Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Մխիթար Ա. Գռներցի

1306. Առարկութիւնք 110

Կը շարունակէ։ 110. Թէ շատ ու շատ մոլորութիւններ եւս կը պարունակուին Հայոց ընդունած եւ գործած դիրքերու մէջ, անոնցմէ 18 հատ անունով կը յիշեն, բայց շատերը աղաւաղուած հնչումներով։ Յիշուած գիրքերն են 1. Տօնապաքազ կամ Տօնօփակէն կամ Տօնապաքար, հռոմէական եւ յունական եկեղեցիներու դէմ գրուած մը, որ պէտք է ըլայ Տօնապատճառ։ 2. Անատօարմատ, որ է Հաւատարմատ, արմատ հաւատոյ ըսուած։ 3. Յովհաննէս Մանդակուեցի, որ է Մանդակունին։ 4. Յովհաննէս Օսինեցի, որ է Օձնեցի։ 5. Միաստոսուրուի կամ Միասկօսուրոս, իբր Միաբանութեան կամ Միաձայնութեան գիրք բացատրուած, գուցէ Շնորհալիի եւ Տղայի միաբանութեան թուղթերը։ 6. Միխայէլ պատրիարք Անտիոքոյ, որ է Միխայէլ Ասորի։ 7. Պօղոս Տարոնեցի։ 8. Ոկկենեցի կամ Ոկտաւեցի կամ Տոկտանեցի, նմանաձայնութեամբ ճշդելն ալ դժուար։ 9. Մատթէոս, որ պէտք է Ուռհայեցին ըլլայ։ 10. Կանոնք առաքելոց, որոնց մէջ կըսեն, Հայոց մոլորութիւնները կը պարունակուին։ 11. Սարգիս, որ պէտք է ըլլայ Սարգիս Շնորհալին։ 12. Մարուգէ վարդապետի, աւետարաններու մեկնութիւնը, մեզի անծանօթ։ 13. Վանամի մեկնութիւն Յովհաննու, որ Վանական կամ Վարդան վարդապետ պիտի ըլլայ, թէպէտ Յովհաննու մեկնութիւն գրած ըլլալնին յայտնի չէ։ 14. Իգնատիոս, որ է Իգնատիոս Շնորհալիի Ղուկասի մեկնութիւնը։ 15. Գանազան, որ է Գաւազանագիրք։ 16. Նեկինոս Պատրիարգին կամ Պատարագին Մեհգինգ, իմա Մեկնութիւն պատարագի՝ Լամբրոնացիի գրածը, 17. Տէյտորգունտ կամ Տեքոտորկեր, Գիրք խնջոյից թարգմանուած, ճշդելը դժուար, 18. Այսմաւորդ, որ է Յայսմաւուրք։ Կը փակեն ուրիշ շատ մը գիրքեր ալ յիշելով։ Կը պատասխանեն, թէ յիշուածներէն Տոկտանեցի, Մատթէոս եւ Միսակոսուրոս ըսուածները իրենց անծանոթ անուններ են։ Օոսինեցի, Մանդակունեցի, Տարոնեցի, Մարուգէ, եւ Միքայէլ կոչուածներն ալ իրենցմէ ընդունուած չեն։ Իրենց ընդուածներն են Տօնապաքար, Հանատոարմատ, Կանոնք առաքելոց, Սարգիս, Վանամ, Գանազան, Այսմաւորդ եւ Պատարագին Մեհգինգ, բայց եթէ ասոնց մէջ ալ երկու բնութեան, բաժակի ջուրին, Ծնունդի տօնին, Քաղկեդոնի ժողովին, կամ ուրիշ կէտերու դէմ բան մը գրուած կայ, որ չեն յիշեր, այն ալ կը մերժեն։ Այդ առարկութեան վրայ շատ ըսելիքներ կան, բայց անոնց վրայ երկարել չենք ուզեր, եւ եթէ միառմի յառաջ բերինք, նպատակնիս պատմական էր, ժամանակին խնդրոյ նիւթ եղող գիրքերուն ցուցակը տուած ըլլալու համար։

« 1305. Առարկութիւնք 100-109   |   1307. Առարկութիւնք 111-117 »
© Gratun.org