Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Ե. Քարավէժ

1031. Տեւողութիւն և Ընթացք

Սովորաբար ամ մի կը գրուիՔարավէժին կաթողիկոսութեան տեւողութիւնը, զոր Անեցին ամս երկու կը դնէ (ՍԱՄ. 143), եւ ասկէ նորեր տարի մը եւ հինգ ամիս տեւողութիւն նշանակեցին։ Տղային մահը 1193 Մայիս 16ին եղած ատեն, Քարավէժին կաթողիկոսութիւնը ամիս մը կամ երկու յարմար է յապաղել, եթէ այն խնդիրի նիւթ եղաւ եւ Արեւելեաններուն կողմէն թելադրութիւններու տեղի տուաւ։ Իսկ մահը Սմբատէ 643 թուին գրուած է (ՍՄԲ. 107), որ կրնայ տարածուիլ մինչեւ 1195 Փատրուար 1 շարժական տոմարի հաշուով, իսկ Անեցիին թուականը շատ շփոթ է, թէ եղելութեանց կարգին եւ թէ տարբեր օրինակներու մէջ (ՍԱՄ. 144), որով բացայայտ վկայութիւն մը չի քաղուիր անկէ, եւ կը նմայ Քարավէժին կաթողիկոսութեան միջոցը 1193 ամառուան մէջէն մինչեւ 1194 աշունին վերջերը գնել, տարի մը քիչ մը աւելի։ Պատմութիւնը բնաւ տեղեկութիւն չի տար, թէ ինչ գործունէութիւն ունեցաւ Քարավէժը, եւթէ ինչ կրցաւ կնել տարւոյ ը միջոցին մէջ, եւ մեզ ալ հնար չէ լոկ կեղակարծ ենթադրութիւններու դիմել։ Յայտնի է որ Հռոմկլայի Մէջ անցուց իր ժամանակը (ՍՄԲ. 106), զբաղելով անշուշտ հայրապետանոցի սովորականգործառութեանց։ Բնական էր որ Ապիրատ եւ Մանաւանդ Լամբրոնացին այլեւս ուշադրութիւն դարձուցած չըլլան օժանդակելու անոր, որուն ընտրութիւնը իրենց զրկումն էր եղած։ Ընդհակառակն աւելի սերտ եղած են Արեւելեայց եւ հայրապետանոցի յարաբերութիւնները։ Այս բանին կ՚ակնարկէ հարկաւ Լամբրոնացին երբ կ՚ըսէ, թէ Ձորագետցիք, որոնք անտես արարին զաստուածահաստատ իշխողիդ գիր, եւ զսուրբ ժողովոյ եպիսկոպոսացն որ ընդ քեզ, այսինքն որ Կիլիկիոյ իշխանապետին եւ եպիսկոպոսներուն գիրերը չյարգեցին, եւ որ նոյնպէս անտես արարին զարժանաւոր եպիսկոպոսին հրեշտակութիւնն, որ պէտք է Կիլիկիոյ կողմէ մնացած՝ եպիսկոպոսն ըլլայ, ընդհակառակն զմանկանն անհանճարի գիր այնպիսի մանկանց պատգամաւորութեամբ պատուեցին (ՏՂԱ. 217)։ Ըսել է թէ Ձորոգետացիք յոյժ պատուաւոր ընդունելութիւն են ըրած Քարավէժի օրհնութեան թուղթին, մինչեւ Տղային հետ գրեթէ խզած էին իրենց յարաբերութիւնները, եւ յատուկ պատգամաւորութիւն ալ ղրկած են՝ իրենց կամքին համեմատ ընտրուած կաթողիկոսին։ Ասկէ կը հետեւցնենք, թէ Քարավէժի անձին եւ գործունէութեան ուղղութիւնը համաձայն եղած է Արեւելեայց պաշտպանած դրութեան, որոնք բացէբաց կը հակառակէին թէ Յունաց եւ թէ Լատինաց հետ մերձաւորութեան յանգալու գաղափարին, մերժելով որեւէ զիջողութեան յանձնառութիւնը։

« 1030. Լեւոնի Նպատակը   |   1032. Անտիոքի Իշխանը »
© Gratun.org