Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Ներսէս Դ. Կլայեցի

979. Ծիսական Գործեր

Վարդան պատմիչ իբր գովեստի մի կէտ կը յիշէ թէ Ներսէս եօթն ամ պաշտեալ զպատիւն կաթողիկոսութեան վախճանեցաւ՝ եօթն եպիսկոպոս ձեռնադրեալ ձրի, արք անուանիք եւ ընտիրք, ո՛ր վարդապետ եւ ո՛ր փիլիսոփայ (ՎԱՐ. 129)։ Ասով պատմիչը կ`ուզէ շեշտել թէ ոչ շատեր եւ ո՛չ անարժաններ ձեռնադրեց, եւ ոչ ալ կաշառքով շնորհաբաշխութիւններ ըրաւ։ Ստոյգ է որ եօթն տարիներու մէջ շատ աւելի վիճակներ կրնային եպիսկոպոսի պէտք ունենալ, բայց կ`երեւի թէ շատ խիստ եղած է Ներսէս այդ մասին։ Եօթը եպիսկոպոսներու անունները յիշուած չեն, բայց գիտենք թէ ասոնցմէ մէկը եղած է Կարսի եպիսկոպոս Խաչատուրը, զոր ձեռնադրած է Ներսէս անոր ազգակից Աբրահամին տեղը։ Այդ մասին յղած գիր շրջաբերական (ԸՆԴ. 218-222) նամակէն կը քաղենք, որ Խաչատուր քահանայ կը կոչուի պարզապէս, եւ ամուսնացեալ դասակարգէ եղած ըլլալը հաւանական կ`երեւի, զի թէպէտ վանականներու կամ կուսակրօններու ալ քահանայ կոչումը տրուած է երբեմն, այլ անոնք վանացերէց կոչուած են։ Ձեռնադրութիւնը կատարած է կենսակիր խաչիւս եւ աստուածախօս աւետարանաւս եւ սուրբ Լուսաւորչին աջովս, որով Աջին ձեռնադրութեանց ալ գործածուած ըլլալը կը տեսնուի։ Նոյն գիրին մէջ ամուսնութեանց վրայ խօսելով կը յիշեցնէ առն եւ կնոջ անբաժանելի զուգաւորութեան օրէնքը, կը մեղադրէ որ ոմանք յեպիսկոպոսաց արեելից, արհամարհելով զօրէնս Աստուծոյ, բաժանեն անխտրաբար սակս սակաւ ինչ կուրացուցիչ մամոնայի, եւ կը հռչակէ թէ բաժանումը օրէն չէ, բաց ի բանէ պոռնկութեան, եւ որ այլ եւս են ի կանոնս սուրբ հարցն գրեալ պատճառք (ԸՆԴ. 220)։ Ասով ամուսնալուծման կանոնը կը հաստատուի, բայց միշտ կանոնական պատճառներով եւ եկեղեցական իշխանութեամբ։ Թուղթին մնացեալ մասերը բարեկարգութեան խրատներ են թէ ձեռնադրեալին եւ թէ իր ժողովուրդին ուղղուած։ Ներսէսի եօթն եպիսկոպոսներէն մէկն ալ պէտք է եղած ըլլայ Ստեփանոս Սիւնեաց եպիսկոպոսը, որ 1168ին յաջորդեց իր հօր եւ նախորդին Գրիգորի (ՕՐԲ. Բ. 86), այն որ Պահլաւունիէն էր ձեռնադրուած (§ 944), եւ հարկաւ Ստեփանոս ալ անոր հետեւած կ`ըլլար։ Ստեփանոսէ ետքէն նստող երկու եպիսկոպոսներուն հահար խօսելով Օրբելեան կ`ըսէ, թէ Սարգիս Աղուանից եւ Յովհաննէս Աղթամարի աթոռէն ձեռնադրուեցան (ՕՐԲ. Բ. 87), եւ Ստեփանոսի համար բան մը չըսելը Հռոմկլայի աթոռէն ձեռնադրուած ըլլալը կը հաստատէ։ Յիշեալ եօթն եպիսկոպոսներու մէջ կրնային թերեւս համարուիլ, իր եղբօրորդիներն ալ Գրիգոր Տղայ եւ Գրիգոր Ապիրատ, եթէ անոնք աւելի կանուխ Պահլաւունիէն ձեռնադրուած չէին, ինչ որ մեզի աւելի հաւանական կ`երեւի, քանի որ Պահլաւունիներ երիտասարդ տարիքներուն մէջ եկեղեցական աստիճաններու կը բարձրանային։ Հետեւաբար Կարսի եւ Սիւնաց եպիսկոպոսներէն զատ՝ Ներսէսի ձեռնադրած միւս հինգերն ալ, գլխաւոր վիճակներու թեմակալներ պէտք է եղած ըլլան։

« 978. Արեւորդեաց Դարձը   |   980. Յարաբերական Գործեր »
© Gratun.org