Gratun
Search  show page numbers   Sign in
« Վարք Սրբոց, Հատոր Ա
Արշակ Մադոյան (Թարգմանիչ)

Տորոմենի քաղաքի եպիսկոպոս Սուրբ Բագարատի վկայաբանությունը

Սուրբ Բագարատը սուրբ առաքյալների աշակերտն էր, սուրբ Պետրոսի միջոցով ձեռնադրվեց եպիսկոպոս և ուղարկվեց արևմուտք` Սիկիլի կղզին, Տորոմենի քաղաքը։ Մտնելով նավ` իր վարդապետությամբ աստվածգիտության դարձրեց նավապետ Ուղկանիտոսին, նավավար Ագրինոսին և այլ նավաստիների։ Եվ երբ նավարկեցին, կղզում գտան բոլոր քաղաքներն ու գավառները` կռապաշտ։ Երանելի Բագարատը հեծեծանքով հոգոց հանեց, ձեռքերն ու աչքերը բարձրացրեց երկինք և Աստծուն աղաչեց այն մոլորյալ ժողովրդի համար, ասելով Ուղկանիտոսին ու Ագրինոսին. «Որդյակնե՛ր, եկեք աներկյուղ քարոզենք Աստծու անունը այս մոլորյալ ժողովրդի մեջ, ինչպես հրաման ստացա Պետրոս առաքյալից»։ Եվ սկսեց Բագարատը քարոզել և ուսուցանել և սքանչելիքներ գործել Աստծու անունով։ Քաղաքապետ Ոնիփոտոսը լսեց, զարմացավ և հավատաց Աստծուն` ժողովրդից գաղտնի։ Եվ երբ [Բագարատը] գնաց Տորոմենի քաղաքը` գիշերով մտավ կուռքերի մեհյանը, ուր Փալկոնի և այն քաղաքի չաստվածների բագինն էր, նայեց բագինին և ասաց. «Ո՛վ Փալկոն, անզգա, խուլ և համր և կույր, ո՞վ ես դու և կամ ի՞նչ ես անում այստեղ։ Եվ քանի տարի է, որ բնակվում ես այստեղ և խաբեությամբ մոլորեցնում ես իմ Աստծու ստեղծածներին և քեզ զոհ մատուցել ես տալիս, պի՛ղծ և գարշելի դիվապատկեր»։ Եվ պատասխանում է դևը, որ բագինի մեջ էր բնակվում. «Երկու հարյուր և վաթսուն տարի է, որ բնակվում եմ այստեղ և ընդունում եմ զոհեր ու նվերներ Տորոմենի քաղաքից. ամեն տարի երեք անարատ տղա և յոթանասուներեք փափուկ ու գեղեցիկ կենդանի, և՛ խոյեր, և՛ նոխազներ, և՛ գառներ բազում»։ Եվ երանելի Բագարատը բարձր ձայնով ասում է. «Երդվեցնում եմ ձեզ, պիղծ դևեր, մեր խաչյալ Քրիստոս Աստծու անունից, հավաքվեցեք բոլորդ այստեղ և խուլ ու համար Փալկոնի բագինը վերցրեք մեհյանից ու ծովը նետեցեք, երեսուն ասպարեզով հեռու ցամաքից»։ Եվ իսկույն սաստիկ հողմի հնչումն եղավ, մեհյանը լցվեց անգղներով ու ագռավներով, և աղաղակելով վերցրին Փալկոնի բագինը և ծովը նետեցին։ Եվ ծովից մեծ աղմուկ եղավ և երկնքից ձայն եկավ. «Զորացի՛ր, Բագարա՛տ, Ես քեզ հետ եմ և քեզ չեմ թողնի, մինչև որ քեզ առաքյալների և մարտիրոսների շարքը դասեմ»։ Եվ ելան միասին գնացին իրենց օթևանները։

