Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Ազգապատում, Հատոր Ա by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Զ. Ապիրատ

1068. Լատին Կայսրութիւն

Լեւոն կրկնակի ոյժով իր պատրաստութեանց կը ձեռնարկէր, եւ ղրկուած դրօշին համար շնորհակալութեան գիր կը յղէր Իննովկենտիոսի (ԿԱԼ. 362) կաթողիկոսին ձայնակցութեամբ, բայց գործի ձեռնարկելու պէտք չեղաւ։ Չորրորդ խաչակրութեան պետերն էին, Բաղդովինոս Փլանդրիոյ եւ Թիբալդոս Կամպանիոյ դուքսերը (Baudouin de Flandre, Thibaud de Champagne), եւ անոնց պիտի առաջնորդէին Վենետիկցիք, որոնց դուքսն էր Հէնրիկոս Տնատօլօ (Enrico Dandolo)։ Փոխադարձ պայմանադրութեամբ նախ Դաղմատիոյ մէջ Զարաքաղաքը նուաճեցին յօգուտ Վենետիկեցւոց, անկէ Կոստանդնուպոլիս անցան Իսահակ Անգեղոս կյսեր օգնութեան, զոր գահազուրկ եւ աչազուրկ ըրած էր եղբայրը Ալեքսիս Գ. Անգեղոս (§ 1050), եւ իրեն ալ դէմ ելած էր Իսահակի որդին, Ալեքսիս Դ. Կրտսերն, որ իր եւ իր հօր օգնութեան կը կոչէր Արեւելք եկող Խաչակիրներ։ Իրաւ ալ անոնցմէ զօրացան հայր եւ որդի, բայց հայրը Իսահակ շուտով մեռաւ, եւ որդւոյն ալ դէմ ելաւ Ալեքսիս Ե. Ղուկաս, որ զայն սպաննելով կայսր հռչակուեցաւ։ Սակայն Խաչակիրներ անոր դէմ եալն, զայն կուրացուցին եւ գահավէժ սպաննեցին, եւ իրենց մէջէն Բաղդովինոս Փլանդրացին կայրս հռչակեցին 1204ին եւ կայսրութիւնը Լատիններուն անցուցին։ Միեւնոյն կերպով Վոնիփակիոս Մոնփերրատացին (Bonifacio di Monferrato) Թեսաղիոյ թագաւորութիւն մը, եւ ուրիշ Լատին իշխաններ ալ Թեբէի, եւ Կորնթոսի, եւ այլ տեղերու իշխանութիւններ հաստատեցին, իսկ Վենետկեցիք բոլոր նաւահանգիստները գրաւեցին եւ վաճառկանական հաստատութիւններ հիմնեցին։ Այս կերպով չորրորդ քաչակրութիւնը Վոսփորը չանցաւ, Կիլիկիոյ չմօտեցեւ, Լեւոնի ալ անոնց օգնելու առիթ չեղաւ, թէպէտ Իննովկենտիոս չէր դադարեր Լեւոնը այլազգիներու դէմ գրգռելէ, որ Արեւելք գտնուող եւ վերջին օրեր ուղղակի Ասորիք անցնող Լատիններուն հետ Երուսաղէմի ազատութեան ձեռնարկը ստանձնէ։ Արդէն ալ խաչակրութեան մեծ դրօշը՝ Սրբոյն Պետրոսի նշանակով՝ Լեւոնի զրկուած էր։ Բայց Լեւոն հանդարտ մնաց եւ ինքն իրեն այսպիսի մեծ գործի մը նախաձեռնարկը չեղաւ, մանաւանդ որ Լատիններէն ալ դժգոհ ըլլալու առիթներ երեւան եկան, Անտիոքի յաջորդութեան խնդիրով։

« 1067. Խաչակիրներ և Անտիոք   |   1069. Լամբրոնի Իշխանութիւն »
© Gratun.org