Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Դ. Տղայ

1003. Ժողովի Հրաւէրը

Կոստանդին Հերապոլսեցին անմիջապէս բերաւ այդ նամակները, եւ հետեւաբար 1177 տարւոյ զատիկէն առաջ նամակնրը Հռոմկլայ հասած էին։ Գրիգոր կաթողիկոս անոնք կարդաց խորհրդակցութեամբ եպիսկոպոսաց եւ վարդապետաց՝ որ իր շուրջը կը գտնուէին, եւ պարունակութիւնը կշռելով գոհունկութեան արժանի գտաւ, որ փոխան ինն գլխոց, որ Շնորհալիին օրով առաջարկուած էին, խնդիրը մինչեւ մէկ գլուխի վերածուած է, այսինքն է երկու բնութիւն բանաձեւը ընդունիլ, այն ալ ոչ թէ մոլորութենէ ուղղութեան դառնալու իմաստով, այլ յայտարարելով թէ Հայեր ուղղափառ եղած են, եւ ուղղափառ միտքով կրցած են մի բնութիւն բանաձեւը գործածել։ Իսկ բանաձեւի փոփխութիւնը կը խնդրուէր պարզապէս միութեան եւ հոգեւոր հաղորդակցութեան շօշափելի նշան մը տուած ըլլալու եւ տկարամիտներու շփոթութիւնը փարատելու համար։ Այդ տեսութեանց հիմնուելով Գրիգոր կաթողիկոս, Գրիգոր Ապիրատ, Ներսէս Լամբրօնացի, եւ անոնց հետեւողներ՝ որոշեցին թէ այդ հիմամբ կատարուեցլիք միութիւնը՝ անգործադրելի չէ. միայն թէ առանց ազգային ժողովի ալ ընդունիլ հնար չէ. ուստի անմիջապէս ժողովի հրամւէրներ ցրուեցին ամէն կողմ, ի Մեծն Հայք եւ ի յԱրեւելս, եւ ի սուրբ քաղաքն Երուսաղէմ, եւ Սուրբ Լեառն որ Սեաւ կոչի։ Լամբրոնացին իր տեղեկութեանց մէջ, այնպէս կը ցուցանէ թէ անմիջապէս եւ առանց ընդդիմութեան ժողովը հաւաքուեցաւ ի հայրապետական աթոռն Հռոմկլայ, որ է առ ափն Եփրատայ, եւ օրն ալ ճշդելով ի սուրբ պասքայն (ԸՆԴ. 180), զանց կ՚ընէ տարին նշանակել. մինչեւ ուրիշ կողմերէն կը տեսնուի, որ երկու տարի ետք 1179ին զատիկին գումարուած է Հռոմկլայի ժողովը, եւ երկու տարի յապաղիլը կարեւոր դժուարութեանց տեղի ունեցած ըլլալուն նշանն է։ Դժուարութիւններ կրնային արտաքին ալ ըլլալ, բայց աւելի ներքին դժուարութիւններուն երեսէն յապաղծ ըլլալը կը հաստատեն Արեւելեաց եւ կաթողիկոսին միջեւ փոխանակուած գիրերը, զորս Լամբրոնացին միութենական խնդրոյն վաւերագիրներուն կարգին յառաջ բերել զանց կ՚ընէ, այլ ուրիշ կողմէն պահուած ու մեզի հասած են (ԸՆԴ. 307-329)։ Լամբրոնացին, որ միութենական գործին ծայրայեղ փութկոտութեամբ փարած մէկն էր, հաւանաբար չէ ուզած այդ գիրերը յառաջ բերել, կսակածելով ընթերցողներու միտքը պղտորել, եւ մանաւանդ նկատելով, թէ քանի որ վերջիվերջոյ ժողովը գումարուեցաւ եւ ապարդիւնք մըն ալ ունեցաւ, միջանկեալ դէպքեր իրենց նշանակութիւնը կորուսած եւ կարեւորութենէ զուրկ մնացած կ՚ըլլան։ Բայց մեզ պարտք է եղելութեանց ընթացքը իրենց ամբողջութեան մէջ յառաջ բերել։

« 1002. Սիւնհոդական Նամակը   |   1004. Արեւելեայց Դիտողութիւնը »
© Gratun.org