Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Պօղոս Բ. Գառնեցի

1422. Գրիգոր Խլաթեցի

Մարտիրոսներուն կարգը պիտի դասենք նաեւ մարտիրոսներու գովաբան եւ Յայսմաւուրքի նոր կարգադրող եւ տաղերու եւ գանձերու հեղինակ Գրիգոր Խլաթեցի վարդապետը՝ Ծերենց մականունով ծանօթ։ Գրիգոր նախապէս 8 տարի Որոտնեցիին աշակերտ եւ Տաթեւացիին աշակերտակից եղած էր (ՄԵԾ. 85), յետոյ Սուխարու մէջ Սարգիս Ապրակունեցիին աշակերտեցաւ (ՄԵԾ. 41), վերջէն Տաթեւացիին ալ հետեւեցաւ երբոր նա Մեծոփ եկաւ (ՄԵԾ. 52), եւ երբ առաջնորդ Վարդան Հոգոցեցիին յաջորդեց Սալնապատի մէջ (ՄԵԾ. 41), բայց պարագաները չներեցին մեծ աշակերտութիւն կազմել, եւ Ցիպնայի վանքը քաշուելով ընդօրինակութեանց եւ Յայսմաւուրքի կարգադրութեան զբաղեցաւ (§ 1383)։ Այդ աշխատութիւնը 50 տարի շարունակած եւ 70 տարեկան եղած էր, երբ Երուսաղէմ ուխտի գնաց, ուր երկու ամ յամեալ, նորէն իւր վանքը դարձաւ (ՆՈՐ. 501)։ Խլաթեցին 75 տարեկան եղած էր (ՄԵԾ. 85), երբ Իսքէնտէրի Թիւրքմէնները Արծկէի կողմերը արշաւեցին (§ 1416), եւ Ցիպնայի վանքն ալ հասան։ Միաբաններ փութացին փախչիլ, այլ չկրցան ծերունին ալ միասին տանիլ, որուն ծանր կու գար իւր սիրելի վանքը լքանել, եւ կը պատասխանէր. Աստ կացից եւ աստ մեռայց (ՀԱՅ. 501)։ Դեռ խորհուրդի վրայ էին, երբ ասպատակները մօտեցան, միաբանները աճապարեցին, իսկ ծերունին մինակ մնացած անոնց ձեռքը ինկաւ, որոնք յոյժ տանջեալ չարչարեցին որ ուրանայ, եւ մերժելուն վրայ նոյն ժամոյն զենին զնա իբրեւ զգառն անմեղ (ՄԵԾ. 43)։ Նահատակութեան օրը գրուած է 1425, մայիս 9, Հոգեգալուստին կիրակին (ՀԱՅ. 561), որ տոմարով չարդարանար, ուստի մենք ալ կը համաձայնինք տօնին օրը պինդ բռնելով, եւ ամսաթիւի տարբերութիւնները մօտեցնելով, 1426 մայիս 19'ին Հոգեգալուստի կիրակիին դնել Խլաթեցիին նահատակութիւնը (ՆՈՐ. 274)։ Թաղումը կատարեցին Յակոբ ճգնաւոր վարդապետը, Խլաթեցիին հոգեւոր հարազատն, եւ նահատակին աշակերտներէն Ստեփանոս եպիսկոպոս եւ ուրիշներ։ Ամ մի մնաց Յակոբ Խլաթեցի սպասաւոր նորա գերեզմանին, եւ միւս տարին ի Համբարձմանն յաւուր վերացման, հոգին աւանդեց երբ քահանաներ Համբարձաւ Տէրն մեր յերկինս կ'երգէին։ Այս հաշուով Յակոբի ալ մահը հանդիպած կ'ըլլայ 1427 մայիս 29'ին։

« 1421. Սորբեցի Վկաներ   |   1423. Վարդապետներ և Կոյս Մը »
© Gratun.org