Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Դ. Տղայ

1025. Կաթողիկոսի Մահը

Գրիգոր կաթողիկոս Սիս եկած էր անձամբ կայսեր հետ տեսակցելու (§ 1023), բայց անոր մահուան գոյժին վրայ, եւ կրտսեր Փրեդերիկոսի հիւանդութեան առթիւ՝ Մամեստիա եկաւ կայսրորդւոյ վշտակցութիւն յայտնելու, եւ անկէ շիտակ Հռոմկլայ դարձած պիտի ըսէինք, ինչպէս շատերն ալ կը կարծեն, սակայն այդ եղելութեանց վրայ երկար ապրած չըլլալուն, եւ Սմբատի թաղեցաւ ի Դրազարկն ըսելուն (ՍՄԲ. 106), եւ Անեցիին ալ նոյնը կրկնելուն (ՍԱՄ. 13), վրայ հիմնուելով հաւանականագոյն է կարծել, թէ Գրիգոր Հռոմկլայ չգնաց, այլ Սիս մնաց Լեւոնի մօտ, եւ այնտեղ մեռաւ, որով իր մարմինը Դրազարկի մէջ ամփոփուեցաւ։ Սմբատի եւ Անեցիի յայտնի վկայութեան դէմ, Գրիգոր Տղան Հռոմկլայի մէջ թաղուած ըսողներ, աղբիւրը չեն ցուցուցած (ՉԱՄ. Գ. 159)։ Իրաւ է որ Տղան իր հայրապետութեան ատեն շինեաց զգեղապաճոյճ եկեղեցին ի Կլայն, եւ զարդարեաց զնա մեծապէս (ԿԻՐ. 69), եւ անոր մէջ պատրաստեց զդիրս երկուց սուրբ լուսաւորչացն՝ զհօրեղբարցն իւրոց, եւ նաեւ զնշխարս մեծին Գրիգորիսի Վկայասէրի Ծովքէն հանելով, փոխադրեց եւ զետեղեց Հռոմկլայի տաճարին մէջ ընդ երկուց լուսւորչացն, սակայն այդ պարագաները յիշող պատմիչն ալ՝ Տղային համար կը րգէ, թէ կայ հանգուցեալ ի սուրբուխտն Դրազարկ (ՍԱՄ. 139), որով կը հաստտէ Սիսի մէջ մեռած ըլլալը։ Մահուան թուականը Սմբատ յատկապէս կը դնէ 1193, Մայիս 16-ին (ՍՄԲ. 106), որ ուրիշներէն թերեւս շփոթութեամբ Մայիս 25 (ՍԻՍ. 532) կամ Յուլիս (ՉԱՄ. Գ. 159) ըսուած է։ Վասն զի մասնաւոր յիշատակարան մըն ալ կը հաստատէ մայիս 16 թուականը եւ Դրազարկի մէջ թաղուիլը (ՀԱՅ. 412)։

« 1024. Լեւոն և Լատիններ   |   1026. Տղայի Ընթացքը »
© Gratun.org