Եվ առավոտյան քուրմերը գնացին մեհյան զոհ մատուցելու, դուռը բաց գտան և ներս մտնելով Փալկոնի բագինը չտեսան, ելան հրապարակ մեծ հառաչումով կոծում էին. «Վա՜յ մեզ, որ մեր քաղաքը կործանվում է, որովհետև մեր մեծ աստված Փալկոնը անհետացել է»։ Եվ բազում ժողովուրդ դիմեց դեպի մեհյանը։ Պիղծ բագինը չգտան, գնացին Ոնիփոտոս քաղաքապետի տունը և աղաղակեցին դռան մոտ. «Ո՛վ պատվական իշխան, մեծ աստվածների հաստող և սիրելի, արի՛ և տես մեր քաղաքի կորուստը»։ Իսկ նա խոնարհվելով պատուհանից ասում է. «Ո՛վ իմաստուն այրեր և մեծ աստված Փալկոնի քահանաներ, ձեզ ինչ եղավ, որ այդպես աղաղակում եք»։ Նրանք պատասխանեցին. «Մեծ բաներ պատահեցին մեզ, քանի որ բաղձալի Փալկոնը կորավ և նրա պայծառ ու վայելուչ բագինը անհետացավ, իսկ սեղանն ու ավազանը և ոսկեկուռ աթոռը ունայն մնացին, և խորանը ոչնչացավ»։ Ոնիփոտոսն ասում է. «Ո՛վ պատվավոր տանուտերեր և հարգված քահանաներ, լսեցեք ինձ և քննեցեք` մի՞թե մեր աստվածը ամբարտավանացավ, թողեց մեզ և գնաց այլ քաղաք։ Գուցե ինչ-որ ժամանակ սովորական զոհը լիովին չեք մատուցել, և անընդունելի է համարել մեր պաշտամունքը և դրա համար ատեց մեզ և փախավ մեզնից։ Այժմ գնացեք ձեր տները, իսկ ես կքննեմ և կգտնեմ պատճառները»։ Եվ նրանք ասում են. «Մենք կատարում ենք սովորական ավանդները և ոչինչ պակաս չենք անում զոհ մատուցելիս, ինչո՞ւ խռովեց` չգիտենք։ Արդ աղաչում ենք քեզ, ո՛վ փառավոր պայծառ քաղաքապետ, որ հիմնովին քննես, և եթե մեզնից խռովեց և գնաց այլ քաղաք, գնանք նրա մոտ և երկրպագենք նրան, և նա կհաշտվի մեզ հետ, կասի պատճառը, իսկ մենք կավելացնենք զոհերն ու պաշտամունքը»։ Ոնիփոտոսն ասում է. «Ձեզ ասացի, որ գնաք ձեր տները, և եթե հզոր է Փալկոն աստվածը` մեզ կհայտնի ճշմարտությունը»։ Եվ նրանք աղաղակում էին. «Ո՛վ պատվական և ստեղծարար դատավոր, մերոնց մասին խոսեցիր որպես օտար և անծանոթ աստվածների, չե՞ս ճանաչում մեր երիտասարդ ու գեղեցիկ աստված Փալկոնին` Փալկոնիդեսի որդուն։ Ամեն ժամ գինարբուքների և ուրախության օրերին ինքդ գովում էիր ու պատմում նրանց գովելի գործերը, իսկ այժմ ասում ես` Եթե հզոր է Փալկոն աստվածը` ինքը մեզ կհայտնի»։ Դարձյալ պատասխանեց Ոնիփոտոսը. «Ձեզ ասացի, ո՛վ իմաստասեր այրեր, համբերեցեք, և ես կքննեմ Փալկոնի կորուստը. կարծեմ թե գարշեց ձեզանից, որովհետև, հպարտ աստված էր»։ Երբ այդ լսեցին, դադարեցին և գնացին իրենց գործերին, իսկ Ոնիփոտոսը գաղտնի կանչեց Ուղկանիտոսին և նրան հայտնեց ժողովրդի խռովությունը, և թե` ինչպես կորավ իրենց աստվածը, և ասաց. «Ես չգիտեմ ինչ անել»։ Եվ Ուղկանիտոսը սկսեց պատմել ճշմարտությունը. «Ուշադի՛ր լսիր, քաղաքապե՛տ և դատավոր, իմացիր որ Երեքանձնյա տերությունը ամոթի մատնեց մեր գարշելի պաշտամունքը, այլևս զոհ չենք մատուցելու այս պիղծ դևերին, այլ` միայն կենդանի Աստծուն, որ մնում է հավիտյան, և այլևս կուռքերի պաշտամունքը չի լինի, և ոչ երազանք ու դյութություն կգուշակեն մոլորյալ մարդկանց, քանի որ երկնավոր Աստված իր Որդուն ուղարկեց երկիր, Նա մարմնանալով ծնվեց սուրբ կույս Մարիամից, որպեսզի մեզ մաքրի բոլոր անօրինություններից։ Եվ այսուհետև Փալկոնիդեսի որդի Փալկոնը ոչ մեկին խաբել չի կարող»։

