Gratun
« Աստուածաշնչական Սուրբեր by Շնորհք Արք․ Գալուստեան

Հին Կտակարանի Սուրբեր

6. Նոյ

Նոյ տասներորդ սերունդն է Ադամին եւ սկիզբը՝ Նոր մարդկութեան։ Իրմով վերջ կը գտնէ նախահայրերու դարաշրջանը, եւ կը սկսի նահապետներու շարքը։ Նոյ Աստուածաշունչի այն մեծ դէմքերէն է, որոնց կը տրուի Աստուծոյ կողմէ մեծ առաքելութիւն մը, զոր անոնք ի գլուխ կը հանեն, հակառակ բոլոր արգելքներուն, համբուրելի հաւատքով եւ համբերութեամբ։

Աստուածաշունչի առաջին գիրքէն հինգ գլուխները յատկացուած են ներկայացնելու համար Նոյի եւ ջրհեղեղի պատմութիւնը (Ծն. Զ-Ժ)։ Իր ժամանակի մարդկութիւնը բարոյապէս կը ներկայացնէր գրեթէ այն վիճակը, որուն մէջ կը գտնուի մեր ժամանակներու մարդկութիւնը։ Չարիքը յորդած էր իր սովորական հունէն ել ողողած՝ ամբողջ մարդկութիւնը։

«Երբ տեսաւ Աստուած, թէ բազմացած է մարդոց չարիքը երկրի վրայ, երբ ամէն մարդ չարիք միայն կը մտածէր իր սրտին մէջ ամէն օր, զղջաց Աստուած մարդը ստեղծած ըլլալուն համար երկրի վրայ, եւ տրտմեցաւ իր սրտին մէջ եւ ըսաւ Աստուած. «Պիտի ջնջեմ երկրի երեսէն ամբողջ կենդանական աշխարհը մարդէն մինչեւ անասուն եւ սողուններէն մինչեւ երկինքի թռչունները, որովհետեւ զղջացի զանոնք ստեղծած ըլլալուս համար»։ Բայց Նոյ շնորք գտաւ Աստուծոյ առջեւ» (ԾՆ․ Զ 5-8)։

Երեւակայել պահ մը, որ Նոյ ալ «շնորհք գտած» չըլլար Աստուծոյ առջեւ․․․ ի՞նչ պիտի ըլլար արդեօք վիճակը մեր այս աշխարհին․․․։ Այս հարցումին մեր միտքերուն մէջ գտած պատասխանէն կարելի է հետեւցնել Նոյի մեծութիւնը եւ կարեւորութիւնը տիեզերքի պատմութեան մէջ։

Չարիքը, որով ողողուած էր աշխարհ, երկու բառերով կը պարզաբանուի Ս. Գրքին մէջ. Ապականութիւն եւ Անիրաւութիւն։

«Ապականուեցաւ երկիր Աստուծոյ առջեւ եւ լեցուեցաւ անիրաւութեամբ» (Ծն. Զ 11)։

Այս մեղքերէն առաջինը իր մէջ կը խտացնէ մարդուն անձնական մեղքերը, այսինքն՝ շնութիւն, պոռնկութիւն, միասեռականութիւն, ագահութիւն, գինեմոլութիւն, խաղամոլութիւն, ամբարտաւանութիւն, նախանձ, ատելութիւն եւ բոլոր այն մոլութիւնները, որոնք մարդկային անձը կ’ապականեն, կ’այլասէրէն եւ կը նուաստացնեն։ Իսկ երկրորդը կը ներկայացնէ ընկերային մեղքերը, այսինքն՝ բռնակալութիւն, գողութիւն, կռիւ, պատերազմ, հալածանք, շահագործում եւ բոլոր այն չարիքները, որոնք կը վնասէն մեր նմանին։ Թէեւ Աստուած խոստացաւ, որ ուրիշ անգամ նման աշխարհակործան ջրհեղեղով մը պիտի չպատմէ մարդկութիւնը հաւաքաբար, բայց իւրաքանչիւր անհատ պատասխանատու պիտի ըլլայ իր իսկ գործած մեղքին համար։

