Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Զ. Ապիրատ

1052. Լամբրոնացի Յուսախաբ

Պիտի չերկարենք Ներսէսի եւ Յոյն եպիսկոպոսներու եւ վարդապետներու մէջ տեէի ունեցած վիճաբանութեանց մասին խօսսիլ։ Ներսէս իրեն հետ իբրեւ վաւերագիրներ առած էր Երեմիայի, Գերմանոսի, Փոտի, Աթանասի եւ Մանեայ թուղթերը, զորս չենք կրնար ճշդիւ որոշել, բայց ասոնք պիտի ըլլան զսուրբ տառս ըսածները (ՀԱՅ. 425)։ Հարկաւ զանց ըրած չէր մէկտեղ տանիլ Շնորհալիի եւ Տղայի եւ Հռոմկլայի թուղթերն ալ, իբր հիմնագիր կամ ծրագիր հաստատուելիք միաբանութեան ու համաձայնութեան։ Մեր պատմիչները ուզելով բարձրացնել լամբրոնացիին կարողութիւնը եւ արժանիքը՝ կը գրեն, թէ Յունաց իմաստուններ հիացան եւ սքանչացան անոր իմաստութեան եւ հմտութեան վրայ։ Իսկ Լամբրոնացին թէպէտ երկիւղ իմն զառաջինն բերեալ էր, իբրեւ զաղաւնի ի մէջ բազմաց բազէից խուճապեալ գոլով, բայց ի Հոգւոյն շնորհ խրախուսեալ, ամէնքը յաջողած է լռեցնել (ՀԱՅ. 425), իբր զի գրուած է՝ թէ հաւանեցոյց զնոսա խելօխն իւրովք (ՍՄԲ. 109)։ Բայց այդ վերջաւորութիւնըիրական եղած չէ, եւ Լամբրոնացին ռանց նպատակին հասնելու եւ առանց համաձայնութիւն հաստատել կարենալու, ցաւօք եւ յուսաբեկութեամբ մեկնած է Կոստանդնուպոլիսէ, ինչպէս ինքն ալ կը խոստովանի, թէ գտաք զնոսա անծանօթ ի նոցանէ, այսինքն իր ներկայացուցած գրութիւններէն, թանձրաբարբառս եւ հրէական կամօք ընդ նիւթս կապեալք, որք ոչ ախորժեն ծառայել Աստուծոյ նորոգութեամբ հոգւոյն, այլ հնութեամբ գրոյն, եւ ստրջացեալ ի հոգեւոր կամս մեր՝ դարձաք յիմաստնախորհ յուսոյ նոցա ամօթով (ՀԱՅ. 425)։ Տեղն է դիտել տալու որ երբ իր եռանդուն փափաքներուն մէջ յուսախաբուած ստրջացեալ էր ի հոգեւոր կամս իր, եւ շօշափելի կերպով կը տեսնէր Յոյներուն նենգամիտ ուղղութիւնը, որ ոչ թէ ախորժեն ծառայել Աստուծոյ նորոգութեամբ հոգւոյն, այլ ընդ նիւթս կապեալք արտաքին շահերու կը հետեւին եւ կ՚ուզեն իրենց ծէսը տարածել, եւ իրենց իշխանութիւնը ընդարձակել, մտածեց արդեօ՞ք Լամբրոնացիի պատգամաւորութիւնը կատարուած է 646, այսինքն 1197 թուկանին, ինչպէս համաձայն կը նշանակեն պատմիչն ալ (ՍՄԲ. 105) եւ ինքն ալ (ՀԱՅ. 425), այլ դժուար է որոշել թէ տարւոյն որ եղանակին մէջ։

« 1051. Բիւզանդիոն Գացողներ   |   1053. Ծռազատիկ Մըն Ալ »
© Gratun.org