Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Հայաստանյայց Ս. Եկեղեցու Քրիստոնեականը by Արշակ Տեր-Միքելյան

Հանգանակք Հավատո Հայաստանյայց Ս. Եկեղեցվո

«Մեք զայս ճշմարիտ հաւատս ունիմք ի ս. Գրոց եւ յօրին աց եկեղեցւոյ, առաջնորդ կենաց ճանապարհի առ Աստուած եւ ի ս. Գիրս վարդապետութեան հաւատովք։ Եւ մի խոտորիք ի կարգաց իմաստութեան, մի յաջ եւ մի յահեակ»։

Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ (Ագաթ., ԽԱ)։

«Մի խառնեսցի պղտոր ուսումն ընդ յստակ եւ ականակիտ վարդապետութիւն սրբոյ եւ առաքելանման Հայրապետին Գրիգորի»։

Ս. Սահակ եւ նախարարք Հայոց (Փարպ., էջ 76, 104,139, 142, 147)։

Ա.

«Հաւատամք յամենասուրբ Երրորդութիւնն` ի Հայր եւ յՈրդի, եւ ի Սուրբ Հոգի, զաւետումն Գաբրիէլի, զծնունդն Քրիստոսի, զմկրտութիւնն, զչարչարանսն, զխաչելութիւնն, զԱստուածապէս համբարձումն, զնստիլն ընդ աջմէ Հօր, զահաւոր եւ զփառաւոր եալ զմիւսանգամ գալուստն` խոստովանիմք եւ հաւատամք»։

(Տե՛ս Կարգ մկրտության. Մաշտոց, 25)։

Բ.
Հանգանակ Նիկիական

«Հաւատամք ի մի Աստուած` ի Հայրն ամենակալ, յարարիչն երկնի եւ երկրի, երեւելեաց եւ աներեւութից։ Եւ ի մի Տէր Յիսուս Քրիստոս` յՈրդին Աստուծոյ, ծնեալն յԱստուծոյ Հօրէ` միածին, այսինքն` յէութիւնէ Հօր։ Աստուած յԱստուծոյ, լոյս ի լուսոյ, Աստուած ճշմարիտ յԱստուծոյ ճշմարտէ` ծնունդ եւ ոչ արարած։ Նոյն ինքն ի բնութենէ Հօր, որով ամենայն ինչ եղեւ յերկինս եւ ի վերայ երկրի, երեւելիք եւ աներեւոյթք։ Որ յաղագս մեր` մարդկան եւ վասն մերոյ փրկութեան իջեալ ի յերկնից` մարմնացաւ, մարդացաւ` ծնաւ կատարելապէս ի Մարիամայ սրբոյ կուսէն Հոգւովն Սրբով։ Որով էառ մարմին, հոգի եւ միտ, եւ զամենայն, որ ինչ է ի մարդ` ճշմարտապէս եւ ոչ կարծեօք։ Չարչարեալ, խաչեալ, թաղեալ, յերրորդ ավուր յարուցեալ, ելեալ ի յերկինս նովին մարմնովն նստաւ ընդ աջմէ Հօր։ Գալոց է նովին մարմնովն եւ փառօք Հօր ի դատել զկենդանիս եւ զմեռեալս, որոյ թագաւորութեանն ոչ գոյ վախճան։ Հաւատամք եւ ի Սուրբ Հոգին յանեղն եւ ի կատարեալն. որ խօսեցաւ յօրէնս եւ ի մարգարէս եւ յաւետարանս։ Որ էջն ի Յորդանան, քարոզեաց զառաքեալսն եւ բնակեցաւ ի սուրբսն։ Հաւատամք եւ ի միմիայն յընդհանրական եւ յառաքելական Ս. Եկեղեցի, ի մկրտութիւն, յապաշխարութիւն, ի քաւութիւն եւ ի թողութիւն մեղաց, ի յարութիւնն մեռելոց, ի դատաստանն յաւիտենից հոգւոց եւ մարմնոց, յարքայութիւնն երկնից եւ ի կեանսն յաւիտենականս»[2*]։

Մինչեւ Ցաստ Են Հաւատոյ Բանք

«Իսկ որք ասենն` էր երբեմն, յորժամ ոչ էր Որդին, կամ էր երբեմն, յորժամ ոչ էր Սուրբ Հոգին. կամ թէ յոչէից եղեն, կամ յայլմ է էութենէ ասեն լինել զՈրդին Աստուծոյ եւ կամ զՍուրբ Հոգին. եւ թէ փոփոխելիք են կամ այլայլելիք, զայնպիսին նզովէ կաթուղիկ է եւ առաքելական Սուրբ Եկեղեցի»։

