Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Է Անաւարզեցի

1228. Օսմանեանց Սկիզբը

Այս միջոցին էր որ նոր պետութիւն մը, յանկարծական եւ արագ յաջողութեամբ կը սկսէր ընդարձակուիլ։ Թուրքերու նոր գաղթականութիւն մը 1227-ին մեկնած էր Անդրկասպեան երկիրներէն Եփրատի կողմերը հաստատուելու միտքով բաւական ժամանակ պատելէ ետքը տեղաւորուած էր Իկոնիոնի սուլտանութեան սահմաններուն մէջ։ Իսկ գաղութին մի մասինետ գացած ատեն, միւս մասը մնացած էր նոյն տեղը, եւ սուլտանութեան մատուցած ծառայութեանց ի վարձ՝ ստացած էր Սէօյիւտի գաւառը շուրջ 1242-ին։ Էրթօղրուլ էր այդ ճիւղին պետը, որդի առաջին գաղութիւն գլուխը եղող Սիւլէյմանի, որ եւ յաջողեցաւ իր սահմանները հետզհետէ ընդարձակել, գլխաւորապէս Յոյներէն քաղաքներ եւ բերդեր առնելով, եւ բաւական զօրաւոր գիրք մը ձգեց իր որդւոյն Օսմանին, երբոր մեռաւ 1288- ին։ Օսման աւելի ձեռներէց քան իր հայրը, աւելի ընդարձակեց իր իշխանութիւնը սուլտաններուն հովանաւորութեամբ, այնպէս որ երբ 1294-ին Իկոնիոնի սուլտանութիւնը ջնջուեցաւ թաթարներու ձեռքով, եւ շատ մը մանր իշխանութիւններ կազմուեցան (§ 1208), Օսմանի իշխանութիւնը շատերէն աւելի զօրաւոր էր, որով Օսման 1299-ին համարձակեցաւ զինքն սուլտան կամ փատիշահ հռչակել, իբրեւ Իկոնիոնի սուլտանութեան յաջորդ։ Անկէ ետքը աւելի մեծ յաջողութեամբ եւ արագութեամբ իր իշխանութիւնը ընդարձակել, միւս փոքրները հետզհետէ հպատակեցնել եւ նուաճել, եւ այս կերպով Կիլիկիոյ Հայոց թագաւորութեան դէմ նոր ոյժ մը կազմել, դէպ հարաւ ալ ուղղելով իր արշաւանքները։

« 1227. Ինչինչ Դիպուածներ   |   1229. Անաւարզեցիին Մահը »
© Gratun.org