Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Դ. Տղայ

995. Անունն ու Տարիքը

Մինչեւ որ Գիրգոր Տղայ Հռոմկլայ դառնար ու Մլեհ հասնէր, ընտրական գործողութիւնք լրանային ու նորընտիրը օծուէր, միջոց մը պէտք է անցած ըլլայ, եւ հազիւ 1173 տարւոյ վերջերը կրնայ նա պաշտօնին գլուխը անցած ըլլալ։ Կաթողիկոսական ձեռնադրութեան ներկայ եղած են Հռոմկլայի շրջանակներուն եպիսկոպոսներ, եւ անոնց մէջ երկու ալ Ասորի, Գրիգորիոս Քէսունի եւ Վասիլիա Ռապանի եպիսկոպոսները։ Այդ առթիւ Հայոց եւ Ասորւոց աթոռներու մէջ եղած հին սահման կամ սովորութիւնն ալ կը վերանորոգուի, ու նոր աթոռ բարձրացող հայրապետը իրեն դաւանութիւնը միւսին կը ղրկէ երկու եպիսկոպոսներու պտգամաւորութեամբ (ՄԻԽ. 472)։ Այդ սովորութիւնը հնաւանդ էր առջի դարերուն մէջ բոլոր հայրապետական աթոռներու մէջ, որով կը պահէին իրարու մէջ եղած հոգեւոր հաղորդակցութիւնը։ Գրիոգոր Դ. կաթողիկոսի տրուած Տղայ մականունը, կարծել տուաւ թէ շատ մանկահասակ աթոռ բարձրացած ըլլայ, նոյնիսկ աւելի երիտասարդ քան Գրիգոր Գ. Պահլաւունին (§ 927)։ Սակայն հնար չէ այդ բացատրութիւնը ընդունիլ, գիտնալով որ արդէն 1138ին, իր հօրը գերութեան ատեն (§ 944), նորահաս պատանի մըն էր, եւ իր հօրեղբայրներուն հսկողութեան ներքեւ Հռոմկլայի հայրապետանոցը կը փոխադրուէր, եւ անդ կը մեծնար իբրեւ կաթողիկոսին տղան (§ 945)։ Ուստի այս պարագայէն միայն ստացած կ՚ըլլայ նա Տղայ մակդիր անունը, ապա թէ ոչ յիշեալ պատահարէն 25 տարի ետքը աթոռ բարձրացած ըլլալով, մերձաւորաբար, եթէ ոչ աւելի, քառասուն տարեկան աթոռ բարձրացած պիտի ըսուի։ Գրիգոր Դ. որ Տղայն մակակոչեալ էր, նաեւ յաղթանդամ էր հաստատեալ (ՎԱՀ. 218), որ է բարձրահասակ եւ անձնեայ կերպարան, պարագայ մը որ գրեթէ բոլոր Պահլաւունի կաթողիկոսներու տամար կը յիշուի, եւ Մագիստրոսի սերունդին, եւ յատկապէս Ծովքեցւոց ճիւղին, բարձր հասակ եւ փառաւոր կերպարան ունեցած ըլլալուն հաստատութիւն կու տայ։

« 994. Տղայի Յաջորդելը   |   996. Մանուէլի Դիմումը »
© Gratun.org