Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Մխիթար Ա. Գռներցի

1305. Առարկութիւնք 100-109

Կը շարունակէ։ 100. Թէ Հայերը պսակի ատեն երկու կողմերուն հաւանութիւնը յայտնող բացատրութիւններ չունին, եւ ծնողաց ու ծանօթից բռնադատութեամբ նաեւ իրար չուզողներ կը պսակեն։ Կը պատասխանեն, թէ յայտնի բացատրութիւններ ունին, եւ յառաջ կը բերեն քահանայական խրատը, եւ տէր ես հարցումները, իսկ բռնադատութիւն ընողները եկեղեցական եւ դրամական միջոցներով պատժելնին կը յայտնեն։ 101. Թէ Հայերը թէպէտ եօթը աստիճանի ազգակցութիւն կընդունին, բայց մինչեւ երրորդ եւ նուազագոյն աստիճանի մէջ պսակողներն ալ չեն լուծեր։ Կը պատասխանեն, թէ ազգակցութեան արգելիչ աստիճանները մինչեւ հինգերորդ կը հաշուեն, եւ եթէ սխալմամբ երկրորդ կամ երրորդ աստիճանի ամուսնութիւններ եղած են, կը լուծեն, 102. Թէ Հայոց եպիսկոպոսներ եւ քահանաներ կը լուծեն ամուսնութիւնը, եթէ ամուսիններէն մէկը միւսին հաճելի չէ, եւ եթէ պատշաճապէս կը վճարեն։ Կը պատասխանեն թէ այլեւս այսպիսի լուծումներ իրենք չեն ըներ, թէպէտ Մեծ Հայոց մէջ երբեմն պատահի, այլ միայն ներքինիներուն եւ դիւահարներուն պսակը կը լուծեն եօթը տարի ետքը։ 103. Թէ Հայերը բազմակնութիւնը կը ներեն, վաճառականութեամբ շրջողներ ամէն տեղ մէկ մէկ կին կունենան, թէ միեւնոյն տեղ երկու կին առնողներ ալ կըլլան, թէ ապօրէն զաւակները իբր օրինաւոր ժառանգ կընդունին, եւ մինչեւ իսկ այնպիսիները եպիսկոպոսութեան կը բարձրացնեն, եւ օրինակ կը բերեն Զաքարիայէ եղբօր ապօրէն զաւակը, որ հօրեղբոր տեղը եպիսկոպոս ձեռնադրուեցաւ։ Կը պատասխանեն, թէ բազմակնութիւնը օրէնքով արգելուած է, բայց ապօրէն կենակցութիւն ունեցողներ, կամ նենգութեամբ օտար տեղ ալ պսակւողներ կրնան եղած ըլլալ։ Ապօրէն զաւակներու մասին իրենց օրէնքն ալ նոյնն է, իսկ Զաքարիայի եղբօրորդւոյն ապօրէն եղած ըլլալը չեն իմացած, այլ միայն Յովհաննէս կաթողիկոսի հրամանով ձեռնադրուած ըլլալը գիտեն։ Այդ անձերուն ով ըլլալը որոշուած չէ, եւ կերեւի թէ Յովհաննէս Մեծաբարոյ կաթողիկոսի եւ Արտաղի Զաքարիա եպիսկոպոսին կակնարկեն։ 104. Թէ Հայերը կըսեն, թէ Քրիստոս վերջին դատաստանին ոչ մարդկային այլ աստուածային կերպարանով պիտի երեւի։ Կը պատասխանեն, թէ իրենք մարդկային բնութիւնը ընկղմած եւ ոչնչացած չեն ըսեր, եւ դատաստանին օրուան համար ըսուածը սուտ եւ զրպարտութիւն է։ 105. Թէ Հայերը կըսեն որ դատաստանէն ետքը՝ հոգիները երկնից արքայութեան եւ դրախտի եւ աշխարհի վրայ պիտի բաշխուին, եւ թէ երկնից մէջ աստուածային տեսութիւն պիտի չունենան։ Կը պատասխանեն, թէ նյդ կէտերը 8-րդ առարկութեան մէջ լուսաբանած են։ 106. Թէ Հայերը կըսեն որ յարութենէ ետքը այր եւ կին մարդու սեռական տարբերութիւն պիտի չըլլայ։ Կը պատասխանեն թէ սեռական տարբերութիւն չեն ուրանար, այլ աւետարանի համեմատ կըսեն թէ իբրեւ զհրեշտակս իցեն 107. Թէ Հայերը մահուան ատեն եթէ չեն կրնար հաղորդ առնել, գետին վրայ խաչ կը գծեն, եւ անկէ կտոր մը հոգ բերաննին դնելով հաղորդ կը համարին։ Կը պատասխանեն, թէ պառաւանց խօսքեր պատասխանի իսկ արժանի չեն, եւ թէ այս տարի իսկ տասը հազար հոգի անհաւատներէ որով կոտորեցան, բայց այս տեսակ հաղորդուող մը եղած չէ։ 108. Թէ Հայ մեծամեծներէն ոմանք ըսած են, թէ մարդիկներուն հոգիները անասուններուն պէս կոչնչանան եւ յարութիւն չեն առներ։ Կը պատասխանեն, թէ Հայոց մէջ ասանկ բան լսուած չէ, այլ Արեւորդիներ են ըսողները, որոնք հայերէն կը խօսին, բայց Հայ չեն։ 109. Թէ Հայերու մէջ երեք յանցաւորներու պատիժ չի տրուիր։ Կը պատասխանեն, թէ պատիժներ միշտ տրուած են, ինչպէս քաղաքական, նոյնպէս կրօնական յանցանքներու համար։

« 1304. Առարկութիւնք 90-99   |   1306. Առարկութիւնք 110 »
© Gratun.org