Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կոստանդին Զ. Վահկացի

1434. Փլորենտիոյ Վճիռը

Այն հաւատոյ գիրին մէջ (ՄՆՍ. ԼԱ. 1025) նկատելի կէտերն են։ Նախ պապը իւր կոնդակը կը հաստատէ հաւանութեամբ կայսեր, եւ արեւելեան պատրիարքաց (ՄՆՍ. ԼԱ. 1026) ընդարձակ կերպով կը բացատրէ թէ Հոգւոյն Սրբոյ բղխման մասին Լատիններուն ի Հօրէ եւ յՈրդւոյ, եւ Յոյներուն ի Հօրէ Որդւով բանաձեւները նոյն իմաստի կը յանգին, եւ կ'ընդունի իբր ի միոյ սկզբանէ վարդապետութիւնը (ՄՆՍ. ԼԱ. 1030)։ Պատարագի եւ մաքրարարի մասին երկաքանչիւր եկեղեցիները իրենց սովորութեանց մէջ կը թողու։ Իսկ պապական իշխանութեան մասին խօսուած ատեն կ'ընդունի Յոյներուն պահանջած պայմանները, թէ այն կ'իմացուի, Ինչպէս որ տիեզերական ժողովներուն վճիռներուն եւ եկեղեցական կանոններուն մէջ կը պարունակուի։ Եւ թէ Ամբողջապես պիտի պահուին պատրիարքներուն բոլոր իրաւունքները եւ առանձնաշնորհութիւնները (ՄՆՍ. ԼԱ. 1034)։ Այդ բանաձեւներով Յոյն եպիսկոպոսներ կը կարծէին իրենց դրութիւնը ազատած ըլլալ, իսկ Լատիններ կ'ուրախանային որեւէ կերպով Յոյներու վրայ առաւելութիւն ստանալ։ Եւգինէոս Բասիլիկանաց վրայ յաղթանակ տարած կ'ըլլար, եւ Յովհաննէս իւր կայսրութիւնը ապահոված կը կարծէր։ Կայսրը յուլիս 6'էն ետքը իւր դիտած գործնական արդիւնքը կը պահանջէր, սակայն Եւգինէոս չունէր այն ազդեցութիւնը որ Եւրոպիոյ բանակները Օսմանեանց դէմ շարժէր։ Կայսրը յուսախաբ իւր ակնկալութեանց մէջ, բաւական ատեն դեռ Փլորենտիա մնաց, որ նպատակը իրագործէ, սակայն տեսնելով որ բան մը չարտադրուիր, եւ ընդդիմադիր եպիսկոպոսներու դիտողութիւններէն ցաւելով, միութենական որոշումէն յիսուն օր ետքը, օգոստոս 26'ին բոլոր Յոյներով Փլորենտիայէ մեկնեցաւ դէպի Կոստանդնուպոլիս, ուր հասաւ 1440 փետրուարի առջի օրը։ Միայն երկու Յոյն եպիսկոպոսներ ետեւ մնացին, որոնք սիրտով հռովմէադաւանութեան յարած էին, Բեսարիոն (Bessarione) Նիկիոյ եւ Իսիդորոս Կիէվի (Kiev) արքեպիսկոպոսները, որոնք կարդինալութեան աստիճանով վարձատրուեցան։

« 1433. Փլորենտիոյ Ժողովը   |   1435. Գենուացիներ և Հայեր »
© Gratun.org