Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Ներսէս Դ. Կլայեցի

987. Ժպիրհին Նամակները

Շնորհալիին նկատմամբ ընդհանուր տեսութեանց չանցած, կը պարտաւորուինք ինչ ինչ տեղեկութիւններ աւելցնել իր գրական արդիւնաւորութեանց զանազան մասերուն վրայ, որոնք ժամանակագրական ճշդութիւն չունենալնուն, չկրցանք պատմութեան կարգին յառաջ բերել։ Այն նամակներէն զատ, զորս պատմութեանս կարգին քաղեցինք, ունինք երեք համառօտ նամակներ անանուն ժպիրհի մը ուղղուած, իրաւցնէ յիմարութեամբ եւ հպարտութեամբ լրբեալ յանդուգն ժպիրհ մը (ԸՆԴ. 214), որ գրեալ էր առ նա բանս զկծանաց (ԸՆԴ. 211)։ Նա Ներսէսի մօտ ալ եկած է, նուէրներ ալ տուած է, եւ յիշելով թէ Ներսէս զինքն տուած է ի ձեռս հակառակաց (ԸՆԴ. 214), զայն իբրեւ կեղծաւոր կը մեղադրէ, մամոնայի եւ այլոց ծառայ կ`անուանէ եւ կը յորդորէ որ իբր անարժան, ինքնին հրաժարի։ Ներսէս ամենայն հեզութեամբ կը պատասխանէ, անոր անկարգութիւնները կը յանդիմանէ, եւ ինքզինքը քաշուելու, եւ իր նշխարեալ կենաց աւուրս ապաշխարելու պատրաստ կը ցուցնէ երբ ուրիշ մը իր տեղը գրուի, օրինակ բերելով Գրիգոր Աստուածաբանի եւ Յովհան Ոսկեբերանի աքսորական կեանքը (ԸՆԴ. 216)։ Այդ անանուն նամակները շատ յարմարութեամբ կրնան մեկնուիլ Յուսիկ անուն աբեղայի մի վրայ, որ Գէորգ աբեղայի մը եւ Կարապետ երէցի մը ընկերակցութեամբ քաղկեդոնիկ եղած եւ զանազան անկարգութեանց ձեռնամուխ եղած էր Եդեսիոյ կողմերը, եւ իբր 400 տուն ժողովուրդ մը իրեն հրապուրելով՝ Յուսիկեան խումբ մը կազմած էր։ Ներսէս Յուսիկը կոչելէ եւ խրատելէ ետքը, տեսնելով որ անզեղջ է, Եդեսիոյ քաղաքի իշխանին գրած էր Յուսիկեանց ըմբոստութիւնը զսպել։ Իսկ Յուսիկ սկսած էր Ներսէսի դէմ գրել եւ խօսիլ, կեղծաւորութեան եւ սիմոնականութեան զրպարտութիւններով, եւ Նուրէտտին սուլտանին պաշտպանութեամբ Եդեսիա դառնալով իրեն ընթացքը կը շարունակէր։ Միխայէլ Ասորի պատրիարքը միջամտելով, Յուսիկը ուղղութեան բերած եւ Ներսէսի մօտ յղած էր ներում ստանալու, սակայն հասած ատեն Ներսէսը մեռած գտաւ, եւ Յուսիկն այն անօրէն գնաց յԱնտաք, այսինքն Անտիոք, եւ դարձեալ եղեւ քաղկեդոնիկ (ՄԻԽ. 471)։ Պարագաներուն նմանութեանը վրայ հիմնուելով գրեթէ ստոյգ կը նկատենք, եւ վստահութեամբ կը նոյնացնենք Շնորհալիին ժպիրհը սոյն այս Յուսիկ Եդեսացիին հետ։

« 986. Ներսէսի Մահը   |   988. Զանազան Նամակներ »
© Gratun.org