Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պօղոս Բ. Գառնեցի

1421. Սորբեցի Վկաներ

Բաղէշի հալածանքը երբ ոմանց մարտիրոսական պսակներ կը պատրաստէր, ուրիշներու ալ գլորման պատճառ կ'ըլլար, եւ այս կարգէն եղած էին, Ստեփանոս վարդապետ Յէկուայ Ս. Գամազիէլ վանքէն, Պետրոս քահանայ Խիզան քաղաքէն (ՆՈՐ. 247), եւ Ստեփանոս Սորբեցի աշխարհական երիտասարդ մը (ՆՈՐ. 257)։ Վարդապետն ու քահանայն ալ նորաբողբոջ ծաղկունք (ՆՈՐ. 257) կը կոչուին, եւ դեռ երիտասարդներ էին, երկուքն ալ բարեկեցիկ կ'ապրէին Բաղէշի մէջ, այլ սիրտերնին անհանդարտ եւ խիղճերնին միշտ խռով, իրարու հետ շարունակ կը ցաւակցէին եւ կը խորհրդակցէին, մինչեւ որ փոխադարձ իրար քաջալերելով որոշեցին ետ դառնալ, մինչեւ իսկ կեանքներնին զոհելու պատրաստականութեամբ։ Այդ մտադրութեամբ նախ գիր մը ուղղեցին Խիզանի դատաւորին, որուն առջեւ ուրացութիւննին ըրած էին, ետեւէն իրենք ալ Բաղէշէ մեկնեցան, Բարեձորի վանքը այցելեցին, ուր տարի առաջ թաղուած էին նահատակ Հապաշ քահանաները, երեք օր մնացին, խոստովանեցան եւ հաղորդուեցան Համբարձման օրը (ՆՈՐ. 251), 1424 յունիս 1'ին, եւ միւս օր ուրբաթ յունիս 2, Խիզան մտան եւ համարձակօրէն ուղղուեցան դէպի եկեղեցին ի վեց ժամու աւուրն (ՆՈՐ. 252), աղօթեցին եւ այն տեղ եղողներուն իրենց զղջումն ու քրիստոնէութիւնը յայտնեցին։ Գլուխնին ժողվուող քրիստոնեաները հեռացուցին, որ փորձանքի չհանդիպին, իսկ այլազգիներուն իրենց հաստատուն վերադարձը կը բացատրէին, որոնք ամբոխիւ երկուքն ալ դատաւորին առջեւ հանեցին։ Սովորական յորդորներէ եւ սպառնալիքներէ ետքը առաջ Պետրոս քահանային բրով հարեալ կոտորեցին զբազուկս, եւ նոյնժամայն սրով եւ փայտիւ նահատակեցին։ Ետքէն վարդապետին վրայ յարձակեցան, նախ եհար դատաւորն ապտակ, բայց Ստեփանոսի ուժգնակի ձեռամբ պատասխանելուն վրայ, կացնով եւ թրով, քարիւ եւ փայտիւ սպաննեցին վարդապետն ալ (ՆՈՐ. 257), միեւնոյն օրը յունիս ամսոյ երկու, յաւուր Համբարձմանն ուրբաթու (ՆՈՐ. 260)։ Ասոնց նահատակութեան լուրը Սորբի մէջ լսուելով, Ստեփանոս երիտասարդն ալ ոգեւորեց, որ քրիստոնեայ ըլլալը յայտարարեց, այդ մասին իւր մօրմէն ալ քաջալերուելով, եւ երբ սպառնալիք եւ հրապոյր արդիւնք չունեցան, տեղւոյն այլազգիներ որպէս գազան յարձակեցան եւ նահատակեցին զայն (ՆՈՐ. 259)։ Ստեփանոս Սորբեցիին մարտիրոսութիւնը կատարուեցաւ յետ ինն աւուր նահատակութեան Խիզանցիներուն (ՆՈՐ. 258), որ է ըսել 1424 յունիս 11'ին, Հոգեգալուստի կիրակի օրը։

« 1420. Բաղէշի Հալածանքը   |   1422. Գրիգոր Խլաթեցի »
© Gratun.org