Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Զ. Ապիրատ

1067. Խաչակիրներ և Անտիոք

Այդ միջոցին կ՚իյնայ Անտիոքի իշխանութեան եւ Հայոց թագաւորութեան մէջ տեղի ունեցած պայքարը։ Անտիոքի իշխանի անդրանիկ եւ Լեւոնի փեսայ Հռայիմոնդոսի մեռելներուն վրայ, Լեւոնին թոռը Ռուբէն-Ռեմունդ նորածինը պէտք էր Անտիոքի ժառանգ ճանչցուէր դաշնագրութեան համեմատ (§ 1032), բայց ծերունի իշխանին միւս որդին, հօրը հատ համանուն Բոյեմոնդոս կոչուած, հօրը մահուան չսպասելով կանխեց իշխանութիւնը գրաւել, հայրը մերժելով։ Լեւոնի զօրութեանը դէմ գնել կարողանալու համար, Բերիոյ եւ Իկոնիոյ սուլտանները, եւ Տաճարական եւ Հիւրընկալ ասպետներն ալ անոր դէմ գրգռեց, բայց Լեւոն յաջողեցաւ ամէնուն ալ դիմադրել, եւ ծերունի Բոյեմոնդոսը իշխանութեան դարձնել։ Ասկէ առաջ Լեւոն կրցեր էր Կիպրոսի Ամաւրի թագաւորին ընտանիքն ալ, այլազգիներուն գերութենէն ազատելով տեղերնին դարձնել։ Լեւոնի անունը հետզհետէ կը հռչակուէր, եւ մինչեւ իսկ Լատին իշխաններ, անոր գերիշխանութեան ներքեւ կը մտնէին (ՍՄԲ. 113)։ Իննովկենտիոս որ նոր խաչակրութիւն մը կազմակերպելու ետեւէ էր, կաթողիկոսին եւ թագաւորին նամակներուն պատասխանելով, 1199 Նոյեմբեր 23ին, առատ գովեստներով անոնք գործի կը նախապատրաստէր, եւ ազդեցութիւն գործելու համար անոր իշխանութիւնը փառաւորելու կ՚աշխատէր (ԿԱԼ. 348-351)։ Այդ միջոցին փոխանակեալ բոլոր գիրերը վելուծել աւելորդ կը սեպենք, միայն դիտել կուտանք թէ Ապիրատէ եւ Լեւոնէ զատ, նաւե Սսոյ արքեպիսկոպոս Յովհաննէսն ալ պապի հետ թղթակցութեան սկսած էր (ԿԱԼ. 354), եւ թերեւես ուրիշներ ալ, վասնզի Պապեռոնի իշխան Բակուրանի եւ Լամբրոնի իշխան Հեթումի ալ պապական գիրեր ուղղուած ըլլալը կը յիշուի (ՍԻՍ. 492)։ Բայց պապին գլխաւոր յոյսը Լեւոնի վրայ էր, որուն յատուկ կերպով կը գրէր Իննովկինտիոս 1199 Նոյեմբեր 24ին եւ Դեկտեմբեր 17ին որպէսզի մօտէն Արեւելք հասնելիք Խաչակիրներուն օժանդակէ, պէտքերնին հոգայ, եւ օգնական գունդեր տայ, որոնք մեծապէս օգտակար պիտի ըլլային իրենց տեղական հմտութիւններովը (ԿԱԼ. 359)։ Լեւոնի անձին եւ Հայոց գունդերուն վրայ հաստատուած մեծ վստահութեան հետեւանքն էր նաեւ՝ որ յատուկ պատւիրակի ձեռքով, որ էր Հռոբերտոս Մարգատացի ասպետը, Լեւոնին կը ղրկէր Սրբոյն Պետրոսի կոչուած մեծ դրօշը, ընդդէմ այլազգեաց պատերազմին նուիրագործեալ նշանը (ԿԱԼ. 326)։

« 1066. Թղթակցութիւն Պապի Հետ   |   1068. Լատին Կայսրութիւն »
© Gratun.org