորութիւնը (§ 950), եւ վերջապէս Ալեքս դուքսին յանձնած հաւատոյ գիրը (§ 951)։ Ներսէսի տրուած եւ նուիրագործուած Կլաքեցի մականունը, իր ծննդավայրէն չէ, այլ պարզապէս հայրապետանոցին Ծովքէն Հռոմկլայ փոխադրուելէն ետքը (§ 944), հաստատուն կերպով այնտեղ բնական ըլլալէն, որով պատահական պարագայէ մը յառաջ եկած կ`ըլլայ այդ մականունը։ Բայց Կլայեցիէ աւելի գործածական է Շնորհալի մակդիր անունը, թէպէտ այս ալ բացառաբար յատուկ չէ Ներսէսի, որ միայն ու միայն իրեն սեփականուած անուն մը կարծուի։ Կարմիրվանքի աշակերտներէն եւ Ներսէսի աշակերտակիցներէն Իգնատիոս եւ Սարգիս եւ Բարսեղ վարդապետներն ալ այդ մականունով կոչուած են, եւ իրաւունք ունինք կարծել, թէ Ստեփանոս Մանուկի աշակերտական խումբին ընդհանուր կերպով տրուած կոչում մը եղած է (§ 917), բայց այսօր Շնորհալի անունը առանց ուրիշ յաւելուածոյ, նոյն խումբին նշանաւորագոյն անհատին, Ծովքեցի կամ Պահլաւունի կամ Կլայեցի Ներսէս Դ կաթողիկոսին՝ իբր առանձնայատուկ կոչում ընդունուած է։ Ներսէս կաթողիկոսական աթոռ բարձրացած միջոցին՝ արդէն ալեւորեալ հերովէ եւ լցեալ զժամանակս անձ մը եղած էր (ԸՆԴ. 86), իբր 66 տարեկան եւ իր կեանքին լաւագոյն մասը մաշած էր արդէն հայրապետանոցի մէջ իր եղբօր մօտ, իբրեւ անոր փոխանորդը կամ ընդհանուր քարտուղարը, եւ ստէպ ալ իբր տեղակալը, որով ոչ գործի եւ ոչ կեանքի տարբերութիւն մը կը բերէր անոր վրայ կաթողիկոս հռչակուած ըլլալը։

« 960. Գէորգ և Աւետ   |   962. Գրական Արդիւնքը »
© Gratun.org