Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Զ. Ապիրատ

1042. Ամբրոնացին Բողոքող

Բայց Լամբրոնացին այդ խոհեմական կերպերը ճանչցող, եւ նոյն իսկ առերեւոյթ կերպով իր միտքը ծածկող, կամ շինութեան համար տեղի տուող մարդ չէր։ Հեթում եղբօրը բերած հրահանգը զինքը զայրացուց, չենք քաշուիր ըսել եւս թէ կատղեցուց։ Տարսոն առանձնացաւ , բայց գառագեղի մէջ փակուած առիւծի պէս սկսաւ ձայն բարձրացնել թէ իրեն նախանձորդ Արեւելեաններուն, եւ թէ անոնց ականջ կախող Լեւոնին դէմ եւ գրիչը ձեռք առաւ պատասխանել այն ամէն կէտերուն, որոնք Հաթումի ձեռքով իրեն հաղորդուած էին։ Որովհետեւ իրեն գրածը թուղթ կը կոչուի, եւ ոչ պատասխանի կը հետեւցնենք թէ Լեւոն գիր չգրեց Լամբրոնացիին, այլ միայն ցոյց տուաւ Հեթումի Արեւելքէն եկած գիրերը, քանի որ Լամբրոնացին կատարեալ մանրամասնութեամբ յառաջ կը բերէ Արեւելեյց կողմէ իրեն դէմ եղած մեղադրանքները։ Լամբրոնացիի նամակը ուղղուած է Առ քրիստոսազօր իշխանն մեր ինքնակալութեամբ՝ Լեւոն (ՏՂԱ. 207), ուր թագաւոր անունը պաշտօնապէս չի տրուիր, բայց ինքնակալ իշխանապետ մը ըլլալուն տեսակէտէն, նամակին մէջ համարձակ կը կոչուի. Դու թագաւոր մեր (ՏՂԱ. 237)։ Նամակին թուականը գրուած չէ, միակ պատմական յիշատակը որ մէջը կը գտնենք, այն է, թէ յայս ամ Լեւոն բերեալ էր ի Տարսոն գունդ Հեռին, այսինքն Հենրիկոս Կամպանիացի կոմսը, որ Պաղեստինացւոցն ընծայեալ է արքայութեանն (ՏՂԱ. 231), որով կ՚ակնարկէ Անտիոքի իշխանին կալանաւորութեան պարագային, (§ 1032), Իսկ յայսմ ամ բացատրութեան քիչ մը ընդարձակ տալով 1195ին սկիզբները կրնանք դնել լամբրոնացիին նամակին գրութիւնը։ Այդ նամակը պէտք կը զգանք յատուկ վերլուծութեան նիւթ ընել, պատմական եղելութեանց եւ Լամբրոնացիի ձեռնարկներուն եւ ժամանակին ընթացքին մասին շատ մանրամասնութիւններ պարունակելուն համար։ Իսկ Լեւոն կարծելով թէ իր կարգադրութիւնները գոհացուցիչ պիտի ըլլան Արեւելեայց, փութացած էր ըրածը անոնց հաղորդել, եւ ստացած նամակին պատասխանը դարձնել, հարկաւ անոնց կողմէ եկած պատգամաւոր վարդապետին ձեռքով։ Լամբրոնացին այսչափն ալ աւելորդ կը դատէ եւ կը յայտարարէ, որ թէ քո աստուածապաշտութիւնդ արժանացոյց զնոսա պատասխանւոյ, մեր իմաստութիւնս ոչ բնաւ, զի խրատիմք ոչ տալ անզգամին պատասխանի (ՏՂԱ. 229)։ Ստոյգ որ աններելի ըսուելու չափ մեծ է Լամբրոնացիին այս յոխորտանքը, բայց շատ աւելի ալ պիտի տեսնենք նամակին վերլուծութեան մէջ։

« 1041. Լեւոն Շահեցող   |   1043. Կծու Խօսքերը »
© Gratun.org