Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կոստանդին Ե. Սսեցի

1331. Հեթումեան Սպանուած

Պարագաները շուտով ծանրացան եւ խնդիրին լուծումը գահավիժեցին։ Մանչակ ամիրայ Տարսոնի՝ նոր ասպատակ մը հանեց Սսոյ կողմերը, եւ քաղաքն ալ նեղի դրաւ։ Կոստանդին Հեթումեան բոլորովին յուսահատ եւ իր կեանքին վրայ վախցող, մտածեց հարստութիւնները մէկտեղ առնելով խոյս տալ, եւ Սիսէ փախչելով Կիպրոս ապաւինիլ, բայց այս խորհուրդին գործադրութիւնը անհնար գտաւ, որովհետեւ Սիսէ դէպի ծովեզերք ամէն տեղեր Եգիպտացիներէն գրաւուած էին եւ անվտանգ անցնիլ յուսալի չէր։ Այն ատեն մտածեց թշնամիին հետ համաձայնութեան մտել, Սիսը կամ Կիլիկիան անոր յանձնել, միայն թէ իր կեանքը ապահովուի, եւ իրեն ներուի Կիպրոս երթալ իր հարստութիւներով։ Խորհուրդը յայտնուեցաւ, եւ զայրոյթը ընդհանուր եղաւ։ Կոստանդին արդէն իր բռնութիւններով ժողովուրդը զզուեցուցած էր, մատնութեան յայտնուելովը իրեն պաշտպաններն ալ կորսնցուց, դաւաճանութիւնը դաւաճանութեամբ ընկճելու միտքը զօրացաւ, եւ Կոստանդին սպանուեցաւ 1373 ապրիլին (ԴԱՐ. 68)։ Լուսինեան կուսակցութեան յաղթանակն էր եղած, եւ անիկա տիրացաւ կացութեան, եւ մինչեւ նոր թագաւորի մը հաստատութիւնը Մարիամ թագուհի (§ 1326) խնամակալ կամ տեղապահ հռչակուեցաւ, եւ իրեն քաղաքական եւ զինուորական օգնականներ նշանակուեցան Գուիտոնի եղբօր Պէմունդ կոմսին անհարազատ զաւակը Բարթողիմէոս ասպետ, եւ Թորոս մարաջախտին որդին Վասիլ զօրավար։ Իսկ թագաւորութեան յաջորդին համար շատ վարանելու տեղի չէր մնար, Լուսինեան կուսակցութիւնը արդէն տարի առաջ իր ընտրութիւնը ըրած էր (§ 1320), եւ թագաւորի մահը ապահովցուցած էր արքունական գահը։

« 1330. Լևոնի Հրաւէր   |   1332. Լևոն Թագաւոր »
© Gratun.org