Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Յակոբ Բ. Անաւարզեցի Դարձեալ

1319. Յակոբի Մահը

Յակոբի երկրորդ կաթողիկոսութեան միջոցին տեղի ունեցաւ ահեղ սրածութիւն մը, որ շատ մը կեանքերու կորուստ պատճառեց Կիլիկիոյ մէջ։ Ծագումը յայտնի չէ, բայց կրնայ հետեւանք ըլլալ 1356-ի ասպատակին, եւ կամ պարզ մահտարաժամ մը եղած ըլլալ վարակիչ հիւանդութեանց երեսէն։ Նկատելի կէտ մըն էր, որ հակառակ սովորական պատահարաց, ուր ընդհանրապէս ստորին դասակարգն է որ գոհ կերթայ վարակիչ ախտերու, այս պարագային եկեղեցականներու եւ ազնուականներու դասակարգեր բազմաթիւ զոհեր տուին, մինչեւ իսկ Կոստանդին թագաւորի որդիք բազումք վարակուեցան եւ մեռան ի մէջ աւուրց քսանից, եւ այս այնչափ աչքի զարկաւ, որ իբր աստուածասաստ պատուհաս կուզէ մեկնիլ զայն լատին պատմիչը, իբր զի չէր նա յարքունի զարմէ անտի Հայոց (ԴԱՐ. 58)։ Ասով Լուսինեանց ազգատոհմին ժառանգական իրաւունքին բռնաբարող մը կուզէ ցուցնել Նզրեցւոց ազգատոհմէն եղող Կոստանդինը։ Իսկ արկածին թուական կը ցուցուի 1359 տարին (ՍԻՍ. 560)։ Յակոբի կաթողիկոսութեան երկրորդ մասը համառօտ եղաւ, զի 1359-ին կնքեց նա իր կեանքը, ինչպէս կերեւի, տարիներու երկարութեան եւ աղէտներու ծանրութեան ներքեւ ճնշուած։ Դժբախտաբար օրինաւոր պատմագիրներ չունենալով, կցկտուր եւ ցրիւ յիշատակներով կը պարտաւորուինք կազմել ժամանակիս պատմութիւնը, չոր ակնարկներ միայն տալով անոնց հանգամանքները ու շարժառիթները կարենալ բացատրելու։ Իսկ Յակոբի անձին եւ գործերուն մասին բաւական գրեցինք պատմութեան կարգին, եւ պէտք չենք տեսնար նորէն անդրադառնալ անոր ուղղութիւնն ու ընթացքը բացատրելու, կամ արժանիքը գնահատելու համար։

« 1318. Ունիթորներ Վերակազմուած   |   1320. Կիրակոս և Սարգիս »
© Gratun.org