Ի Սրբոյ Լուսաւորչէն Մերմէ Ասացեալ

«Իսկ մեք փառաւորեսցուք որ յառաջ քան զյաւիտեանս երկիր պագանելով Սրբոյ Երրորդութեանն եւ միոյ Աստուածութեանն` Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ։ Այժմ եւ միշտ եւ յաւիտեանս. ամէն»։

(Տե՛ս անդ. էջ 27. Ժամագիրք, էջ 541)։

Դաւանութիւն Ուղղափառ Հաւատոյ

1. Խոստովանիմք եւ հաւատամք ամենակատար սրտիւ զՀայրն Աստուած` անեղ, անծին եւ անսկիզբն. այլ եւ ծնող Որդւոյ եւ բղխող Հոգւոյն Սրբոյ։

2. Հաւատամք զԲանն Աստուած, անեղ` ծնեալ` եւ սկսեալ ի Հօրէ նախ քան զյաւիտեանս. ո՛չ յետոյ եւ ո՛չ կրտսեր, այլ որք ան Հայրն` հայր, ընդնմին եւ Որդին` որդի։

3. Հաւատամք զՍուրբ Հոգին Աստուած` անեղ, անժամանակ, ոչ ծնեալ, այլ բղխեալ ի Հօրէ, էակից Հօր եւ փառակից Որդւոյ։

4. Հաւատամք զԵրրորդութիւնն Սուրբ, մի բնութիւն, մի Աստուածութիւն, ոչ երեք Աստուածք, այլ` մի Աստուած, մի կամք, մի թագաւորութիւն, մի իշխանութիւն, արարիչ երեւելեաց եւ աներեւութից։

5. Հաւատամք յԵկեղեցի սուրբ` զթողութիւն մեղաց` հաղորդութեամբ սրբոց։

6. Հաւատամք զմինն յերից անձանց զԲանն Աստուած` ծնեալ ի Հօրէ նախ քան զյաւիտեանս. ի ժամանակի իջեալ յԱստուածածին կոյսն Մարիամ, առեալ յարենէ նորա` միաւորեաց ընդ իւրում աստուածութեանն. իննամսյա ժուժկալեալ յարգանդի անարատ կուսին, եւ եղեւ Աստուածն կատարեալ` մարդ կատարեալ հոգւով եւ մտօք եւ մարմնով. մի անձն, մի դէմ եւ միաւորեալ մի բնութիւն։ Աստուածն մարդացեալ առանց փոփոխման եւ առանց այլայլութեան. անսերմն յղութիւն եւ անապական ծնունդ. որպէս ոչ է սկիզբն աստուածութեան նորա` եւ ոչ վախճան մարդկութեան նորա։ Զի Յիսուս Քրիստոս երէկ եւ այսօր` նոյն եւ յաւիտեան։

7. Հաւատամք զՏէրն մեր Յիսուս Քրիստոս շրջեալ ի վերայ երկրի, յետ երեսուն ամաց եկեալ ի մկրտութիւն, Հայր ի վերուստ վկայեալ` «Դա է Որդի իմ սիրելի». եւ Հոգին Սուրբ աղաւնակերպ իջեալ ի վերայ նորա։ Փորձեալ ի սատանայէ եւ յաղթեալ նմա։ Քարոզեալ մարդկան զփրկութիւն։ Աշխատեալ մարմնով վաստակեալ` քաղցեալ եւ ծարաւեալ։ Յետոյ եկեալ կամաւ ի չարչարանս, խաչեալ եւ մեռեալ մարմնովն, եւ կենդանի աստուածութեամբն։

Մարմինն եդեալ ի գերեզմանի` միաւորեալ աստուածութեամբն եւ հոգւովն իջեալ ի դժոխս` անբաժանելի աստուածութեամբն։ Քարոզեալ հոգւոցն` աւերեալ զդժոխս` եւ ազատեալ զհոգիսն։ Յետ երից աւուրց յարուցեալ ի մեռելոց եւ երեւեալ աշակերտացն։

8. Հաւատամք զՏէրն մեր Յիսուս Քրիստոս` նովին մարմնովն համբարձեալ յերկինս եւ նստեալ ընդ աջմէ Հօր։ Այլ եւ գալոց է նովին մարմնովն եւ փառօք Հօր ի դատել զկենդանիս եւ զմեռեալս։ Որ եւ յարութիւն ամենայն մարդկան։

9. Հաւատամք եւ զհատուցումն գործոց. արդարոցն` կեանք յաւիտենական եւ մեղաւորացն` տանջանք յաւիտենական։

Ժամագիրք, էջ 1-2. Մաշտոց ձեռնադր., էջ 36։

« Առաջաբան   |   Նախաշավիղ »
© Gratun.org