Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կոստանդին Դ. Լամբրոնացի

1269. Նախընթացն Ու Միտումները

Կեսարացիին յաջորդը համանուն մըն է, Սսոյ եպիսկոպոս Կոստանդին Լամբրանոցի, որ հրամանաւ թագաւորին Լեւոնի եւ շատ եպիսկոպոսաց կաթողիկոս օծուած է ի տօնի Ծննդեան, զոր համեմատեցինք 1323 յունուար 6-ին (§ 1267)։ Լամբրանացի կոչումը, ծննդավայէ աւելի ազգատոհմի անուն կը կարծենք մենք, զի պաշտօնը յիշատակելէ ետքը ծննդավայրը յիշեալ պէտք չէր ըլլար, եւ այն ալ ոչ թէ ի Լամբրոն քաղաքէ իմաստով, որչափ պատուոյ մականունի ձեւով։ Դրազարկեցի ալ կոչուած է (ՀԱՅ. 535), անշուշտ Դրազարկի առաջնորդ ըլլալուն համար, որ սովորաբար Սսոյ եպիսկոպոսութեան յարակից պաշտօն մըն էր։ Իսկ Սսոյ եպիսկոպոս ըլլալը կը ցուցնէ, թէ նոյնինքն է, որ Սսոյ (ԿԱԼ. 458) եւ Ատանայի (ԿԱԼ. 503) ժողովներուն մէջ նախապատիւ եպիսկոպոսներէն մէկը, եւ պաշտօնին բերմունքով եւ անձնական ձգտումով Կեսարացիին գործակիցներէն եղած է, եւ անշուշտ այդ պարագային ալ կը պարտի անոր յաջորդութեան կոչուիլը։ Կաթողիկոսարանին Սսոյ մէջ հաստատուելէն ետքն ալ, Սսոյ մէջ թեմակալ եպիսկոպոս մը գտնուիլը կը կը ցուցնէ, թէ կաթողիկոսներ Հռոմկլայէ բռնի հեռանալէն ետքը, Սիսը իբր բուն աթոռանիստ չէին նկատէր, թէ ոչ Սսոյ մէջ ուրիշ թեմակալ գտնուելու չէր, Կոստանդինի ուղղութեան գալով, ան ալ իր նախորդին նման լատինասիրութեան հակամէտ մը պէտք ենք ճանչնալ, թէպէտեւ իր օրով նախանձայոյզ գործունէութեան փորձեր եւ բռնադատութիւններ չկրկնուեցան։ Կոստանդին աւելի քաղաքական գործերու հետամուտ անձ մը կը տեսնուի, եւ պարագաները կշռելով յարմարագոյն եւ օգտակարագոյն ընթացքին հետեւող։ Լատինական օգնութեանց վրայ վստահութիւնը նուազած ըլլալուն, եւ անոնց անդորութեան համոզուելուն հետեւանքն է անշուշտ, որ Կոստանդին Լամբրոնացի, թէպէտ ծեր եւ տկար մարմնով, այսու հանդերձ անմիջապէս ջանայ եւ հնարի զխաղաղութիւն այսմ աշխարհի, եւ յանձն կառնէ անձամբ անձին երթալ ի Մսըր առ սուլտանն (ՀԱՅ. 535) այսինքն է յԵգիպտոս առ Նասր սուլտան (ՍԱՄ. 158), եւ իբր բանագնաց հաշտաբար խաղաղութիւն կը կնքէ անոր հետ։ Խաղաղութիւնը կը հաստատուի 15 տարւոյ պայմանաժամով , Հայոց կողմէ հարկի գումար մը վճարելու, եւ Եգիպտացւոց կողմէն քանդուած բերդերնին վերաշինելու պայմանով (ՍԻՍ. 558)։ Բայց դժբախտաբար տեւական չըլլար այդ խաղաղութիւնը, որ կնքուեցաւ 1323-ին, Կոստանդինի կաթողիկոսութեան առաջին տարին։

« 1268. Գրիգոր Կարնեցի   |   1270. Կաթողիկոս և Խնամակալ »
© Gratun.org