Եվ առավոտյան բոլոր քուրմերը հավաքվեցին միասին և սկսեցին լալ ու ողբալ Փալկոնին. «Ո՞ւր է վայելուչ գեղեցկությունը քո, ո՛վ բաղձալիդ Փալկոն, ի՞նչպես հանկարծակի անհետացար քո փափագողներից։ Երանի՜ քո քահանաները եղած չլինեինք։ Բոլոր աստվածները խնդությամբ ընդունեցին իրենց քուրմերի զոհերը, միայն դու չընդունեցիր և ատեցիր մեզ։ Եվ մեր քաղաքապետ Ոնիփոտոսը մոռացավ քո անչափ սերը և չփնտրեց քեզ։ Ո՞վ կողոպտեց քեզ մեզնից, ո՞վ նախանձեց մեր անչափ սիրուն։ Ո՜վ Լիսիոս և Դիա փոքր աստվածներ և Փապոնիտա աստվածուհի` դուստր Իրնոսի և Արտեմիսի, քույր աստվածուհու։ Արդ, ինչո՞ւ չեք խղճում մեզ և ողբում մեզ հետ գեղեցիկ ու պայծառ Փալկոն աստծուն։ Ինչո՞ւ եք լռում և չեք որոնում կորսվածը»։

Եվ երբ գիշեր եղավ, Ոնիփոտոսը հագավ իր արքունական պատմուճանը և քղամիդը և գնաց Բագարատի դուռը, որովհետև դեռ նրան չէր տեսել։ Նույնպեսև նա հագավ եպիսկոպոսական փիլոնը և եմիփորոնը, նստեց թիկնաթոռին, գիրկն առավ ավետարանը, խաչն ու տերունական պատկերը, որ նրան տվել էր Պետրոս առաքյալը։ Եվ մտնելով ներս` Ոնիփոտոսը տեսավ երանելի Բագարատին բոցի նման և ձեռքի շուրջը` իբրև հուր, երեսի վրա ընկավ և մեծ երկյուղով երկրպագեց, ասաց. «Մեծ է քրիստոնյաների Աստվածը, որ քարոզում է Բագարատը, համոզված եմ, որ Նա է միակ Աստվածը երկնի և երկրի։-Եվ հարցրեց,-ի՞նչպես մերձենամ քեզ, քանի որ տեսնում եմ քեզ բոցավառված և քո շուրջը` հուր, վախենում եմ` գուցե այրվեմ»։

Եվ Բագարատը իմացավ, որ նա տեսել է Սուրբ Հոգու շնորհները` քահանաների սուրբ խորհրդյան զգեստի մեջ, քանի որ սուրբ են։ Եվ ելավ հանեց եմիփորոնը, փիլոնն ու ուրարը և նստեց։ Եվ Ոնիփոտոսը այլևս չտեսավ կրակը։ [Բագարատը] ողջունեց նրան սրբության համբույրով և նստեցրեց իր մոտ և ջերմորեն օրհնեց նրան, և միասին ճաշակեցին բոլոր այն բարիքները, որ իր տնից բերել էր Ոնիփոտոսը։ Եվ երբ ուրախացան, ելան բաց արեցին տան ձեղունը` պայծառ լույս ծագեց նրանց վրա, և երկյուղած, երեսնիվայր ընկան գետին։ Եվ բռնելով նրանց ձեռքերից Բագարատը կանգնեցրեց նրանց ու նստեցրեց իր մոտ և մեկ առ մեկ սկսեց պատմել նրանց Հին և Նոր կտակարանները` Ադամից մինչև Քրիստոսի մարդեղությունը, նաև համբարձումն ու Սուրբ Հոգու գալուստը առաքյալներին։ Եվ պատմածից աստվածային վարդապետությամբ լուսավորվեցին բոլորը, որ այնտեղ էին։ Եվ ողջունելով բոլորին, ուղարկեց իրենց տները։

