Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պօղոս Ա. Սսեցի

1342. Սիսը Անձնատուր

Դարդէլ, որ կուզէր Հայերը մատնիչ ու դաւաճան ցուցնել, իր իսկ վկայութեամբ կը հերքուի, երբոր ինքն է որ Լատիններու դաւաճանութիւնը եւ Հայոց հաւատարմութիւնը կը պատմէ։ Լեւոնէ անարգուած եւ վիրաւորուած Հայերն են, որ նոյն Լեւոնի անձը կը պաշտպանեն իր Լատիններուն դէմ։ Մատթէոս աշտարակէն չուանով իջած ատեն ինկած եւ մեռած էր, ուրիշ լատին մը անոր ետեւէն իջնելով Մելէքին ներկայացաւ աշտարակը յանձնել, բայց ամիրան չվստահեցաւ զի ոչ էին նոքա Հայ ազգաւ, եւ քաղաքին ու բերդին բուն տէրը չէին. միայն բերդին մօտեցաւ եւ տասը հոգի իրեններէն ներս ղրկեց, դիտելով աշտարակին մէջ մղուած ընտանի կռիւը։ Այդ միջոցին աշտարակին մէջ մնացած Լեւոնի հաւատարիմներէն ոմանք, նոյն ճեմիշի ծակէն ուստի Լեւոն փախած էր, չուանով վեր առին զոմանս ի Հայոց անտի, արք տասն կորովի, որոնք աշտարակին մէջ եղող Լատինները կոտորելով, անոր տիրացան եւ Լեւոնի դրօշը բարձրացուցին (ԴԱՐ. 137)։ Հայեր այդ կերպով իրենց ուղղութիւնը եւ քաջութիւնը ցուցնելէ ետքը, լուրջ խորհրդակցութեան նստեցան Պօղոս կաթողիկոսի նախագահութեամբ, զոր ունին ի պապ իւրեանց, կը գրէ Դարդէլ, եւ որոշեցին թէ հնար չէր այլեւս դիմադրել ու տոկալ, եւ թէ անձնատուր լինելէ զատ եղանակ չէր մնացած, ինչ ալ ըլլար Լեւոնի միտքն ու նպատակը։ Ըստ այսմ ծանուցին Մելէքի, եւ միւս առտուն բերդին դուռը խորտակելով, զի բանալին Լեւոնի մօտ կը մնար, կաթողիկոսն եւ գլխաւոր իշխաններ եւ եպիսկոպոսներ եւ քաղաքացիներ Մելէքի ներկայացան եւ անձնատուր եղան (ԴԱՐ. 140)։

« 1341. Լատիններու Դաւը   |   1343. Լևոն Անձնատուր »
© Gratun.org