Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Ս. Ներսէս Դ. Կլայեցի

988. Զանազան Նամակներ

Ուրիշ շատ համառօտ նամակներ ալ կան Գէորգ վարդապետի մը ուղղուած (ԸՆԴ. 216-218), որուն շատ յարգանօք կը խօսի Ներսէս, անոր հակառակորդներուն մասին առ մերասեռն վեհ, թերեւս Մլեհ իշխանապետին, միջնորդած ըլլալը կը յիշէ, եւ իրեն մասին կարծեալ մթութիւնը մաքրեցաւ կ`ըսէ, եւ զայն իրեն մօտ կը հրաւիրէ։ Ամենայն հաւանութեամբ, նոյնինքն Հաղբատի առաջնորդ Գէորգ վարդապետն է Ներսէս թղթակիցը, որուն առաջարկութեամբ սուրբ Սարգիսի վկայաբանութիւնը թարգմանեց։ Հաղբատացւոց հետ յարաբերութեանց նշաններ են նաեւ, նոյն վանքէն Վարդան վարդապետի խնդիրքով Անյաղթին Բարձրացուցէք ճառին մեկնութիւնը գրելը, եւ ուրիշ Հաղբատացի վարդապետի մը առաջարկութեամբ Նիւսացիին Ամենայն չար ճառը մեկնելը (ՉԱՄ. Գ. 85)։ Այսպէս կը յայտնուի թէ Շնորհալին ներքին եւ մտերմական յարաբերութիւններ կը պահէր Արեւելեան վարդապետներուն հետ, եւ անոնք կը յարգէր եւ կը գնահատէր, ուսկից քաջալերուած կրցան անոնք ձայներնին բարձրացնել, երբ Շնորհալիին յաջորդներուն օրով միութենական ձգտումներուն աւելի զիջողական ձեւեր սկսան տրուիլ։ Գեղեցիկ է եւս Շնորհալիին Եդեսացի ախտացեալներուն գրած նամակը (ԸՆԴ. 289-296), որ տարափոխիկ հիւանդութիւն մը տարածելուն պարագան կը մատնանշէ։ Շնորհալիին վերագրեալ գրուածներ շատ են թուով ու տեսակով, ռամկականներէն մինչեւ փիլիսոփայական մեկնութիւններ, եւ քերթողական տաղերէն մինչեւ աստուածաբանական տեսութիւններ, զորս մի առ մի յիշել եւ կշռել մատենագրական ճիւղը մշակողներուն կը թողունք։ Բայց պէտք է գոնէ յիշատակենք Մատթէոսի մեկնութիւնը, զոր հասուցած է մինչ Մի համարիք եթէ եկի լուծանել համարը (ՄԱՏ. Ե. 17), եւ չենք գիտեր թէ վասն ինչ պատճառի խափան եղաւ շարունակել (ԿԻՐ. 68)։ Հաւանաբար անիկա աշխատութիւն մըն էր՝ զոր իր առաջին տարիներուն մէջ սկսած էր, եւ պարտաւորուեցաւ թողուլ երբ եպիսկոպոսական է եւ հայրապետական առօրեայ գործեր եւ գրութիւններ, այս տեսակ հանդարտութիւն պահանջող աշխատութեան արգելք եղան։ Յիշած ենք թէ պէտք է այդ մեկնութիւնը յարաբերութեան մէջ նկատել Ներսէսի աշակերտակիցներէն Բարսեղ եւ Իգնատիոս Շնորհալիներու գրած՝ Մարկոսի եւ Ղուկասի մեկնութիւններուն հետ (§ 917

« 987. Ժպիրհին Նամակները   |   989. Պաշտամանց Մասին »
© Gratun.org