Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Է Անաւարզեցի

1217. Սիւնեցւոյ Խորհուրդը

Հարկաւ Կեսարացին ձեռքը պաշտօնական ծրագիր մըն ալ ունէր՝ որով պիտի ներկայանար Սիւնեաց եպիսկոպոսներուն, եւ պարունակուած առաջարկները բերանացի պիտի պաշտպանէր։ Հնար չէր որ Անաւարզեցին իր հաւաքած վկայութիւնները (§ 1204), եւ կարծեցեալ փաստերը, որոնց այնչափ կարեւորութիւն կու տար, պաշտօնական գրութեամբ մը չհաղորդէր Արեւելեայց։ Այսու հանդերձ ոչ գիրի մը պատճէնն ունինք, եւ ոչ իսկ Օրբելեան գրաւածի մը յիշատակութիւնը կընէ, թէպէտ զանազան խնդիրներ հետզհետէ առջեւ կը բերէ, գրութենէ մը քաղելու ձեւով։ Օրբելեան պէտք սեպեց խորհրդակցութեան գումարել ներկայ եւ մերձաւոր կարեւոր անձերը, որպէս զի ոչ իր կողմէն անհատապէս, այլ խորհրդով եպիսկոպոսաց աշխարհիս եւ իշխանաց պատասխանուած ըլլայ կաթողիկոսին։ Հաւաքուած անձանց եւ ժողովական գործոց որոշ յիշատակներ չեն պատմուած, միայն կաթողիկոսին ուղղուած նամակին ներքեւ քանի մը ստորագրողներու անունները ունինք, որոնք եթէ ոչ ժողովականաց ամբողջութիւնը, գոնէ գլխաւորները եղած են։ Ասոնք են 1. Ինքն Ստեփանոս Օրբելեան՝ Սիւնեաց մետրապոլիտը, 2. Տէր Սարգիս եւ 3. Տէր Գրիգոր ի նոյն վիճակէ, որոնք պէտք է Տաթեւի եպիսկոպոսներ եղած ըլլան, 4. Տէր Յովհաննէս աթոռակալ Բջնոյ. 5. Գրիգոր Բջնեցի, հրամանատար այսմ աթոռոյ, որ կերեւի Բջնոյ ուսուցիչ վարդապետն էր, 6. Տէր Յովհաննէս եպիսկոպոս Հաղբատայ, 7. Տէր Մխիթար Հաւուցթառայ եպիսկոպոս, 8. Տէր Մարգարէ՝ եղբօրորդի Վահական վարդապետին, 9. Տէր Սարկաւագ՝ եպիսկոպոս Գողթան, 10. Եսայի բանասէր վարժապետ, որ է նոյն ինքն Նշեցին, 11. Դակիթ վարդապետ Հայաստանս եկեղցւոյ, որ իբր Այրարատցի կը մեկնուի։ Այս տասնեւմէկ եկեղեցականներէն զատ ստորագրեցին նաեւ չորս մեծ իշխաններ, Ելիկում Օրբելեան՝ Տարսայիճի որդին, Լիպարիտ Օրբելեան՝ Իւանէի որդին եւ Պապաք ու Էաշի Պռօշեան Հասանի որդիք (ՕՐԲ. Բ. 208-210)։ Ամէնքը միաձայն որոշեցին բացարձակապէս մերժել Անաւարզեցիէն առաջարկուած որեւէ նորութիւն, անփոփոխ պահել հնաւանդ դաւանութիւնն ու արարողութիւնները, պարտուպատշաճ կերպով իրենց որոշումը հաղորդել կաթողիկոսին, եւ Ստեփանոսի յանձնեցին թուղթին պատրաստութիւնը։ Ընդգրկեցին նաեւ այն տեսութիւնները, զորս Օրբելեան կանխաւ նկատողութեան առած էր, այն է ընդդիմութիւնը չտանիլ մինչեւ կաթողիկոսը չճանչնալու կամ Կիլիկեցիներէ բաժնուելու կէտը, որպէս զի ազգին մէջ պառակտում չիյնայ, կամ ինչպէս Օրբելեան կը մտածէր, որպէս զի չըլլայ թէ խռովութիւնը ընթադրեալ կործանէ զփնլիքոր մնացուած ազգիս (§ 1215

« 1216. Կոստանդին Կեսարացի   |   1218. Օրբելեանի Նամակը »
© Gratun.org