«Ով որ արիւն թափէ, փոխարէն իր արիւնը պիտի թափուի»․ ըսաւ Աստուած Նոյի (Ծն. Թ 6)։

Իսկ այլուր ըսուած է. «Ով որ Աստուծոյ տաճարը, այսինքն՝ մարդկային մարմինը ապականէ, Աստուած ալ զայն պիտի ապականէ» (Ա Կոր. Գ 17)։

Իսկ Նոյին համար ըսուած է. «Նոյ արդար եւ կատարեալ մարդ մըն էր իր ժամանակի մարդոց մէջ եւ հաճոյ եղաւ Աստուծոյ» (Ծն. Զ 9)։

Այստեղ ալ «Հաճոյ եղաւ Աստուծոյ» բացատրութեան տեղ եբրայական բնագիրը ունի «Աստուծոյ հետ քալեց» նոյն գնահատանքը, որ գործածուած էր Ենովքի համար եւ պիտի գործածուի Աստուածաշունչի բոլոր այն դէմքերուն համար, որոնք արդարեւ աստուածահաճոյ կեանք մը պիտի ապրէին։ Նոյի համար գործածուած «Արդար եւ կատարեալ» ստորոգելիները թեթեւ մակդիրներ չեն, այլ ամբողջ Աստուածաշունչին փնտռած ու պահանջած գերագոյն մարդկային առաքինութիւններն են։ Աւետարանի լերան քարոզի բարոյական եւ ընկերային պատուէրները իրենց լրումին կը բերուին սա պատգամով.

«Ու դուք եղէք կատարեալ, ինչպէս ձեր երկնաւոր Հայրը կատարեալ է» (Մատթ. Ե. 481)։

Արդարը ուղիղ մարդն է իր մտածումներուն մէջ, իր խօսքերուն եւ գործերուն մէջ։ Սուտը, կեղծիքը, նենգութիւնը եւ նախանձը տեղ չունին իր կեանքին մէջ։ Կատարելութիւնը այս իսկ է՝ ըլլալ այն, ինչ որ պարտինք ըլլալ աստուածային չափանիշներով։

Նոյ ալ բազմիցս յիշուած է Աստուածաշունչի զանազան գիրքերուն մէջ։ Օրինակ Եզեկիէլ մարգարէն կ’ըսէ Աստուծոյ անունով.

«Երկիր մը, եթէ յանցանք մը գործէ, ու Ես, եթէ երկնցնեմ ձեռքս զայն պատժելու համար... Նոյ, Դանիէլ եւ Յոբ ալ, եթէ անոնք մէջ ըլլան, պիտի չկրնան փրկել զանոնք, այլ անոնք իրենք արդարութեամբը լոկ իրենց անձերը պիտի կրնան փրկել» (Եզեկ. ԺԴ 12-20)։

Եբրայեցւոց թուղթի հեղինակին յիշած հաւատքի հերոսներուն մէջ կարեւոր տեղ ունի Նոյ.

«Հաւատքով Նոյ հրաման ստացաւ անտեսանելի ապագայի մը մասին եւ զարհուրած սկսաւ շինել տապանը իր ընտանիքի փրկութեան համար, որով սուտ հանեց ամբողջ աշխարհը (որ չէր հաւատացած իր խօսքին եւ կը ծաղրէր տապանաշինութեան իր գործը) ու ժառանգեց այն արդարութիւնը, որ հաւատքով ձեռք կը ձգուի» (Եբր. ԺԱ 7)։

Պետրոս Առաքեալ զայն կը կոչէ «Արդարութեան քարոզիչ» (Բ Պետր. Բ 5)։ Արդարութեան այդ քարոզութիւնը կրնար ըլլալ խօսքով, կրնար ըլլալ նաեւ ապրուած արդար կեանքով։

Նոյի անունը անքակտելիօէն կապուեցաւ Արարատ լերան հետ, քանի որ անոր վրայ հանգչեքաւ իր տապանը ջրհեղեղէն յետոյ։ Ու Արարատը ժառանգեց անկապտելի փառք իր լանջքին կամ ստորոտը ունենալու Աստուածաշունչին մէջ յիշուած առաջին զոհարանը կամ սեղանը ի պատիւ ճշմարիտ Աստուծոյ։