Եվ այն օրը` գիշերվա երրորդ ժամին երանելի Բագարատը իր ձեռքով մագաղաթին գրեց այսպես. «Լիսիո՛վն կուռքերի բագինին, ես Բագարատ, մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի ծառա, գրում եմ քեզ Տորոմենի քաղաքիս պիղծ, զազիր և գարշ փոքր աստծուդ։ Երբ ստանաս գիրս և կարդաս իսկույն կատարիր ինչ ոչ հրամայում եմ. գնա՛ կորստյան տեղը` հրի գեհենը և արտաքին խավարը, ուր քո ավագագույն Փալկոն աստվածն է, միասին կոծեցեք ձեր կորուստը, որ այլևս չտիրեք այս քաղաքին»։ Եվ թուղթը տալով Ագրինոսին` ուղարկեց կուռքերի մեհյանը։ Եվ նա գնաց իբր աղոթելու և խնկելու, գիրը դրեց բագինին և գաղտնի փախավ, վերադարձավ Բագարատի մոտ։ Գրեթե երկու ժամ հետո ձայն լսվեց աներևույթից և ասում է. «Ո՛վ Բագարատ, կենդանի Աստծու ծառա, մեզ քո սրբությունից հրամայվածը կկատարենք և կիջնենք սպանդարամետ անդունդը։ Արդ, խնդա՛ և ուրախացի՛ր, համարձակ մտիր քաղաքամեջ, որովհետև այսուհետ քոնն է»։ Երբ Բագրատը ձայնը լսեց, երեսնիվայր ընկավ և գոհացավ Աստծուց։ Եվ իսկույն գնացին քաղաքի հրապարակը, և երկնքի աստղանշանը նրանց առաջնորդեց մինչև Ոնիփոտոսի տունը։ Նա ելավ ընդառաջ, նրանց լռությամբ տարավ իր տունը և բնավ ոչ ոք չիմացավ, որ դեռևս գիշեր էր և այնտեղ քառասունք արեց։ Եվ մի օր քուրմերը հավաքվեցին Ոնիփոտոսի դռանը և ասացին. «Ո՛վ դատավոր և կառուցող քաղաքապետ, մոտեցել է մեր Լյուսինոս աստծու տոնը։ Հրամայիր և տոնենք մեծ պայծառությամբ, որ սա ևս չխռովի մեզնից, փախչի և կորչի` ինչպես Փալկոնը, և մենք լինենք ծաղր բոլոր քաղաքացիներին և հարևաններին։ Ո՛վ իշխան, կարծում ենք` երբ Ուղկանիտոսը Տորոմենից այս քաղաքը եկավ` մեր աստվածները հույժ ատեցին մեզ և չընդունեցին մեր զոհերը։ Բազում անգամ դյութությամբ հարցնում ենք մեծ և մաքուր Փալկոնի աստծուն և պատասխան չենք ստանում, և մեզ համար անօգուտ է, որ կոչվում ենք աստվածների քուրմեր»։ Ոնիփոտոսն ասաց. «Ո՛վ իմաստուններ, մեր աստվածների քահանաներ, գնացեք, պատրաստեցեք բոլոր զոհելիները, և տոների ժամանակ ես նույնպես կգամ»։ Եվ գնաց Բագարատին պատմեց քուրմերի ասածները, իսկ նա ձեռքերը երկինք պարզելով աղաչեց Աստծուն, որպեսզի կործանվեն մնացած կուռքերը։ Եվ այն գիշեր մինչդեռ քուրմերը ննջում էին իրենց տներում կործանվեցին բագինները և բաժանվեցին բազում մասերի։ Եվ երբ հասավ պիղծ տոնը պատրաստեցին բոլոր զոհելիները` ավելի քան Փալկոնինը, անմեղ մանուկներ և երինջներ և խոյեր, նոխազներ ու գառներ, և զարդարված քուրմերը գնացին Ապողոնի մեհյանը ու գտան բագինը կործանված ու բաժանված բազում մասերի։ Սկսեցին բախել իրենց երեսները և մեծ հառաչանքով ասում էին. «Վա՜յ մեզ, ո՛վ Ապողոն, չար պատերազմ շարժվեց քո վրա, մեզ բավական չեղավ Փալկոնի կորուստը, նաև դու մեծ չարի հանդիպեցիր։ Վա՜յ մեզ, որ եթե լսեն ուրիշ քաղաքներ կանարգեն մեզ որպես աստվածակորույսների։ Ո՜վ մեր հզոր և պայծառ աստված Ապողոն, ինչո՞ւ կործանվեցիր ու փշրվեցիր և քո ոսկեկազմ աթոռը թափուր մնաց»։

