Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յակոբ Բ. Անաւարզեցիի

1286. Մխիթար Սասունցի

Նոր Յայսմաւուրքը ապրիլ 4 օրուան ներքեւ կը յիշատակէ Մխիթար Սասունցի վարդապետը (ՅԱՍ. Ա. 148), զոր հինը գրած է փետրուար 11-ին (ՅԱՅ. 364)։ Բնիկ Սասունցի ամբարիշտ մարդու մը զաւակ, անոր մահուընէ ետեւ Կերմանից գիւղը փոխադրուած, մօրը մահուընէն ետքն ալ Գայլեձորի վանքին մէջ Ներսէս Տարոնոցիի աշակերտած էր Մխիթար, ուսկից փոխադրուեցաւ Արճէշի Կերմանից վանքը եւ վերջէն հաստատուեցաւ Մեծոփայ վանքը, եւ նշանաւոր քարոզիչ մը եղաւ շրջակայ գաւառներու մէջ նշանաւոր ոչ միայն իր ազդեցիկ խօսքովը, այլ եւ ողորմած գործունէութեամբը, որուն կը գործածէր գիրքերու ընդօրինակութեամբ շահած գումարները։ Մխիթարի առաւելութիւններէն մին եղաւ հայադաւան ուղղափառութեան պաշտպանութիւնը, անոր համար իրեն դէմ ալ ամբաստանութիւններ յարուցին Ունիթորները, հոգեծնութեան մտացածին վարդապետութիւն մը վերագրելով (ՉԱՄ. Գ. 343)։ Սակայն Մխիթար շարունակեց իր քարոզութիւնները եւ սրբութեամբ վախճանեցաւ Հայոց 786 թուին հոռի 25-ին հին տոմարով, կամ մեհեկի 5 Սարկաւագի հաշւով, յետի բարեկենդանին չորեքշաբթին, ինչպէս կը գրէ հին Յայսմաւուրքը (ՅԱՅ. 366)։ Արդ հոռի 25-ը ըստ հնոյն կը պատասխանէ փետրուար 19-ին, մինչ մեհեկի 5 կը համեմատի փետրուար 11ին, իսկ չորեքշաբթին կը յարմարի փետրուար 19-ին, եւ ճշդիւ Առաջաւորաց պահքին յաջորդող չորեքշաբթի։ Ըստ այսմ հարկ կըլլայ 1337 փետրուար 19-ը, քան թէ փետրուար 11-ը, ընդունիլ իբր ճիշդ թուական Մխիթար Սասունցիի մահուան, որ Կերմանցի անունով ալ յիշուած է (ՍԻՆ. 136)։

« 1285. Ամենաւագ Դերջանցի   |   1287. Նախընթացն ու Նպատակը »
© Gratun.org