Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Է Անաւարզեցի

1211. Ամուսնական Խնդիր Մը

Այս գիրերուն հետ ղրկուած է նաեւ առ Սմբատ ի Բովդայ եւ առ Իսաբելա կամ Զապէլ անոր ամուսինը՝ հոկտեմբեր 11-ին գրուած նամակ մը, որով օրինաւոր կը ճանչցուի եւ կը վաւերացուի անոնց ամուսնութիւնը (§ 1209), բայց այնպիսի խրոխտ եւ Հայոց հայրապետութեան համար ստորնացուցիչ խօսքերով, որ հնար չէ նկատողութենէ վրիպեցնել։ Վոնիփուկիոս կը համարձակի յայտարարել, թէ սուրբ աթոռս Հռոմայ միայն՝ հաստատեաց զաթոռս այլոց պատրիարքաց եւ մետրոպոլիտաց եւ եպիսկոպոսաց, եւ կը յաւելու թէ զայս մանաւանդ դաւանեաց ի յետին աւուրս ձեր կաթողիկոսն Գրիգոր։ Սմբատի եւ Զապէլի ամուսնութեան վրայ խօսելով կը յայտարարէ, թէ թէպէտ ամուսնացեալ էիք հրամանաւ տէր Ստեփանոս կաթողիկոսին Հայոց, սակայն այն հրաման ունայն եղեւ, զի տուեալ էր ի նմանէ, որ ոչ ունէր զիշխանութիւն պատշաճաւոր վասն այնր։ Ուստի յաւելու, թէ նախասացեալ տէր Ստեփանոս, ոչ թէ օրինաւոր հրամայող իցէ, այլ առաւել խաբող. եւ ըստ այսմ մասին աւերող զօրութեան կանոնաց։ Այդ յայտարարութեան իբր կնիք կը ներէ որ Սմբատի եւ Զապէլի ամուսնութիւնը եւ զաւակները օրինաւոր համարուին, ի խնդրոյ եւ յաղաչանաց արքային Հայոց, որ է եղբայրասպան Սմբատը (ԿԱԼ. 412-416)։ Վոնիփակիոս Ը. նշանաւոր է պապերուն շարքին մէջ, իր բուռն եւ անկոպար յոխորտանքովը, վերանորոգելով Գրիգոր Է-ի եւ Իննովկենտիոս Գ-ի խիզախ ընթացքները, որոնք ոչ թէ լոկ պատրիարքութեանց, այլ եւ թագաւորութեանց եւ կայսրութեանց բացարձակ տէր եւ տիրապէտ կը կարծէին պապութիւնը։ Վռնիփակիոս այդ յաւակնութիւները կը զօրացնէր հաւատաքննութեան ատեններով եւ նզովքներու շանթերով։

« 1210. Սմբատ Թագաւոր   |   1212. Կոստանդին ու Սմբատ »
© Gratun.org