Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Ներսէս Դ. Կլայեցի

980. Յարաբերական Գործեր

Ներսէս Շնորհալի Մանուէլի գրած նամակին մէջ խոստացած էր միութենական խնդիրին վերջ տալու համար ժողով գումարել (§ 974), սակայն յայտնի է թէ այդ մասին բնաւ շտապելու միտք չունէր, եւ մինչեւ որ Յոյներու կողմէն որոշակի եւ ճշդակի պատասխաններ չստանար եւ միութիւնը իր իմացած կերպով ծրագրուած չտեսնէր, բնաւ պաշտօնական գործողութեանց անցնելու մտադիր չէր։ Այդ դիտումը յայտնապէս կը տեսնուի առ եպիսկոպոսս եւ վարդապետս Հայաստանեայց գրած նամակին մէջ (ԸՆԴ. 209-210), ուր յիշելէ ետքը թէ կայսեր կողմէն առաջարկներ եւ պատգամաւորներ եկած են, կը վստահեցնէ թէ առանց կանխաւ իրենց հետ ժողով գումարելու որոշում պիտի չտայ, եւ կը զգուշացնէ զի մի յանիմաստից ոմանց անուղղապէս ինչ լուեալ այլընդայլոյ ինչ կարծիցէք։ Առ այժմ կը գոհանայ աղօթք յանձնարարել, սակայն ժողովի հրաւէր չ`ըներ, այլ միայն կը յանձնարարէ գալ, յորժամ վերստին հասցէ առ ի մէնջ, յետ այժմու հրաւիրանացս, կոչման գիր եւ բան։ Աւելի մանրամասնութեանց չի մտներ, այլ կը թողու որ զբովանդակն յեկեալ եղբարցդ հասկանան։ Իսկ այդ եղբայրները հարկաւ գործին մօտէն տեղեկութիւն ունեցող եպիսկոպոսներ եւ վարդապետներ են, որ կ`երթան յարեւելս, շրջել ի սուրբ տեղիս ուխտից Հայաստանեայց։ Որչափ հեռի է այդ ընթացքը, Թէորիանոսի նկարագրած՝ արտասուաթոր աչքով զղջացող եւ քաղկեդոնիկ երկաբնակութիւնը ընդունող Ներսէսի կարծեցեալ կացութենէն (§ 975)։ Ներսէս ոչ միայն չէ կրցած այդպիսի յայտարարութիւն մը ընել, այլ եւ ընողները խստիւ կը յանդինամէ, որոնք ապստամբելով ի հայրենատուր աւանդից կը կարծեն աղէկ բան մը ըրած ըլլալ։ Այս տեսակէն է Պօղոս Տարսոնացի քահանան, որ ինքզինքը Սամուէլ Սամոստացի ընկերէն ամբսատանեալ կարծելով, չքմեզանաց գիր մը գրած էր Ներսէսի, եւ իր հոռոմացեալ ըլլալը կը պաշտպանէն։ Ներսէս այդ գիրին պատասխանելով (ԸՆԴ. 207-209) կը յատարարէ, թէ եղելութիւնը միայն նոյնինքն Պօղոսի գրութենէն իմացաւ, իսկ անոր հոռոմանալը կը դատապարտէ, արգիլեալ պտուղը ուտող Ադամին կամ արգիլեալ օրեր ուտիքի կերակուր ուտողներուն նմանցնելով, եւ վճռելով թէ կարող էիր եւ աստանօր, այսինքն Հայոց եկեղեցւոյն մէջ, գործելովն զբարին արժանաւորիլ խոստացելոց բարեացն։ Այդ խօսքեր հայադաւան եկեղեցւոյն ուղղափառութիւնը պաշտպանող հոգին կը ցուցնեն, ճիշտ հայադաւան ուղղութեամբ, որ իր դաւանութիւնը չի փոխեր, բայց յաւիտենական փրկութիւնն ալ իրեն բացառիկ սեփականութիւնը չ`ըմբռներ։

« 979. Ծիսական Գործեր   |   981. Ասորիներու Հետ »
© Gratun.org