Gratun
« Աստուածաշնչական Սուրբեր by Շնորհք Արք․ Գալուստեան

Հին Կտակարանի Սուրբեր

7. Մելքիսեդեկ

Մելքիսեդեկ Նախահայրերու, եւ Նահապետներու միջեւ ուրոյն օղակ մըն է, որ իրարու կը կապէ այս երկու խումբերը։ Ունի նախահարց բնական հաւատքը իբրեւ քահանայ Բարձրեալ Աստուծոյ։ Իսկ նահապետներէն առաջինը օրհնութիւն կը ստանայ իրմէ։ Հոգեւոր գիսաւոր մըն է Մելքիսեդեկ, որ երեք անգամ կ’երեւէ Աստուածաշունչէ երկնակամարէն վրայ՝ սկիզբը, մէջտեղը եւ վերջաւորութեան։

Անոր կը հանդիպինք նախ Ծննդոց Գրքի մէջ (ԺԴ 18-21), իբրեւ «Արքայ Սաղիմայ», այսինքն՝ նախահրէական Երուսաղէմի թագաւոըր, որ ընդ առաջ կ’ելլէ Աբրահամին, երբ սա կը վերադառնար ազատագրական արշաւանքէ մը (Ծն. ԺԴ 1-17), եւ անոր կ’ընծայ է «հաց եւ գինի», ու կ’աւելցնէ Ս. Գիրքը. «Քանզի քահանայ էր Աստուծոյ Բարձելոյ», այսինքն՝ պաշտօնեայ էր այն Աստուծոյ, զոր Աբրահամ եւս կը պաշտէր։ Խորհրդաւոր զուգադիպութիւն մը արդարեւ։ Ասկէ պէտք է հետեւցնենք, թէ Մելքիսեդեկ այն հազուագիւտ մարդերէն էր Աբրահամին պէս, որոնք կը շարունակէին մեր վերեւ յիշած արդարներու կրօնական աւանդութիւնը պաշտելով «Բարձրեալ Աստուած»ը։ Իբրեւ դաւանակից՝ Մելքիսեդեկ «Օրհնեց Աբրահամը», իսկ վերջինս անոր տուաւ «Տասանորդս յամենայնէ»։ Այսչափ է մեր գիտցածը «պատմական» Մելքիսեդեկի մասին։ Ինչպէս յանկարծ մէջտեղ ելած էր, այնպէս ալ յանկարծ կ՚աներեւութանայ։

Մելքիսեդեկ, պատմական անձ մը ըլլալով հանդերձ, խորհրդանշան մըն է յաւիտենական քահանայութեան։ Իր այս հանգամանքով ան կը վերերեւի Սաղմոսաց Գրքին եւ Նոր կտակարանի Եբրայեցւոց թուղթին մէջ։

Սաղմոսաց Գրքի 109րդ* գլուխը անոնցմէ է, որոնք կը կոչուին «Մեսիական Սաղմոսներ»։ Արդարեւ բացայայտ ակնարկութիւն մը կայ այս փոքր Սաղմոսին մէջ Մեսիայի երկու կարեւորագոյն հանգամանքներուն, այսինքն՝ Անոր յաւիտենական թագաւորութեան եւ քահանայապետութեան։

Ներշնչեալ հոգեւոր բանաստեղծը այդ Սաղմոսին մէջ, խօսքը ուղղելով իր «Տիրոջը», այսինքն՝ Մեսիային, կ’ըսէ. «Երդում ըրաւ Տէր Աստուած եւ պիտի չի զղջայ, թէ դուն յաւիտենական քահանայ մըն ես ԸՍՏ ԿԱՐԳԻՆ ՄԵԼՔԻՍԵԴԵԿԻ»։ Եբրայեցւոց Թուղթի հեղինակը, հիմնուելով այս եւ նախորդ մէջբերումներուն վրայ, հոյակապ եւ երկայն խորհրդածութիւն մը կ’ընէ քրիստոսի յաւիտենական քահանայապետութեան մասին (Եբր. Ե 6, Զ 20, եւ է, Ը, Թ գլուխները), եզրակացնելու համար, որ արդարեւ Քրիստոս ալ «յաւիտենական քահանայ մըն է ըստ կարգին Մելքիսեդեկի» եւ թէ այս քահանայութիւնը շատ աւելի գերազանց է քան Ղեւտական քահանայութիւնը։

Եբրայեցւոց Թուղթի հեղինակը կը հաստատէ նաեւ, որ Մելքիսեդեկ անունը կը նշանակէ «Թագաւոր Արդարութեան»։ Իսկ իբրեւ «Թագաւոր Սաղիմայ»՝ նա «Թագաւոր խաղաղութեան» է, քանի որ այդպէս կը թարգմանուի « Սաղէմ»ը– արաբերէն «Սէլամ», եբրայեցերէն «Շալոմ»։ Ու կը շարունակէ վերոյիշեալ թուղթի հեղինակը Մելքիսեդեկի մասին. «Անհայր, անմայր, առանց ծննդաբանական ծանօթութեան, որուն ոչ ծագումը եւ ծնունդը յայտնի է, ոչ ալ՝ մահը կամ վախճանը՝ նմանեալ Աստուծոյ Որդիին, կայ ու կը մնայ մշտնջենաւոր քահանայ» (Եբր. է 1-3)։

Որով Մելքիսեդեկն ալ նախատիպարն է Քրիստոսի յաւիտենական քահանայութեան։

Նշանակալից է անոր «հաց եւ գինի» մատուցանելը Աբրահամին։ Ըստ երեւոյթին իրարու անծանօթներ իրարու կը ծանօթանան եւ կր մտերմանան, այսինքն՝ իրարու կը հաղորդուին «հաց ու գինիով», սրբազան տարրերը մեր Ս. Հաղորդութեան, որ Քրիստոս Քահանայապետի խօսքով եւ օրհնութեամբ կը վերածուին իր «Մարմինին եւ Արիւնին», որոնցմով հաղորդուողը կ’արժանանայ յաւիտենական կեանքի։

Նշանակալից է մանաւանդ իմաստները Մելքիսեդեկի անունին ու հանգամանքին. «Թագաւոր Արդարութեան եւ Թագաւոր Խաղաղաթեան», որոնք երկուքն ալ միաժամանակ տիտղոսներն են Քրիստոսի, որ կոչուած է «Իշխան խաղաղութեան», եւ մէկը, որ պիտի զօրանար «իրաւամբ եւ արդարութեամբ» (Ես. Թ 6-7)։ Այս երկուքը՝ արդարութիւն եւ խաղաղութիւն, միասին կ’ընթանան։ Երբ չկայ արդարութիւնը, չի կրնար տիրել խաղաղութիւնը։ Երբ վերջինս բացակայ է, սա ինքնին փաստ է առաջինին չգոյութեան։ «Արդարութիւն եւ խաղաղութիւն պիտի համբուրուին», կամ «Պիտի ծագի Անոր օրով արդարութիւնը եւ պիտի առատանայ խաղաղութիւնը». կ’ըսէ Սաղմոսերգուն։

Մենբ եւ Յոյնք կը յիշատակենք զայն նախահարց հետ, իսկ Լատինք չունին։

« 6. Նոյ
© Gratun.org