Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կոստանդին Դ. Լամբրոնացի

1271. Կաթողիկոսին Մահը

Կոստանդին Լամբրոնացիի պաշտօնավարութիւնը երկար չեղաւ, հազիւ թէ չորս տարի, եւ այն ալ ալեւոր տարիքի մէջ, երբ իրմէ մեծ գործունէութիւն ալ չէր սպասուէր։ Վախճանըը տեղի ունեցած է բնական մահուամբ, զի ոչ մի մասնաւոր պարագայ յիշուած չէ այս մասին։ Սմբատի շարունակողը 1326-ին կը դնէ Կոստանդինի մահը, եւ 1327 ին յաջորդին ընտրութիւնը։ Անեցիին շարունակողը 4 տարի կաթողիկոսութիւն կու տայ, հարկաւ ոչ օրը օրին լրացած, որով կրնայ արդարանալ 1326-ին Կոստանդինի մեռնիլը, եւ յաջորդ տարւոյն սկիզբը յաջորդին նստիլը, ինչպէս որ Լամբրոնացին ալ 1323-ին առաջին օրերը կաթողիկոսացած էր (§ 1267)։ Ասոր ալ գերեյմանը եղած է Դրազարկի վանքը, որուն առաջնորդութիւնն ալ վարած էր։ Տարօրինակ պարագայ մը կը յիշէ Սմբատի շարունակողը թաղման առթիւ։ Երբոր կըսէ, բացին զհողքն տէր Կոստանդին Բարձրբերդցի կաթողիկոսին նա գտան զշուրջառն փտած, եւ զպավլին խայտնին շէն, եւ զգաւազանն եւ զմազն, եւ ոսկր ամենեւին չգտան։ Առաջին դիտելու կէտն այն է, թէ ինչո՛ւ եւ ինչպէ՛ս յառաջագոյն վախճանած կաթողիկոսի մը գերեզմանը կը բանան։ Պատմիչը չըսեր որ նոյն գերեզմանին մէջ նոր վախճանած կաթողիկոսը պիտի դնէին, ինչ որ հաւանական ենթադրութիւն մըն է, բայց տարօրինակ սովորութեան մը օրինակ կը ներկայանայ։ Միւս կողմէն դիւրին ալ չէ պարզ հետաքրքրական նպատակ մը ենթադրել, նախնեաց ոսկերտիքը զննելու կամ տեղափոխելու համար, վասն զի այն ատեն պէտք չէր ըլլար ուրիշ կաթողիկոսի մը մահուան սպասել, մինչեւ Բարձրբերդցիին գերեզմանը բացած են, յորժամ մեռաւ տէր Կոստանդին Լամբրոնացին կաթողիկոսն, եւ տարան ի Դրազարկն։ Իսկ գերեզմանին մէջ եղած նիւթերէն ոմանց մնալը, իւրաքանչիւր նիւթին տոկունութեան հետեւանքն էր, թաղուելէն 60 տարի ետքը դիմանալու չափ։ Միայն սքանչելիք կարծուած է ոսկր չի գտնուիլը։ Իրաւ ոսկրներն ալ կրնան հողին մէջ փտիլ, այլ դժուարաւ 60 տարւոյ միջոցին մէջ, բայց եթէ շատ տկարակազմ եղած ըլլան, ինչ որ չենթադրուիր Բարձրբերդցիին պէս երկարատեւ աշխատութեան դիմացող անձի մը վրայ (§ 1143)։ Ժամանակակիցներուն մասին ըսուած է, թէ փառք տուին Աստուծոյ, որ առնէ սքանչելիս ի սուրբս (ՍՄԲ. 139), որոնք թերեւս մարմնոյ վերափոխում մը մեկնած ըլլան։ Իսկ մենք անմեկնելի պարագայ մը կը տեսնենք, եւ անհիմն զրոյցի մը արձագանգ կը կարծենք պատմուածը։

« 1270. Կաթողիկոս և Խնամակալ   |   1272. Նախընթացն ու Միտումները »
© Gratun.org