Եվ այնտեղից ելնելով սրտաբեկված գնացին այլ` Դիա փոքր կուռքի մեհյանը, այն ևս գտան կործանված ու կոտրատված և սկսեցին մեծաձայն ողբալ ու հառաչել մինչև որ ձայնից մեծ ամբոխ հավաքվեց։ Եվ քուրմերն ասում են. «Լացեք բոլորդ և ողբացեք մեզ հետ, քանի որ մեր քաղցր և իմաստուն աստվածները կորան և ջնջվեցին իսպառ։ Պատռենք մեր օձիքները, հող ու մոխիր լցնենք մեր ծոցն ու գլուխներին, բախենք երեսներս ու ճակատներս և սգանք մեր աստվածների կործանումը»։ Եվ ամբողջ ժողովուրդը սկսեց լալ ու ողբալ կուռքի կործանման համար, և բոլորը հառաչելով ու մեծ բարկությամբ գնացին Ոնիփոտոսի տունը և աղաղակում էին դռան մոտ. «Ո՛վ անարժան իշխան, չար ժամի եղար դու քաղաքապետ. դու տեսնում ես կործանված աստվածներին և անփույթ ես, չես հուզվում և չես քննում մեզ պատահած մեծ դեպքերը։ Ո՛վ անհավատ և անպետք դատավոր, և քաղաքավեր, իջիր և գնա, տես քո սիրելի և բարեկամ աստվածներին, թե ինչպես աղբանոցում թավալվում են ոտքի տակ. մի տեղ գլուխը, մի այլ տեղ ձեռքը, և այլ տեղ ոտքը։ Նրանք չէ՞ին, որ քեզ մեծացրին ու փառավորեցին և քո գանձատունը լցրին ոսկով ու արծաթով, դիպակով, ակնեղենով ու մարգարտով, իսկ քո շտեմարանները բոլոր բարիքներով»։ Իսկ Ոնիփոտոսը բարձր պատուհանից ասում է. «Ո՛վ իմաստուն և արժանավոր քաղաքացիներ, ինչ եք ուզում, որ անեմ. գուցե աստվածային պարգև ների շնո՞րհը մտավ մեր քաղաքը և կործանեց աստվածներին»։ Նրանք ասում են. «Ի՞նչ բան է աստվածային պարգևների շնորհը, չգիտենք ինչ ես խոսում։ Եթե մեր աստվածների սիրելին ես` ճշմարիտն ասա մեզ»։ Եվ նա ասում է. «Շնորհքն ու զորությունները բարձունքից են»։ Եվ նրանք շատ բարկացան ու ասացին. «Ո՛վ անարժան ու անպետք քաղաքավեր և մեր աստվածների թշնամի, քո կորուստն ու մահը հասել է, ինչպե՛ս կտաս մեզ պատասխան»։ Ոնիփոտոսն ասում է. «Ինչո՞ւ եք բարկանում, աղմկում և դառնանում իմ դեմ մոլությամբ»։ Եվ նրանք պատասխանում են. «Ոչ թե փոքր վնաս եղավ, այլ աստվածների կորուստ, և հարկ է ավելի սաստկությամբ բարկանալ, լալ ու կոծել»։ Ոնիփոտոսն ասում է. «Ընտրեցեք հանճարեղ և իմաստուն այրերի և ամբողջ գիշերը թող դյութություններ և հմայություններ կատարեն և վիճակ գցեն ու հավաստի իմանան, թե ինչու կործանվեցին աստվածները, գուցե այլ` ավելի հզոր Աստված մարտնչեց նրանց դեմ, ու քանի որ չկարողացան ընդդիմանալ` կործանվեցին»։

Ամբողջ ժողովուրդը հավանեց Ոնիփոտոսի խրատը` ընտրեցին դյութության հմուտ այրեր, և նրանք գնացին Լիսիովնի մեհյանը, քանի որ նրա բագինը կործանված չէր, և սկսեցին դյութել ու կախարդել կեսգիշերին, վիճակ էին գցում Լուսիովնի անունով։ Իսկ Ոնիփոտոսը գնաց Բագարատին պատմեց ամեն ինչ, և նա ձեռքերը երկինք պարզած աղաչեց Աստծուն, որ մոլորյալ ժողովրդին սքանչելիք ցույց տա։

