Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Չորս Ավետարանների Համառոտ Մեկնություն by Ստեփանոս Սիւնեցի
Խադ քահանայ Ղազարեան (Թարգմանիչ)

Ավետարան Ըստ Հովհաննեսի

ԻԶ

«Եվ երրորդ օրը գալիլիացիների Կանայում հարսանիք կար, և Հիսուսի մայրը այնտեղ էր։ Հարսանիքի հրավիրվեցին նաև Հիսուս և Իր աշակերտները» (Հովհ. Բ 1-2)։

Երրորդ օրը, երբ գնաց Գալիլիա` վեցերորդն է այն օրվանից հետո, երբ Հովհաննեսի առաջին վկայությունը եղավ։ Արդ, առաջին օրը գնաց Գալիլիա, երկրորդ օրը Նաթանայելին կանչեց` ինչպես նախասահմանված էր, երրորդ օրը հարսանիքը եղավ, որի ժամանակ ուրախացնում էր կանչվածներին։

Երրորդ օրը ելավ և Աբրահամն այն տեղը, որը նրան Աստված ասաց, և նայելով տեսավ այն (տե՛ս Ծննդ. ԻԲ 4)։ Երրորդ օրը Իսրայելի որդիները շարժվելով հասան Մարա, ուր դառը ջուրը քաղցրացավ (տե՛ս Ելք ԺԵ 22-25)։ Երեք օր Աստված հրամայեց ժողովրդին մեկուսանալ կանանցից՝ լսողներին տալով տասնաբանյա պատվիրանները (տե՛ս Ելք ԺԹ 15)։ Նաև Ովսե մարգարեն է ասում. «Երկու օրից հետո՝ երրորդ օրը, կկենդանանաք» (հմմտ. Ովսե Զ 3)։ Նաև Հովնանը երրորդ օրը կետի բերանից ցամաք նետվեց (տե՛ս Հովնան Բ 1,11)։ Եվ Փրկիչը երրորդ օրը մեռելներից հարություն առավ։

Եվ ինձ թվում է՝ պատմությունը իրապես եղել է, քանզի հարսանիքը մարդկային էր, փեսան ու հարսը` տեսանելի, Հիսուսին ու աշակերտներին կանչելը` ճշմարիտ։

Իսկ ոմանք մեկնաբանեցին այսպես. Կանա թարգմանվում է ստացվածք, իսկ Գալիլիա՝ թավալում և շարժում, նշանակում է նաև փոփոխվող բնակատեղի։ Արդ, ես, որքան հնարավոր է, այս բոլոր փոփոխական մտքերը բերեցի ճշմարտության և հաստատունության։ Հոգին ճշմարիտ հարս է անվանում և կնության առնում իր Փեսան` Աստծու Բանն՝ Քրիստոս հոգին, և աշակերտներին կոչում աստվածային զորություններ։

Եվ դարձյալ կտեսնես, որ փեսան մովսիսական օրենքն է, իսկ հարսը՝ հոգին, որ Մովսեսի օրենքների տակ է։ Այն հարսանիքը Կանայում, որին կանչված էին Հիսուս և աշակերտները, տակավին գտնվում էր հրեական օրենքների տակ։ Այն, որոնց ստացավ Աստված և որոնց համար ասաց, թե օրենքի տակ են, ասվում է. «Սա ինքը չէ՝ քո հայրը, որ ստացավ քեզ» (Բ Օր. ԼԲ 6)։ Արդ, եթե փեսան նշանակում է մովսիսական օրենքը, և հարսը՝ օրենքներն ընդունողը, Քրիստոսի մայրը Սուրբ Հոգով հիրավի ասաց. «Գինի չունեն», քանզի օրենքն ու մարգարեությունը մինչև Հովհաննես էր. և ապա` պակասեց մարգարեական ուրախությունը։

Եվ կամ այս է նշանակում, որ թեև իբրև փեսա ունեին օրենքը, և իբրև հարս՝ հոգի ասվածը, բայց չունեին օրենքների ճշմարիտ մտքերը, որոնք ուրախացնում և ապրեցնում են։ Իսկ Քրիստոսի գալով՝ ջուրը, այսինքն` «գիրը», որ սպանում էր, գինու փոխարկվեց։ Բայց արդյոք ո՞ւմ է խորհրդանշում սեղանապետը. վարդապետական հոգուն, ով կարող է իմանալ օրենքների և մարգարեների միտքն ու զորությունը։


