Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Է Անաւարզեցի

1220. Օրբելեանի Ընթացքը

Նամակը թէպէտ խորհրդով եպիսկոպոսաց եւ իշխանաց (ՕՐԲ. Բ. 196) որոշուած էր, բայց ուղղակի բերանով Ստեփանոսի Սիւնեաց այցելուի գրուած ըլլալուն (ՕՐԲ. Բ. 198), միւսներ պարզ ստորագրութեամբ չեն գոհացած, այլ քանի մը տողերով իրենց համախոհ եւ համամիտ ըլլալը յայտնած են նզովքներ ալ աւելցնելով հակառակը մտածողներուն, թէ որք ոչ միաբանին այսմ հայրենաւանդ եւ հայրապետական հաստահիմն դաւանութեանց, նզովեալ եղիցին (ՕՐԲ. Բ. 208), կամ համիմաստ ուրիշ ձեւեր։ Իշխաններն ալ նզովքը կրկնած են, այլ ոչ իրենց անունով, այլ եկեղեցականներուն բերնով, թէ որ ոչ հաւանի նզովեալ եւ որոշեալ լիցի ի սուրբ հարցն մերոց եւ յաստուածարեալ եպիսկոպոսացս (ՕՐԲ. Բ. 210)։ Այդ տարբերութիւնը նկատողութեան արժանի է եւ աշխարհականներուն կրօնական գործերու մասնակցութեան ձեւը կը ճշդէ։ Սիւնեցիք իրենց նամակին կցած են երկու հատուածներ, մէկը Գրիգոր Նեսկեսարացիէ եւ միւսը Աթանաս Աղեքսանդրացիէ, որով միաւորեալ մի բնութիւն բանաձեւը կը հաստատուի (ՕՐԲ. Բ. 211-215), եւ ասով անուղղակի հերքած կըլլան Անաւարզեցիին ցուցմունքները՝ որ ինչինչ վկայութիւններ հաւաքած եւ իր պատգամաւորին ձեռքով կամ իր գրութեամբ ներկայացնելու հոգ տարած էր։ Օրբելեան իրենց գրութիւնը համեստօրէն Թուղթ մաղթանաց կանուանէ, բայց այսու հանդերձ Կոստանդին Կեսարացին ոչ կամ էր յանձն առնուլ զտարումն թղթոյն՝ բաղբաղելով պատճառանս ինչ (ՕՐԲ. Բ. 196), սակայն վերջապէս չէ կրցած ընդդիմանալ, ու յակամայս պարտաւորուած է տանիլ զայն Անաւարզեցիին, ինչ որ իր պատգամաւորութեան կատարեալ ձախողումն էր։ Ստեփանոս՝ նամակի ձեւով գրութենէն ետքը ճառի ձեւով եւ հակաճառութիւն ընդդէմ երկաբնակաց մակագրով գրուած մըն ալ պատրաստած է հայադաւանութեան հնաւանդ սկզբունքները պաշտպանելու ամուր կերպով, զոր հռոմէադաւան պատմագիրը կը յանդգնի աղճատանք ստայօդ բանից անուանել (ՉԱՄ. Գ. 292)։ Սիւնեցւոց այդ ընդդիմութեան յաջորդեցին Կիլիկիոյ ներքին խռովութիւնները (§ 1212), եւ պահ մը ընդմիջեցաւ Անաւարզեցիին գործունէութիւնը, մինչեւ որ նորէն հանդարտութիւն տիրեց Լեւոնի թագաւորելովը 1301-ին, ուսկից ետքը տեղի ունեցած կըլլան վերջին երեք պատգամաւորութիւնները (§ 1214

« 1219. Անընդունելի Կէտեր   |   1221. Օրբելեանի Մահը »
© Gratun.org