Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կիրակոս Ա. Վիրապեցի

1458. Ժողովի Գումարումը

Ընտրողական գործողութեանց ամսաթիւերը Մեծոփեցին որոշակի չտար։ Կը յիշէ թէ Երեւան հասնելով սիրալիր ընդունելութիւն գտան ազգայիններէն, որոնք մեծաւ ուրախութեամբ ընդ առաջ ելին, վասնզի ի վաղուց հետէ անտերունջ էին, եւ չէին տեսած այսչափ վարդապետ եւ եպիսկոպոսք ի մի միաբանութիւն։ Երեւան հասնելէն ի միւս օրն Եաղուպ պէկէն հրաւէր ստացան, եւ անոր մօտ գացին, զի կըսէ թէ հասաք առ նա, եւ Եաղուպ սիրով ընդունած է զիրենք իբրեւ զթագաւոր քրիստոնէից (ԿՈՍ. 68)։ Յայտնի է որ Եաղուպ աշխարհաշէն նպատակներ ունէր, եւ կուզէր իր գաւառը շէնցնել, այն տեղ հաստատել տալով Հայերուն կեդրոնը, եւ զանոնք քաջալերելով ազատօրէն իրենց մտադրութիւնը կատարել։ Երբոր ժողովականները իրեն մօտ կը հաւաքէ, զանոնք հանդէսով ճամբայ կը հանէ, անոնց ընկերակից կու տայ զզօրս իւր, եւ գործին աւելի փայլ աւելցնելու համար, փողով եւ թմբկով եւգոչմամբ բարձրագունիւ կու գան կը մտնեն ի սուրբ քաղաքն Վաղարշապատ (ԿՈՍ. 69)։ Չենք կրնար ենթադրել թէ ամէնքը մէկ օր Երեւան հասած եւ ի միւս օրն Վաղարշապատ եկած եւ ընտրութիւն կատարած ըլլան, եւ երկու օրուան մէջ ամէն գործ լրացած ըլլայ։ Միւս կողմէն տօնական օրերու յիշատակութիւններ ալ չունինք, որ անոնցմէ ամսաթիւ քաղենք, բայց չենք կարծեր թէ Վաղարշապատի ժողովը բացուած ըլլայ Համբարձումէն առաջ, որ այն տարի կը հանդիպէր մայիս 25-ին։ Ընտրողական գործողութեանց մանրամասնութիւններ ալ կը պակսին։ Մեծոփեցիին պատմած ձեւն ալ քիչ մը տարօրինակ կերեւի, երբ կըսէ, թէ արկին վիճակ ի սուրբ աւետարանն, եւ ել վիճակն Կիրակոս հայրապետին (ԿՈՍ. 72), վասն զի աւետարանին մէջ Կիրակոսի անունը գտնել հնար չէր։ Ուստի պէտք է ըսել, թէ Կիրակոսի վրայ համաձայնութիւն գոյացնելէն ետքը, աւետարանի վիճակին ալ դիմած են, եւ աւետարանը բացած ատեննին նպատակայարմար տունի մը հանդիպած եւ այս կերպով կատարած ընտրութիւննին վերնային կամքին համաձայն ճանչցած են։ Կիրակոս, որ այս կերպով կաթողիկոսութեան կը բարձրանար, Մասիս լերան ստորոտը, Ակոռի աւանին մօտ, Վնաստան անապատին մէջ ճգնող վարդապետ մըն էր, հեռու ամէն աշխարհային գործերէ եւ անմասն փոխադրութեան գործին աշխատութիւններէն, որով իսկապէս փնտռուած չէզոք անձն էր, որ ներհակընդդէմ մրցակցութիւնները պիտի լռեցնէր։

« 1457. Մրցակից Ընտրելիներ   |   1459. Կիրակոսի Նախընթացը »
© Gratun.org