Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կարապետ Ա. Կեղեցի

1385. Լէնկթիմուր Կը Յառաջէ

Լէնկթիմուր իր արշաւանքները նորոգեց 1400-ին վերջերը (ՄԵԾ. 131), եւ Միջագէտքի վրայէն հասաւ Դամասկոս, եւ ձմեռն մի լման եկաց այնտեղ, եւ 1401-ին սկիզբը, շարժեցաւ դէպի Փոքր Ասիա (ՄԵԾ. 62)։ Դամակոս եղած ատենին համար կը պատմուի թէ, 700, 000 զինուորներու ձեռքով 700,000 գլուխ կտրել տալով, եօթը բուրգեր շինել տուած ըլլայ, եւ յատկապէս Տաճիկներու գլուխներով, եւ հրամայելով չմոտենալ ամէն անոնց որ ըսին թէ Յիսէի եմ, այսինքն ի Իսեվի, որ է Քրիստոնեայ (ՄԵԾ. 63)։ Նոյն հրամանը Պաղտատի մէջ ալ ընել տուած ըլլալը ըթ պատմուի եւ Մեծոփեցիին կը յիշէ, թէ իր հոգեւոր եղբայրն Մխիթար ի քաղաքէն Վանայ, ականատես եղած եւ իրեն պատմած է (ՄԵԾ. 64), սակայն ուրիշներ իբրեւ անհիմն զրոյց կը նկատեն այդ պատմութիւնը, եւ գոնէ չափազանցեալ պէտք է նկատել գլուխներուն թիւը։ Լէնկթիմուր 1401 տարին անցուց Ասորիքի եւ Եփրատացւոց կողմերը, եւ այդ միվոցին կրնանք գնել Սիսի վրայ ալ յարձակիլը, եւ աւերելով ու աւարելով անցնիլ երթալը (ՍԻՍ. 542)։ Յառաջեց նաեւ Պաղեստինի կողմը, բայց Երուսաղէմին չի դպաւ եւ ի միւս ամին, այսինքն 1402-ին պաշարեց Սեբաստիան, որ Օսմանեանց ձեռքն էր անցած։ Լէնկթիմուր քաղաքը անձնատուր ըլլալու հրաւիրեց երդուըննալով, թէ ով զձեզ սրով սպանանէ, սուր նոցա ի սիրտս նորա մտանէ, բայց ամէնէն խուժդուժ անգթութիւնները այնտեղ կատարեց։ Հրամայեց որ զմեծատունսն չարչարեսցեն, իսկ զկանայսն յագիս ձիոցն կապէլ եւ արշաւել։ Զորդիս եւ զդստերս ժողովեալ ի դաշտավայրի՝ հեծելազօրի ոտքերուն ներքեւ կոխկռտել տալ իբրեւ զորայս կամնասայլից, իսկ քաղաքացիները ու զինուորները կապէլ ոտիւք եւ ձեռօք չորեք հազար ոգի, եւ կենդանի թաղել եւ ջրով եւ մոխրով ծածկել (ՄԵԾ. 65)։ Սեբաստիա տակաւին կը րահէ այդ անողորմ բռնութեան յիշատակը Սեւ-Հողերդաշտին անունովը։ Լէնկթիմուր սաստիկ զայրացած Օսմանեան սուլտան Պայազատի խրոխտ վարմունքէն, շիտակ անոր վրայ քալեց, Անկիւրոյ ճակատամարտին մէջ յաղթութիւնը տարաւ 1402 յունիս 18-ին եւ Պայազիտը գերի բռնելով, մէկտեղ առաւ Սմրղանտ տանելու, այլ չհասաւ, զի Պայազիտ ութ ամիսէն 1403 մարտ 8-ին մեռաւ Լէնկթիմուրի բանակին մէջ (ՏԻՒ. 355)։

« 1384. Թաթարներ և Թիւրքմէններ   |   1386. Օսմանեանք և Հայեր »
© Gratun.org