Եվ բազում կանայք հավաքվեցին, շրջապատեցին մեհյանը, ծափահարելով երգում-պարում էին դյութական երգեր, իսկ մեհյանի ներսում դյութերը անում էին իրենց կախարդանքը, աղաչում էին, որ բագինը խոսի իրենց հետ։ Եվ ձայն լսվեց Լուսիովն կուռքից և ասաց. «Տորոմենի քաղաքիս ո՛վ այրեր, ինձնից լսեցեք ճշմարտությունը։ Այսուհետև մենք ոչինչ չենք կարող անել կամ գործել։ Մինչև այժմ բոլոր զոհերն ընդունում էինք և կատարում խնդրանքները։ Այժմ մենք զորություն չունենք, քանի որ խիստ տկարացանք և ոչնչացանք, որովհետև այստեղ երևաց հզորագույն Աստվածը, և Նրա ահից Փալկոն կորավ և սուզվեց անդունդը, կործանվեցին Ապողոնը և Դիան նույնպես։ Եվ բոլորդ գիտցեք, որ Երեքանձնյա աստվածությունը ողորմության շնորհ ուղարկեց ձեր քաղաքը»։ Աղանդավոր դյութերն ասում են. «Կա՞ ավելի հզոր աստված, քան դուք։ Ասա և հայտնիր մեզ ճշմարտությունը, թե ով է ավելի մեծ աստված քան դուք և Փալկոնը»։ Բագինն ասում է. «Ով ստեղծեց երկինքն ու երկիրը և ով սկզբից ստեղծեց մարդուն, այժմ գթաց իր ստեղծածներին և հրեղեն սուրը ուղարկեց ու կորցրեց Փալկոնին, խորտակեց և մյուս աստվածներին, իսկ այն մարդը, որին Ուղկանիտոսը բերեց այս քաղաքը` նրա աշակերտն է»։ Եվ նրանք ասում են. «Երբ կորավ Փալկոնը, և եկանք քեզ մոտ ու հարցրինք` ինչո՞ւ մեզ չասացիր այդ»։ Բագինը պատասխանում է. «Եթե ուզում եք, որ նորից մեզ զորություն գա, և լինենք առաջվա նման` ինձ զոհ մատուցեցեք իմ սիրելի Ոնիփոտոսին»։ Եվ նրանք շատ ուրախացան և ոստերով իսկույն գնացին Ոնիփոտոսի տունը` ավետիս տալու նրան և ասացին. «Երանի է քեզ, որ ինչպես քեզ մեծարեցին աստվածները և փառավորեցին, կամենում են, որ դարձյալ քեզ զոհ մատուցենք և դու լինես աստված կործանված աստվածների փոխարեն, և կանգնեցնենք քո բագինը ու պաշտենք քեզ»։ Երբ Ոնիփոտոսը լսեց բոթալից լուրը, որ կամենում էին իրեն սպանել և զոհ մատուցել կուռքերին, փութով գնաց երանելի Բագարատի մոտ և լալով ընկավ նրա ոտքերը։ Եվ նա ասում է. «Ինչո՞ւ ես լալիս, որդյակ, մի՞թե չար լուր ես լսել և տրտմել է քո սիրտը»։ Ոնիփոտոսն ասում է. «Երանի թե չար բան լիներ, և ոչ դառն մահ»։ Երանելին ասում է. «Մի՛ վախեցիր, որդյակ, գնա զոհաբերության, իսկ ես կգամ քո ետևից և աստվածային շնորհով հանդիմանելով կհաղթենք Աստծու անվամբ»։

Իսկ պիղծ քուրմերը փողեր փչեցին մեծ և հնչեղ, և հավաքվեց ամբողջ քաղաքի ժողովուրդը արմավենու ոստերով` տոնի առթիվ, և գնացին միահամուռ բռնեցին Ոնիփոտոսին, որովհետև ոչ թե ուրախ էր, այլ ողբում և հառաչում էր։ Մերկացրին նրան, ձեռքերը ետ կապեցին և տարան մեհյան։ Եվ գլխաբաց ու բոբիկ կանգնեցրին Լիսիոսի բագինի առաջ։ Եվ Ոնիփոտոսը աչքերն այսուայն կողմ դարձրեց, որ տեսնի Բագարատին ու երբ չտեսավ` ողբալով ասաց. «Վա՜յ ինձ, ինչ չար ու դառն մահվան մատնվեցի, վա՜յ ինձ, որ անդունդի խորքն ընկղմվեցի, ո՞ւր ես, հայր Բագարատ, շտապ արի, ինչպես ասացիր, որ իմ հետևից գալու և փրկելու ես ինձ։ Ինձ ուղարկեցիր, իսկ դու չեկար։ Արդ, օգնիր ինձ, Տեր Հիսուս Քրիստոս, որովհետև քեզ հավատացի, փրկի՛ր ինձ»։ Իսկ երանելի Բագարատը Հյուպատոսին տվեց խաչը, իսկ Ագրինոսին` տերունական պատկերը, ինքը հագավ փիլոնն ու եմիփորոնը, ձեռքն առավ սուրբ Ավետարանը, գնաց այնտեղ։ Եվ ամբոխի մեջ տեսան Ոնիփոտոսին Լիսիովն կուռքի առջև, մերկ, գլխաբաց և բոկոտն, ձեռքերը ետևը կապած։ Եվ Բագարատը ձեռքերը դեպի երկինք պարզեց, ու աղաչեց Աստծուն և ինքը վառվեց բոցի նման, և ժողովուրդը տեսավ հրի պես վառված, և ահից ընկան գետնին երեսնիվայր, և նա նրանց վրա կնքեց տերունական Նշանով, կանգնեցրեց նրանց և ասաց բագինին. «Երդվեցնում եմ քեզ, պիղծ դև, հանուն Հոր և Որդու և Սուրբ Հոգու, փախիր այդտեղից և գնա` ուր Փալկոնն է, ծովի խորքը»։ Եվ իսկույն մեծ ճայթմունք եղավ մեհյանում, և բագինը օդ բարձրացավ, ընկավ ծովը։ Բոլորը խիստ վախեցան, փռվեցին գետին, և նրանց վրա խաչակնքեց և ասաց. «Մի՛ վախեցեք, քանի որ պիղծ Լիսիովնը իր դևերով իսպառ կորավ»։ Եվ ժողովուրդը կանգնեց և տեսավ ահավոր սքանչելիքը, որ արեց Աստված Իր ծառա Բագարատի միջոցով։ Բարձրաձայն աղաղակեցին, ասես միաբերան, և ասացին. «Օրհնյալ է Բագարատի Աստվածը, հավատում ենք Նրան, որ միակ Աստվածն է»։ Եվ գնացին, արձակեցին Ոնիփոտոսին, շրջապատեցին երանելիին և ապշած նայում էին նրա երեսին։ Եվ նա բարձրացավ մի բարձր տեղ, աղոթեց ամբողջ ժողովրդի համար։ Եվ քուրմերը գնացին մեհյանները, հավաքեցին կուռքերի բեկորները, թափեցին ծովը և կործանեցին սեղանները։ Իսկ երանելին հրամայեց փողեր հնչեցնել, և անթիվ ժողովուրդ հավաքվեց։ Նրանց հետ գնացին փոքր մատուռը, որ կառուցել էր Ոնիփոտոսը։ Նա հրամայեց յոթ օր մաքրվել, մկրտեց և սովորեցրեց կյանքի Բանը։

