Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Ե. Քարավէժ

1032. Անտիոքի Իշխանը

Գրիգոր Տղայի մահուան օրերուն եւ 1193 տարւոյն մէջ պէտք է դնել Անտիոքի իշխանին ձերբակալութիւնը։ Բոյեմոնդոս լատին իշխան Անտիոքի, որ Ռուբէնը նենգութեամբ կալանաւորած էր (§ 1019), ուզեց նմանօրինակ խաղ մըն ալ Լեւոնի գլխուն խաղալ, ուստի զայն ալ Անտիոք հրաւիրեց։ Լեւոն կասկածեցաւ, եւ կասկածը հաստատուեցաւ Անտիոքի իշխանուհիէն՝ իր կնոջ հօրաքոյրէն՝ ստացած տեղեկութիւններով, ուստի առանց իմացած ըլլալը զգացնելու, ինքն ալ Բոյեմոնդոսը հրաւիրեց մինչեւ իր սահմանագլուխը, անտի միասին Անտիոք երթալու համար։ Բոյեմոնդոս հաւանեցաւ, եւ երբ հանդիպեցան, ուրախութեան հանդէսներուն միջոցին, Լեւոն արգելքի ներքեւ դրաւ բոլոր անոր հետեւորդներն ու կարաւանը, եւ իրեն ալ յայտնեց, թէ ըմբռնեալ ես վասն կապանաց եղբօր իմոյ, եւ սկսաւ խիստ պահանջներ ընել։ Այդ բանակցութեանց միջնորդներէն էր Հեթում Սասունցի, Չորտուանէլ իշխանի եւ Գրիգոր Պահլաւունիի քրոջ երէց որդին, որ ամուսնացած էր Ռուբէնի Ալիծ դստեր հետ. եւ Մամեստիոյ իշխանութիւնը կը վարէր (ՍՄԲ. 105)։ Երբոր բանակցութիւնները երկարեցան, միջնորդութեան հասաւ Հենրիկոս Կամպանիացի, (Henri de Champagne), որ Երուսաղէմի ջնջուած թագաւորութեան անունը առած էր, եւ անոր ձեռքով կնքուցան Բոյեմանդոսի ազատութեան պայմանները, որ Ռուբէնէ առածները ետ դարձնէ, եւ նոր վախճանած Հեթում Սասունցիի այրին Ալիծ, Բոյեմոնդոսի անդրանիկին Հռայմոնդոսի հետ ամուսնանայ, եւ անոնց որդիները Անտիոք ժառանգ ճանչցուին։ Հեթում Սասունցիի մահը իր եղբօր Շահանշահի հետ՝ միասին տեղի ունեցած էր, Տղային մահուանէ ամիս մը ետքը, եւ կասկած յայտնուեցաւ թէ պարոն Լեւոն եղեւ պատճառ, եւ պատմիչը կը յաւելու թէ զոր լուաք չկարեմ աստ գրել, եւ թէ ճշմարիտն Աստուած գիտէ (ԱՄԲ. 106)։ Ալիծի երկրորդ ամուսնութիւնն ալ երջանիկ չեղաւ, Հռայմոնդոս ալ, որ գրեթէ իբրեւ պատանդ Լեւոնի մօտ կը մնար, սաստիկ հիւանդութեամբ մեռաւ 1196ին, յղի թողլով Ալիծը։ Նորածինը մանչ եղաւ, եւ լատին մկրտութեամբ կոչուեցաւ Ռուբէն-Ռէմունդ, որ Հռայմոնդոս (Raymond)։ Լեւոն, որ մանչ զաւակ չունէր, սկսաւ մտածել Անտիոքի ժառանգը իրեն ալ ժառանգ նշանակել. եւ իր եղբօր թոռին վրայ Կիլիկիոյ եւ Անտիոքի իշխանութիւնները միացնելով՝ ընդարձակ Հայ իշխանութիւն մը կազմել։

« 1031. Տեւողութիւն և Ընթացք   |   1033. Կաթողիկոսին Դէմ »
© Gratun.org