Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Զ. Ապիրատ

1064. Թագադրութեան Հանդէսը

Թագադրութեան հանդէսը, որ Տարսոնի եկեղեցւոյն մէջ կատարուեցաւ հետեւողութիւն էր Արեւմուտքի մէջ սովորական եղած պաշտօնաբաշխութիւն ըամ զգեստաւորութիւն (investitura) կոչուած արարողութեան, որ պէտք էր կատարուէր յանուն կայսեր եւ պապին, եւ գործադիրն ալ կարդինալ Կոնրադոս արքեպիսկոպոսէ զատ մէկ մը չէր կրնար ըլլալ, վասնզի նա էր պապական եւ կայյսերական նուիրակը, յատկապէս այդ պաշտօնին նշանակուած։ Հետեւաբար նա նախ թագաւորական թագը օրհնութեամբ եւ աղօթքով Լեւոնին գլուխը դրաւ, եւ Լեւոն պսակուեցաւ ի հնազանդութիւն եկեղեցւոյն Հռոմայ եւ օնբրունին Ալամանաց (ՍՄԲ. 109), այսինքն է եղաւ Հռոմէական կայսրութեան եւ պապութեան միացեալ գերիշխանութեան հպատակ աւատապետ մը, անոր հովանաւորութիւնն ու պաշտպանութիւնը վայելելու իրաւամբ։ Բայց հանդէսը երկրորդ մաս մըն ալ ունէր, որ է օծումը, եւ զայն կատարեց Գրիգոր Ապիրատ կաթողիկոսը, զեկեղեցին անդ ժողովեալ, եւ օրինօք զնա օծեալ, տան Թորգոմայ թագաւոպեալ (ՎԱՀ. 215)։ Արարողութիւնը կատարուած է Լատին եկեղեցւոյ կանոնին համեմատ, զոր կանուխէն թարգմանած է Լամբրոնացիի (§ 1023), եւ որուն պատճէնը հրատարակեց Ալիշան (ՍԻՍ. 472-475)։ Պահանջ մըն է՞ր այս արդեօք Լատին նուիրակին կողմէն, թէ յօժարակամ հաճոյակատարութիւն մը Հայոց կողմէն, չենք գիտեր, բայց Հայերը պէտք է իրենց սեփական ծէսն ու կանոնը ունեցած ըլլային կանուխէն, Բագրատունի թագաւորներու հաստատութեան համար գործածուած, սկսելով Գէորգ Գառնեցիի ձեռքով Աշոտի եւ Սմբատի վրայ կատարուած նախընծայ արարողութիւններէն։ Անոր բախտին մասնակից գտաւ Գրիգոր Ապիրատն ալ՝ Ռուբինեան թագաւորներու շարքը նուիրագործելով։ Հարկաւ 78 տարեկան ծերունին ուրախացած է մեծապէս այդ բարեյաջող եղելութեան կատարիչն ըլլալուն, զոր խնդութեամբ կ՚ողջունեն բոլոր պատմագիրներ (ՍՄԲ. 109, ՎԱՀ. 215, ԿԻՐ. 76), եւ լիաշուրթն փառաբանութիւններ կը բարձրացնէ Անեցիին շարունակողը, աւելցնելով եւս, թէ Լեւոն այս կերպով նորոգեաց եւ պայծառեցոյց զեկեղեցի (ՍԱՄ. 145)։

« 1063. Թագադրութեան Օրը   |   1065. Հանդէսին Ներկաներ »
© Gratun.org