Նրանցից յուրաքանչյուրը իր տնից բերեց սպիտակ հանդերձներ, նոր և մաքուր, ինչպես նրանց պատվիրեց սուրբը, և մոմեղեն, ջահեր ու կնդրուկներ, տարավ նրանց մերձակա գետը և մկրտեց հանուն Հոր և Որդու և Սուրբ Հոգու։ [Նրանք] քսանչորս հազար հոգի էին. վառած մոմերով նրանց հագցրեց նոր և սպիտակ զգեստ և հաղորդեցրեց Աստծու Որդու սուրբ և պատվական մարմնին և արյանը, և բոլորը, ովքեր լուսավորվեցին, տեսան Սուրբ Հոգու շնորհը` սպիտակ աղավնու նմանությամբ, իջավ ջրերի մաքրությանը ու նորից թռավ երկինք։ Եվ այն քաղաքում մեծ ուրախություն եղավ։ Եվ ութ օր սովորեցնում էր լուսավորյալներին և ուղարկում իրենց տները, ժողովրդի առաջ սքանչելի նշաններ էր բերում և աղոթքով բուժում էր կույրերին, խուլերին, համրերին, կաղերին ու անդամալույծներին, գոսացածներին ու դիվահարներին, ջերմոտներին ու բոլոր հիվանդներին։

Նրա համբավը հասավ կղզու բոլոր քաղաքներն ու գավառները, և գնում էին նրա մոտ, իսկ նա վարդապետությամբ նրանց բերում էր աստվածգիտության, մկրտում էր նրանց։ Եվ ամբողջ կղզին դարձրեց Քրիստոսի ճշմարիտ հավատին։ Եվ ամեն օր մկրտում և ուսուցանում էր նրանց։ Նույնպեսև կանանց և մանուկներին մկրտում էր գետի այլ տեղում, և մկրտեց անթիվ հազարավոր մարդկանց։ Եվ Տորոմենի քաղաքում մկրտեց քառասուն հազար, իսկ այլ գավառներում ու քաղաքներում` հինգ հարյուր հազար։

Ու մի օր մինչդեռ ժողովրդին ուսուցանում էր, երևաց սատանան եթովպացու նման, բազում սևադեմ դևերով, կանգնեց մի քարընկեց հեռու և բարձրաձայն ասաց. «Ո՛վ Բագարատ, ինչո՞ւ եկար, կամ ո՞վ բերեց քեզ այս քաղաքն իմ, և ինձ զրկեցիր իմոնցից, ինձնից հափշտակեցիր իմ բարեկամներին ու ընծայեցիր քո Աստծուն։ Ավերեցիր իմ տները և իմ պաշտելի կուռքերը ծովը նետեցիր։ Վա՜յ ինձ, սիրելիներ իմ և սպասավորներ, քանի որ դրա գալուց հետո ինձ գերի դարձրեց և իմ սիրելի Ոնիփոտոսին, որին փառավորեցի ու մեծարեցի, դարձրեց իմ թշնամին»։

