Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Զ. Ապիրատ

1043. Կծու Խօսքերը

Լամբրոնացիին առ Լեւոն նամակը (ՏՂԱ. 207-248), ստեպ կը յիշատակէ յամբերութեան եւ սիրոյ պատուիրանները, թէ պէտք է տալ պատասխանի հեզութեամբ (ՏՂԱ. 207), եւ թէ սէրն գլուք է ամենայն պատուիրանաց (ՏՂԱ. 234), սակայն իր բերնին մէջ նախատինք ու լուտանք սովորկան են իր հակառակորդներուն դէմ։ Թերեւս կարծեր է, որ պատուիրանը՝ որով կ՚արդարացնէ օտարազգի Յոյներուն եւ Լատիններուն հետ սիրով վարուիլը (ՏՂԱ. 235), չի տարածուիր համազգի Հայերուն հանդէպ ալ նոյն սէրը ցուցանելու ու զիջող ըլլալու։ Ձորոգետացիները ամբողջ իրեն համար տխմար եւ անկարգք եւ յիմար բանից շաղակրատողք են (ՏՂԱ. 209), թէ իրօք ալ յիմարք են, որ շաղակրատեն զոր ոչն գիտեն (ՏՂԱ. 222), թէ Տուտէորդին ուտելով եւ ըմպելով ընդ աշխարհականաց զպորտն պարարէ, եւ զեկեղեցւոյ դուռն թէ ընդ որ է, բնաւ չգիտէ (ՏՂԱ. 223), թէ Հաղբատացիներ զսեամս տաճարին Աստուծոյ ոչ կոխէն (ՏՂԱ. 224), թէ Տուտէորդին թանձրապորտ մըն է, եւ Հաղբատացիք ժողովքչարեաց, եւ թէ անոնք Քահավէժը կը պաշտպանէին՝ որ կարենային անվնաս անվրդով կալ ի գինըմպութիւնն եւ յորովայնապարարութիւնն եւ յոյլ չարիսն յորոց միջին ճախրեն (ՏՂԱ. 227)։ Մենք ցուցուցինք թէ նոյն իսկ Քարավէժի համար ոչ ոք համարձակեցաւ այսպիսի ամբաստանութիւն ընել, եւ բոլորովին անտեղի էր կարծել, որ Ձորոգետացիք Հռոմկլայ նստողներէ պիտի ակնածէին, եթէ իրօք կարծեցեալ ապերասաններն էին, եւ իբր թէ Քարավէժի նախորդներուն օրով այլապէս եղած ըլլային։ Լամբրոնացին կը գրէ, թէ իր հակառակորդներուն բերանքն անծիւք եւ դառնութեամբ լի են, եւ զթոյնս իժից ունին ի ներքոյ շրթանց, եւ երագ են ոտքն հեղուլ զարիւն (ՏՂԱ. 228)։ Տուտէորդիին եւ Քոբայրիցիին համար կը գրէ, թէ իբրեւ զշունս լիրբս հաջեն, եւ թէ Անեցին արբեալ մըն է, ի գուսանաց եւ յորովայնամոլութենէ եւ յարբեցութենէ չզատուող (ՏՂԱ. 232)։ Թէ Ձորոգետի երկու վանքերուն առաջնորդները երկու աղուէսք են (ՏՂԱ. 241), պիղծ եւ այնչափ տգէտ որ իբր զբուն յետնոյն յիւր ձեռնասուն աշակերտացն իսկ չեն (ՏՂԱ. 243)։ Իսկ իրեն համար խօսած ատեն չի քաշուիր յայտնել, թէ կտարեալ իմաստութեամբս զոր ունիմք կը խօսիմ (ՏՂԱ. 211), եւ կը պարծենայ թէ զլոյս իմաստիցն մեր յաշտանակ բարձրացուցեալ, լոյս տամք կուրացելոցն (ՏՂԱ. 244)։ Արդ հնար չէ ենթադրել որ այսպիսի բուռն կիրքերէ յուզուած մէկ մը կարենար խաղաղութեան միջնորդ եւ գործիք ըլլալ, ուստի մեղադրելի չեն ըլլար Արեւելեայք՝ երբոր անոր հեռացումը կը պահանջեն, եւ Լեւոն՝ որ ըստ այնմ կը գործէ, ինչ որ ծանր կուգայ Լամբրոնացիին, եւ աններելի ըլլալու չափ կծու շեշտով կ՚ըսէ, նստիմք լռութեամբ ի տան՝ եւ չեմք մուտ եւ ել ի ձեր արքունական ապարանս (ՏՂԱ. )։ Տեսանք թէ ինչ տեսակ լռութիւն է պահածը։

« 1042. Ամբրոնացին Բողոքող   |   1044. Թոյլատու Սկզբունքը »
© Gratun.org