Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պօղոս Ա. Սսեցի

1341. Լատիններու Դաւը

Ասոր վրայ դիմադրութեան անօգուտ լինելուն, Լատիններն ալ համոզուեցան, եւ գաղտնապէս Մելէքի լուր հասուցին անձնատուր լինելու պատրասկանութիւննին յայտնելով, մինչեւ իսկ Լեւոնն ալ սպաննելու մտադրութեամբ, եթէ իրենց չհաւանի։ Այդ շարժումին գլուխ եղաւ Մատթէոս Շապպ լատին ասպետը։ Դարդէլ կը կարծէ թէ Մատթէոսը մոլորեցնողներն եղած էին իր կինը, Վասիլ Թորոսեան իշխանը եւ Պօղոս կաթողիկոսը (ԴԱՐ. 130), բայց նոյն իսկ յուսահատ վիճակը բաւական էր վարձկան ասպետներուն միտքը փոխելու, առանց թելադրութեանց պէտք ունենալու։ Մատթէոս կրցաւ իր կողմը յանկուցանել բոլոր Լատինները, որոնք ամէն բան կարգադրեցին, ու Մարտ 24-ին աշտարակին վրայ յարձակեցան, զի սպանցեն զարքայ եւ զՀայ մարդիկն որ էին անձնապահ նորա։ Իրաւ ալ կոտորեցին զՀայ թիկնապահսն, բայց այդ միջոցին երկու Հայ եւ մի Հոռոմ ասպետներ որ Լեւոնի մօտ կը գտնուէին, զարքայն պարանաւ իջեցուցին ընդ ճեմիշն ի բերդն երկրորդ, եւ իրենք ալ ետեւէն իջան, իսկ թագուհին եւ ուրիշներ այն տեղ մնացին, բայց վնաս չկրեցին։ Աշտարակը դիմադարձ Լատիններուն ձեռքը մնացած էր, երբ թագաւորին դէմ փորձը լսուեցաւ, Սսոյ Հայ ժողովուրդը ծանրացասումն եղեւ, եւ գունդք գունդք տուեալ Լեւոնի պաշտպանութեան վազեցին, եւ ի նոյն գիշերի չորիցս յարձակեցան Հայք ի վերայ աշտարակին, բայց չյաջողեցան զայն Լատիններուն ձեռքէն առնել։

« 1340. Հայոց Դիմադրութիւնը   |   1342. Սիսը Անձնատուր »
© Gratun.org