Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պօղոս Ա. Սսեցի

1353. Մաղաքիա Ղրիմեցի

Ուրիշ վարդապետաց խումբ մըն ալ Շամբիձորի վանքին մէջ կը պատրաստուէր միւս Սարգիս վարդապետի ձեռքին տակ, սակայն երկու Սարգիսներ աւելի փափաքող էին միաբանելու կէտ մը գտնել, եւ Արեւմտեայց ուսումէն օգտուելով Հայութեան իսկութիւնը պահել, բան մը որ անհնար էր ցորչափ մոլեգին նախանձայուզութիւն մըն էր Ունիթորներու նշանաբանը։ Այս իրականութիւնը լաւ յայտնի էր Որոտնեցիին, որ երբեք չմոտեցաւ զիջողական ձեռնարկներու։ Իրեն աշակերտներուն մէջ կը գտնուէր, իրմէ ալ աւելի նախանձայոյզ մէկը, Մաղաքիա Ղրիմեցի վարդապետը։ Բնիկ Ղրիմու Կաֆա քաղաքէն, եւ նշանաւոր ազգատոհմին զաւակ, յոյժ մեծ տան որդի, եւ մեծ հարստութեան տէր, որ եկեղեցւոյ ծառայելու փափաքով եկած էր աշակերտիլ Որոտնեցիին՝ Տաթեւի վանքին մէջ։ Գրեթէ տասնամեայ աշխատութենէ ետքը, ինքն ալ գործի գլուխ եղաւ Նախիջեւանի վանքերը ծաղկեցնելու եւ աշակերտութիւն կազմելու միտքով (ՄԵԾ. 15), բայց եղելութիւնները զննելէ եւ կշռելէ ետքը, եւ տեսնելով ու Ունիթորներ վերացական ուսումներու հետ գործնական միջոցներու եւ յայտնի բռնութիւններու դիմելէ չեն կասիր։ Մաղաքիա ալ որոշեց այդ կերպն ալ ընդունիլ, եւ արտաքին միջոցներով զօրացնել ուղիղ ուսման հետեւողները, ընկճել հակառակողները, եւ քաջալերել հաւատացեալ ժողովուրդը։ Այդ նպատակին յատկացուց իր հայրենական մեծագանձ հարստութիւնը եւս եւ ինչ որ ծանօթներէն եւ բարեացակամներէն կրնար հաւաքել։ Ձեռք առաւ նաեւ տիրող պետութեան պաշտօնեաները՝ որ իր ուղղութեան օգնեն եւ սկսաւ բռնութեամբ ալ վանել բռնութիւն գործածողները։ Իսկ ինքն կատարեալ ճգնողական կեանքի հետեւեցաւ, ճգնաւոր կոչումը իբր մականուն ստանալու չափ, եւ զգեստի ու ուտեստի ու կենցաղի ամէնէն խստամբեր պայմաններուն ենթարկելով իր անձը (ՄԵԾ. 16)։

« 1352. Սարգիս Ապրակունեցի   |   1354. Ընտրութեան Հաստատութիւն »
© Gratun.org