«Նոյն սեղան շինեց Աստուծոյ եւ ողջակէզ ըրաւ.. .։ Եւ հոտոտեցաւ Աստուած ողջակէզի անոյշ հոտը եւ ըսաւ իր սրտին մէջ. «Այլեւս պիտի չանիծեմ երկիրը մարդոց մեղքերուն համար, որովհետեւ մարդ դէպի չարը հակած է իր մանկութենէն, ուստէ այլեւս պիտի չփճացնեմ կենդանական աշխարհը, ինչպէս ըրի։ Որքան ատեն, որ երկիրը կը մնայ՝ սերմը եւ հունձքը, ցուրտը եւ տաքը, ամառը եւ ձմեռը, գէշերը եւ ցերեկը պիտի չդադրին իրարու յաջորդելէ» (Ծն. Ը 20-22)։

Նոյ նկատուած է նախատիպարը մեր Փրկչին, որովհետեւ իրմով փրկուեցաւ մարդկային ցեղը ահաւոր բնաջնջումէ մը, եւ Աստուած իրմով վերստին հաշտուեցաւ մարդկութեան հետ եւ Ուխտ մը կնքեց Նոյի հետ.

«Եւ խօսեցաւ Տէր Նոյի եւ անոր որդիներուն հետ եւ ըսաւ. «Ահաւասիկ ես կը հաստատեմ իմ Ուխտս ձեզի հետ եւ ձեզմէ յետոյ գալիք սերունդին հետ եւ ձեզի հետ եղած բոլոր կենդանիներուն հետ, թռչուններուն, անասուններուն եւ ձեզի հետ եղած գազաններուն հետ..., որ այլեւս կենդանական աշխարհը պիտի չմեռնի ջրհեղեղէն» (Ծն. Թ 8-17)։

Ու իր Ուխտին ի հաստատութիւն Աստուած իբրեւ նշան դրաւ ծիածանի կամարը։

Նոյի տապանը խորհրդանշանն է Քրիստոնէական եկեղեցիին։

Ինչպէս որ տապանը եղաւ փրկութեան միջոցը մարդկութեան, եւ մահացու ջրհեղեղէն ազատուեցան միայն անոնք, որ տապանէն մէջ մտած էին, այնպէս ալ, ով որ կ’ապաստանէ եկեղեցիի մէջ եւ կ’ապրի ըստ անոր օրէնքներուն եւ անոր մէջ տիրող ոգիին, կը փրկուէ բարոյական բնաջնջումէ։

Ջրհեղեղը խորհրդանշանն է մարդկային չարութեան, հալածանքի եւ մեղքի, որոնք որչափ ալ կոծեն եկեղեցիի Նաւին կողերը, չեն կրնար զայն ընկղմել, որքան ատեն անոնք նաւին մէջ չեն թափանցած, ընդհակառակը՝ ինչպէս որ որքան ջուրերը բարձրացան, անոնց հետ միասին բարձրացաւ նաեւ տապանը, ըստ այս օրինակին, որչափ չարութեան եւ հալածանքի ջրհեղեղը սաստկանայ, այնքան աւելէ կը մաքրագործուի եւ դէպի երկինք կը բարձրանայ եկեղեցին։

Աստուած Նոյով վերահաստատեց եւ փրկեց կենդանական աշխարհը, զոր փչացուցած էր ջրհեղեղով։ Այնպէս ալ Յիսուս Քրիստոսով վերահաստատեց Աստուած մարդկային ցեղը երկնային ժառանգութեան մէջ, զոր կորսնցուցած էին մարդիկ ջրհեղեղով։

Նոյ ապրեցաւ 950 տարի։ Մենք եւ Յոյնք կը յիշատակենք Նոյը Նախահարց հետ, Լատինք կը տօնեն զայն Նոյեմբեր 10ին։

« 5. Ենովք   |   7. Մելքիսեդեկ »
© Gratun.org