Եվ երբ լսեց երանելի Բագարատը` ասաց ժողովրդին. «Իմացեք, որդյակնե՛ր իմ, որովհետև եկաք Քրիստոսի կոչմանը` սատանան կրճտում է իր ատամները մեր դեմ և ինչպես առյուծը դարանից` գոչում է մեզ [վախեցնելու]։ Բայց, որ զինվորագրվել եք Քրիստոսի գնդին` արիաբար մնացեք ընդդեմ թշնամու»։ Եվ ժողովրդին հրամայեց դառնալ արևմուտք, սատանայի դեմ և ասաց. «Թքեք նրա երեսին»։ Եվ երբ թքեցին, ասաց. «Երեք անգամ հրաժարվեցեք սատանայից»։ Եվ երբ հրաժարվեցին` սրած հրեղեն նետեր երևացին և հալածեցին սատանային դևերի հետ ու անհետացրին։ Եվ հրամայեց ժողովրդին դառնալ արևելք ու երեք անգամ ասել. «Խոստովանում ենք Քրիստոսին` ճշմարիտ Աստծուն»։ Եվ համբուրեցին Ավետարանը, տերունական պատկերն ու խաչը և Սուրբ Հոգով լցված մեծ ուրախությամբ գնացին իրենց տները` լուսավորիչ Բագարատից լուսավորված։ Իսկ սուրբ Բագարատը Ագրինոսին` քահանա, իսկ Ուղկանիտոսին սարկավագ ձեռնադրեց, և Ոնիփոտոսին ասաց. «Իմ մահից հետո Ագրինասին ուղարկիր Հռոմ` սուրբ Պետրոս առաքյալի մոտ, ուր նրան կձեռնադրի եպիսկոպոս` իմ փոխարեն, իմ աթոռին և այս քաղաքին»։ Եվ դարձավ Ագրինոսին ու ասաց. «Որդյա՛կ, ինչպես ինձ տեսար և սովորեցիր, նույնպես դու հովվիր Քրիստոսի նոր հոտն այս»։

Սուրբ Բագարատի մահվան մասին

Քաղաքում կար մի հարուստ մարդ, որի անունը Արտագորոն էր։ Սատանան կապեց նրան, և միայն նա էր գաղտնի պաշտում կուռքերին։ Պատրաստեց փոքրիկ արձաններ և իր մոտ թաքցրած պահում էր, և ամեն ժամ մոլում էր իր մտքում և սպառնում Քրիստոսի քահանայապետ սուրբ Բագարատին։ Ու մի օր երանելիին մենակ գտավ, որ աղոթում էր։ Հանեց սուսերը և սպանեց ամենագովելի սուրբ Բագարատին. հուլիս ամսի 14-ին, և փախավ իր տունը, որ ոչ ոք չիմանա։ Բայց Աստված անմիջապես հայտնեց Ոնիփոտոս իշխանին։ Նա բռնեց անօրեն Արտագորոնին, ձեռքերը ետևը կապեց և այնքան ծեծեց արջաջիլով լանջն ու թիկունքը, մինչև քայքայվեց ամբողջ մարմինը։ Եվ հրով այրեց գլուխն ու մորուքը և սևացրեց երեսը, առավ իր սուրը, նրան սպանեց սրով, կտրեց նրա գլուխը ու ծովը նետեց, իսկ մարմինը հրամայեց գցել շներին ու ագռավներին։ Եվ արծաթե տապան պատրաստեց, մեծ պատվով ու անուշահոտ խնկերով, մաքուր կտավով պատեց պատվական մարմինը ու դրեց արծաթե տապանը և վրան կառուցեց գեղեցիկ մատուռ սուրբ Բագարատի անունով։ Եվ Ագրինոս քահանան սրբի հրամանի համաձայն ուղարկվեց Հռոմ` Պետրոս առաքյալի մոտ, և բոլորը պատմեց մեկ առ մեկ։ Եվ [առաքյալը] ձեռնադրեց նրան եպիսկոպոս, նա վերադարձավ Տորոմենի, սուրբ Բագարատի փոխարեն նստեց աթոռին։ Իսկ Ոնիփոտոսը մինչև իր մահը ծառայում և սպասավորում էր եկեղեցուն և տապանին։ Եվ սուրբը բարեխոս էր առ Քրիստոս ոչ միայն Սիկիլիա կղզուն, [այլև նրանց,] ովքեր կատարում են սրբի հիշատակը փառավորելով ամենասուրբ Երրորդությունը` Հորը, Որդուն և Սուրբ Հոգուն այժմ և միշտ և հավիտյանս հավիտենից. ամեն։

« Սուրբ Բաբելաս Մեծի և ութսունչորս աշակերտների վկայաբանությունը   |   Սուրբ Բասսոսի և նրա որդիներ Թեոգնեսի, Ագապի և Պիստիսի վկայաբանությունը »
© Gratun.org