Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Ներսէս Դ. Կլայեցի

986. Ներսէսի Մահը

Շնորհալին այդ պարագաները կշռած ատեն, մէկ կողմէն միաբանութեան անյագ տենչով մը դժուարութիւնները վերցնել կ`աշխատէր, իսկ միւս կողմէն յունական առաջարկներու երեսէն գործին դժուարութեան, մանաւանդ թէ անհնարութեան մատնուած ըլլալը կը տեսնէր։ Այս պատճառով իր մարմնոյն տկարութեանց վրայ՝ հոգեկան յուզումներ ալ կը բարդուէին, եւ չկրնալով այդ ծանրութեանց տոկալ, միեւնոյն 1173 տարւոյ Օգոստոսին մէջ, իր բազմաշխատ եւ բազմարդիւն կեանքը կը կնքէր սրբութեամբ։ Լամբրոնացին իբր պատճառ կը ցուցնէ ճգնաւորական կրօնից պատճառած տկարութիւնը, աւելցնեով թէ անոր անձը յամենայն ժամ ճնշէր ցաւօք, որով կանխաւ ստացուած ախտերու ալ ակնարկել կ`երեւի, քանի որ վրայ կը բերէ, թէ ամառնային եղանակն ալ ջերմային օդովքն դապացուցաներ զսուրբն (ԸՆԴ. 165)։ Ներսէս Կլայեցի, Շնորհալի հայրապետը վախճանած կ`ըլլայ 73 տարեկան հասակին մէջ, իսկ օրը թէպէտեւ շատերէն ճշդիւ նշանակուած, սակայն իրարու անյարմար լինելուն եւ տոմարական պահանջից չհամապատասխանելուն, անըստուգութեան կը մատնէ օրուան ճշդութիւնը։ Լամբրոնացին իբրեւ աւելի մօտէն գիտցող, 622 Օգոստոս 13 Հինգշաբթի օր կը դնէ (ԸՆԴ. 165), իսկ այլուր Օգոստոս 5 ըսուած է (ՅԱՅ. 87), մինչ Միխայէլ Ասորի, նոյնպէս ժամանակակից, 612 Օգոստոս 8 Հինգշաբթի օր կը նշանակէ (ՄԻԽ. 471)։ Միխայէլի տարեթիւն գրչութեան սխալ ենթադրելով եւ 622 կարդալով, ինչպէս կը դնէ եւ Սմբատ (ՍՄԲ. 102), եւ Անեցիին 623 ըսելն ալ (ՍԱՄ. 139) անոր մօտեցնելով, եւ ժամանակագրական եղելութեանց կարգը պահելով, 1173ը պէտք է ընդունիլ իբր Շնորհալւոյն մահուան տարի, եւ ամիսն ալ Օգոստոս, կամ Աստուածածնի ամիս՝ Միխայէլի բացատրութեամբ (ՄԻԽ. 471)։ Օգոստոս կը դնէ նոր Յայսմաւուրքն ալ (ՅԱՍ. Բ. 75), թէպէտ հինը Յունիս 13ին կը գնէ եւ տարին ալ 632 (ՅԱՅ. 612)։ Այդչափ տարբերութեանց մէջէն 1173 Օգոստոսը պինդ բռնած ատեննիս, կը մնայ հինգշաբթի օրուան յիշատակութիւնը, զոր համաձայնութեամբ կը կրկնեն երկու ժամանակակիցներ Լամբրոնացի եւ Միխայէլ, սակայն Օգոստոսի ոչ 13, ոչ 8, եւ ոչ 5 Հինգշաբթի չեն հանդիպիր։ Յիշեալ 1173 տարւոյ Օգոստոսը Չորեքշաբթի կը սկսի, եւ Հինգշաբթի կը հանդիպին 9 եւ 16 օրերը, մինչ 5ը Կիրակի է, 8ը Չորեքշաբթի, եւ 13ը Երկուշաբթի, թէպէտ զայն Հինգշաբթի հաշուողներ եղած ըլլան (ՀԱՅ. 375)։ Եթէ հայկական ամիսը ճշդիւ նշանակուած ըլլար, թերեւս համեմատութենէն օգտուէինք, զի հին Յայսմաւուրքին տեղ մը հրոտից 30 ըսելը (ՅԱՅ. 87) բնաւ լուծում չի տար, քանի որ կը պատասխանէ 1174 Յունուար 31ին։ Նոյնպէս ուղիղ չէ ուրիշ տեղ մարգաց 7ին (ՅԱՅ. 612) գնելը, որ կը համեմատի 1173 Նոյեմբեր 9ին, մինչ ինքը կը դնէ Յունիս 13ին։ Այս կողմէն ալ ստոյգ բան մը չգտնուելուն կը պարտաւորուինք կամ ամսաթիւնը կամ եօթնեկը օրը փոփոխելով, կամ Օգոստոս 13 Երկուշաբթի ըսել, կամ Օգոստոս 16 Հինգշաբթի, որ կը պատասխանէ նոյն Շնորհալիէն ընդարձակուած Վերափոխման իննօրէքին միջին օրուամ, եւ կը սիրէինք այդ վերջին ենթադրութիւնը նախադասել։ Շնորհալիին թաղումը ամենայն շքեղութեամբ կատարուեցաւ Գրիգոր Ապիրատ եպիսկոպոսին գլխաւորութեամբ, ուր Լամբրոնացին ալ խօսեցաւ դրուատ պատմագրաբար ի յաստուածահրաւէր փոխումն նորին, իսկ մարմինը թաղուեցաւ Հռոմկլայի կաթողիկէին հովանւոյն ներքեւ, իր եղբօր Գրիգոր Պահլաւունի կաթողիկոսի գերեզմանին մօտ։

« 985. Ժողովի Համար   |   987. Ժպիրհին Նամակները »
© Gratun.org