«Հիսուս նրան ասաց. «Ի՞նչ ես ուզում ինձնից, ո՛վ կին, իմ ժամանակը դեռ չի հասել» (Հովհ. Բ 4)։

Թվում էր` մայրը հայտնում է աստվածային շնորհների հասնելու ժամանակը, իսկ Հիսուս կարծեցյալ ցասմամբ ասում է` դեռևս չի հասել ժամանակը, սակայն կանչվածների համար կհատուցեմ շնորհներ՝ շնորհների փոխարեն։


«Այնտեղ կային քարե վեց թակույկներ հրեաների սովորության համաձայն մաքրելու համար, որոնք տանում էին երկու կամ երեք չափ» (Հովհ. Բ 6)։

Վեցը կատարյալ թիվը է, որովհետև իրենում պարունակում է իր մասերին հավասար մասեր. երեք՝ երկու հատ. մի երեքը վեցի կեսն է, երկու՝ երեք հատ, որը վեցի երրորդ մասն է և մեկ՝ վեց հատ, որը վեցի վեցերորդ մասն է։ Երեքը, երկուսը և մեկը գումարելով՝ կազմում են այդ վեց թիվը[1]։ Որի համար էլ պատմվում է, որ վեց օրում է երևելի աշխարհը ստեղծվել՝ ցույց տալով արարածների կատա-րելությունը։

Ասում է «քարեղեն վեց թակույկներ». քարը երբեմն հասկացվում է որպես անարգ իր, ինչպես ասվեց. «Եթե հաց խնդրի, մի՞թե քար կտա նրան» (Մատթ. Է 9), և դարձյալ՝ «ասա՛, որ այս քարերը հաց դառնան» (Մատթ. Դ 3)։ Երբեմն էլ համարվում է որպես բարի իր, ինչպես՝ «Այն քարը, որ կառուցողները անարգեցին, նա է, որ եղավ անկյունաքար» (Մատթ. ԻԱ 42)։ Նաև՝ «Ահա Սիոնի մեջ դնում եմ գայթակղության քար» (Հռոմ. Թ 33)։

Այս այսպես է` համաձայն մեկնիչների։ Արդ, պետք է քարը բարի իր համարել՝ Քրիստոսի կրկնակի բարեգործության համար։ Վեց թակույկների նշանակությունը նախնիներից մեկն այսպես մեկնեց. դրանք հինգ զգայարաններն են ու բանականությունը, որ կառավարում և կարգավորում է դրանց։ Նախկին որովայնում զգայության և մտածության համար ունայն էին զգայարանները և սիրտը։ Եվ հետագայում լցվեցին ջրով՝ փոքրագույն և տկարագույն զգայություններով ու խորհուրդներով, այնուհետև երեք չափ գինով՝ աստվածային վարդապետությամբ, որ ուրախացնում է մարդկանց հոգիները։


«Հրեաների սրբության համար, որ տանում էին երկու կամ երեք չափ» (Հովհ. Բ 6)։

Ըստ օրենքի սահմանման` սրբությունը լինում է երկրային ու մարմնավոր և երկնային ու հոգևոր։ Ովքեր վեհագույնն են, ընտրում են միայն հոգևորն ու երկնայինը, իսկ մարմնավորը բաց են թողնում՝ անհնարին համարելով երինջների և նոխազների արյունով մեղքերից սրբվելը։ Իսկ ոմանք նաև մարմնավորն են ընդունում որպես սրբություն, այսպիսիները երեք չափ տարողություն ունեն, իսկ առաջինները, որ մարմնավորները չընդունեցին՝ երկու չափ։


«Հիսուս նրանց ասաց. «Լցրեք դրանք ջրով» (Հովհ. Բ 7)։

Ջուրը նվազագույն և խոնարհագույն օրենքների վարդապետությունն է, իսկ գինին՝ վեհագույն և մեծագույն վարդապետությունը, որ ուրախացնում է հոգիները (տե՛ս Ժող. Ժ 19)։ Այսպիսով՝ փոքրիշատե ասացի հարսանքավորների՝ փեսայի ու հարսի, ջրի, գինու և տաճարապետի վերաբերյալ։ Նաև այս պիտի գիտենաս, թե ոմանք սեղանապետին, ով ընտանի, մերձավոր և հավատարիմ էր փեսային, Հովհաննեսի հետ նույնացրի

« ԻԵ   |   ԻԷ »
© Gratun.org