Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Դ. Տղայ

1024. Լեւոն և Լատիններ

Լեւոն չյուսահատեցաւ իր հետապնդած նպատակին մէջ։ Դիմաւորեց Փրեդերիկոսի որդին, Փրեդերիկոսը, ըստ այլոց Կոնրադոս կոչուած, որ կը հեւտեւէր իր հօր դիակին՝ Անտիոքի մէջ թաղելու համար, եւ որուն յուղակաւորութեան խառնուած էր Լամբրոնցին ալ իր պատգամաւոր ընկերներովը։ Լեւոն Տարսոնի մէջ հանգստացուց կայսրորդին, Մամեստիոյ մէջ հիւանդութիւնը խնամեց, եւ Անտիոք երթալէ ետքը օգնեց Պտղոմայիսի պաշարման, ուր միացած էին Գաղգիոյ եւ Անգղիոյ թագաւորներն ալ։ Բայց կրտսեր Փրեդերիկոսն ալ Պտղոմայիսի առջեւ մեռաւ, իսկ կայսրութիւնը անցաւ իր եղբօր Հենրիկոս Զ-ի։ Լեւոն Պտղոմայիսի պաշարումէն անցաւ Կիպրոս, եւ օգնեց Հռիքարդոս թագաւորին Անգղիոյ, Կիպրոսը Յոյներէն գրաւելու, եւ Լատիններու հետ բարեկամութիւնը ամրապնդելէ, եւ իրեն աւարաբաժինն ալ առնելէ ետքը դարձաւ Կիլիկիա, ուր իր դիրքը հետզհետէ աւելի զօրացաւ։ Անգղիացիք կիպրոսը չպահեցին, այլ վաճառեցին զայն Գուիտոն Լուսինեանի, լատին իշխանին, որ առաջ Յոպպէի եւ Ասկաղոնի կոմս եղծ էր, իսկ 1186-ին Երուսաղէմի թագաւոր հռչակուեցւ Ամաւրի թագաւորին դստեր Սիպիլի հետ ամուսնանալով։ Բայց միւս տարին Երուսաղէմ Սալահետտինէ առնուեցաւ, Գուիտոն ալ գերի ինկաւ, եւ ազատութիւն ստանալէ ետքը, 1192-ին Կիպրոսն առաւ Հռիքարդոսէ, եւ հոն հաստատուեցաւ, եւ երկու տարի եւս ապրեցաւ (ՀԵԹ. 80)։ Այդ Լուսինեան տունն է, որ վերջէն Կիլիկիոյ Հայ թագաւորութեան ալ տիրացաւ՝ խնամիական յաջորդութեամբ։ Լատին թագաւորներ Սալահետտինի հետ հաշտութեան պայմաններ կնքելով, եւ ձեռուընին մնացած տեղերը ապահովելով ետ դարձան Եւրոպա, առանց Կիլիկիոյ Հայերուն համար նպաստաւոր պայման մըն ալ աւելցնելու, որով Սալաետտին ազատօրէն կրցաւ հայոց դէմ դարձնել իր թշնամութիւնները, եւ թերեւս աղէտներ ալ պատճառէր, եթէ 1193 Փետրուարին մեռնելովը, Կիլիկիոյ վրայէն երկիւղալի վտանգըչփարատէր (ՍԻՍ. 451)։ Այսպէս Լեւոն կրցաւներքին հոգածութեան դարձնել իր ջանքերը, առանց մեծ նպատակը աչքէ վրիպեցնելու, եւ այդ գիտմամբ միշտ լատիններու բարեկամութիւնը մշակելով։

« 1023. Թագաւորութեան Խոստումը   |   1025. Կաթողիկոսի Մահը »
© Gratun.org