Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Թէոդորոս Բ. Կիլիկեցի

1369. Ուրիշ Վարդապետներ

Աստապատի եւ Ապրակունեաց վանքերուն նուազիլը պատճառ եղաւ, որ Գրիգորի եւ Սարգիսի համշիրակ կամ աշակերտակից վարդապետներ անոնցմէ բաժնուին, եւ իրենք ալ աստ եւ անդ ցրուեալ զատ զատ վանքերու մէջ հաստատուելով նոր աշակերտութիւններ կազմեն, եւ Որոտնեցիին հիմնած գործը ընդարձակեն։ Այս տեղ այն տեղ տեսնուած ցրիւ յիշատակները հաւաքելով կը տեսնենք նախ Յակոբ վարդապետը, որ Այրարատի մէջ Կարբի գիւղի մօտ գտնուող Սաղմոսավանքը սկսաւ շէնցնել (ՄԵԾ. 33)։ Գէորգ վարդապետ, շփոթմամբ Գրիգոր գրուած (ՄԵԾ. 33), Երնզկա գնաց, եւ այն տեղ աշակերտութիւն հաստատեց եւ լաւ երկասիրութիւններ ալ պատրաստեց, թէպէտ ճշդուած չենք գտնար թէ Երզնկայի բազմաթիւ վանքերէն որն եղաւ Գէորգ Երզնկացիին հաստատուն տեղը։ Յովհաննէս վարդապետ Քաջբերունեաց գաւառէն, Զարիշատի Ներսէս քահանային ուխտի զաւակը, Նահապետ աբեղայի մօտ առաջին ուսումն առնելէն եւ Ներսէս եպիսկոպոսէ քահանայ ձեռնադրուելէն ետքը, Ստեփանոս աբեղայի մը հետ Ապրակունեաց վանքը եկան Որոտնեցիին աշակերտիլ։ Երեք տարիէ մասնաւոր գաւազան ստացան, բայց մեծ վարդապետութիւնը չկրցաւ տալ Որոտնեցին իր մահուան կանխելովը, եւ Տաթեւացին տուաւ։ Յովհաննէս քիչ ետքը եկաւ ի հայրենի տունն իւր, ի սուրբ ուխտն Մեծոփայ վանք, յաւուր նոր կիւրակէի (ՄԵԾ. 56)։ Տարին նշանակուած չէ, բայց որովհետեւ արդէն Սարգիս Սուխարու մէջ աշակերտներ հաւաքած կը յիշուի, գոնէ 1391-ին պէտք կըլլայ դնել Յովհաննէսի Մեծոփ դառնալը, եւ այդ ենթադրութեամբ նոր կիրակին կը հանդիպի ապրիլ 2-ին։ Իսկ Մեծոփի հռչակաւոր տաճարին շինութեան սկզբնաւորութիւնը աւելի ուշ տեղի ունեցած է 1402-ին (ՄԵԾ. 58)։ Որոտնեցիին աշակերտներէն կը յիշուին նաեւ Ստեփանոս Դարացի (ՄԵԾ. 47), որ հաւանաբար վերոյիշեալ Ստեփանոսն է՝ Յովհաննէս Մեծոփեցիին հետ աշակերտութեան գացողը։ Վարդան Հոգոցեցի (ՄԵԾ. 49), այն որ յետոյ Ապրակունեցի Սարգիսին յաջորդեց Սուխարու վանքին մէջ, եւ Յակոբ Ովսանացի որ նահատակուեցաւ։ Ուրիշ շատ մը վարդապետներու անուններ ալ ունինք, որոնք յետոյ Տաթեւացիին եւ Ապրակուեցիին մօտ ալ մնացած ըլլալուն, անխտիր ասոնց եւ անոր աշակերտներ կը կոչուին, եւ վերջին կը թողունք անոնք յիշատակել։

« 1368. Սուխարու Վանքը   |   1370. Աւագ Բաղիշեցի »
© Gratun.org