Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Գրիգոր Է Անաւարզեցի

1233. Սսոյ Որոշումները

Սսոյ ժողովը կը գումարուի Ծաղկազարդի օրը 1307 մարտ 19-ին, Սիսի Ս. Սոփիա եկեղեցւոյն մէջ, եւ միեւնոյն օրը կը վերջացնէ իր գործը, տօնական օր մը ըլլալով մէկտեղ։ Այս հապճեպ գործողութիւնը կապացուցանէ բռնուած ձեւը, վասն զի յայտնապէս գրուած է, թէ առջի եդեալ է արքայն զնամակ կաթողիկոսի, որպէս զի քննեսցի ճշմարտութեամբ, սակայն քննութիւն եղած չէ, եւ ըլլալն ալ ըսուած չէ, այլ ժողովականք փութացած են հպատակիլ, ինչպէս կը յայտարարեն, թէ զոր իբրեւ տեսեալ, ծանեաք արդարեւ, որպէս առաքելական կանոնադրութիւն եւ զօրէնս (ԿԱԼ. 461)։ Սոսկ այդ պարագայն բաւական է ցուցնել թէ օրինաւոր ժողով մը չէ եղած Սսոյ գումարումը, այլ հանդիսական արարողութիւն մը, ուր թագաւոր մը եւ թագաւորահայր մը թուղթ մը կը դնեն մէջտեղ, եւ քանի մը եպիսկոպոսներ ու վարդապետներ առանց գլուխի եւ առանց կաթողիկոսի, հլու հպատակութեամբ կը ստորագրեն առջեւը դրուած թուղթը։ Այս հնազանդ հաւանութեան զօրութեամբ կորոշուի. 1. Զերկու բնութիւնս եւ զկամս եւ զներգործութիւնս ասել, պարզապէս այն պատճառով թէ այսպէս սահմանեաց զմեզ երանելի հայրն մեր՝ Գրիգոր Անաւարզեցին։ 2. Ի տօնախմբութիւնս տէրունական տօնից համաձայն գտանիլ այլեւս քրիստոնէից, եւ յատկապէս ի յԱւետիսն, ի Ծնունդն, ի Մկրտութիւնն եւ ի Քառասնօրեայ գալուստն, որ է ըսել մարտ 25, դեկտեմբեր 25, յունուար 6 եւ փետրուար 2 օրերը ընդունիլ, ինչպէս նաեւ օգոստոսի 15-ին զօր Վերափոխման, եւ սեպտեմբեր 14-ին զԽաչավերացն։ Ասոնցմէ զատ ուրիշ տօներ յիշուած են. իսկ փոփոխութեանց փաստ ցուցուած է, թէ այսպէս ուսոյց մեզ նոյն Անաւարզեցին։ 3. Զի ըստ Յայսմաւուրցն զտօնս վկայիցն, որ է Հայ եկեղեցւոյ յատուկ եօթնեկական գրութեան ջնջումը։ 4. Զի քահանայական զգեստն ըստ իւրաքանչիւր աստիճանի լիցի յեկեղեցին, որ է եկեղեցական զգեստներու կիրառութիւնը։ 5. Զի ի զգեստ սրբոյ սեղանոյն լիցի գորբորայն անպատճառ, որ է Լատիններուն գործածած քառակուսի ճերմակ կըաւը, զոր սկիհին ներքեւ կը սփռեն, եւ սրբագործութենէ ետքը նշխարը անոր վրայ կը դնեն, մինչ Հայեր մաղզղմային մէջ կը պահեն մինչեւ վերջ։ Գորբորայ (corporale) լատին բառը մարմնակալ կը թարգմանուի սովորաբար։ 6. Ծննդեան շաբաթապահքը դեկտեմբեր 19-էն սկսիլ, որ 24-ին ճրագալոյցի օրը վերջանայ։ 7. Ի ճրագալոյցն ձկամբ եւ ձէթով միայն բաւականանալ, որ է ըսել կաթեղէն ու կթեղէն չգործածել։ 8. Ամէնէն վերջը կը դնեն զջրին բանն, զոր հրամայեաց խառնել ի սուրբ խորհուրդն (ԿԱԼ. 461)։ Այսչափը որոշմանց կարգին. իսկ նախընթաց տեղեկագրութեան մէջ յիշուած է եւս, 9. Ընդունիլ զեօթն ժողովսն, եւ զառ ի նոսա հաստատեալսն ի սրբոց հարցն (ԿԱԼ. 456), եւ 10. Սուրբ աստուածն այսպէս ասել. Սուրբ Աստուած, սուրբ եւ հզօր, սուրբ եւ անմահ, Քրիստոս, որ խաչեցար վասն մեր ողորմեա մեզ (ԿԱԼ. 457)։

« 1232. Վարդապետք և Իշխանք   |   1234. Ժողովին Նպատակը »
© Gratun.org