Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կիրակոս Ա. Վիրապեցի

1460. Ընտրութեան Պարագաներ

Ամենայն հաւակնութեամբ, Կիրակոս ալ այն երեք հարիւր ժողովականներէն մէկն էր, որոնք Վաղարշապատ հաւաքուած էին, որովհետեւ չենթադրուիր որ այդպիսի բացառիկ պարագայի մէջ ալ թողած չըլլայ իր ճգնարանը։ Երբոր ընտրութիւնը լրացաւ եւ աւետարանի վիճակով ալ նուիրագործուեցաւ, Կիրակոս առանց հակառակութեան եկեալ կանգնեցաւ ի մէջ ահագին ատենին, ինչ որ ամէնուն զարմանքը գրաւեց, զի կարի անհնազանդ բարս ունէր եւ ատէր զփառ երկաւորս, եւ ամէնքը կը սպասէին ու խուսափէ եւ հրաժարի, եւ չէին կարծեր որ նա յանձն առնուր զհնազանդութիւն եւ զթողուլ կամաց իւրոց (ԿՈՍ. 73)։ Գուցէ կաթողիկոսութեան փափագողներ եւ անոնց կողմնակիցներ կրնային յուսալ որ Կիրակոսի հրաժարելով գործը նոր կերպարան առնէր, եւ իրենց համար հաւանականութիւն ստեղծուէր, բայց վերջապէս անդիմադարձ համաձայնեցան, վասնզի երկու խումբերուն մէջ տեղ, չեզօք եւ ոչ մէկէն եղող մէկ մը կընտրուէր, եւ լոկ առաքինութիւնն ու սրբութիւնն էր, որ յաղթանակ կը տանէր, եւ ոչ գործունէութեան եւ ճարտարութեան առաւելութիւնը։ Կիրակոս պարզ վարդապետ էր, հետեւաբար պէտք էր որ մեծ աստիճան եւ եպիսկոպոսութիւն ալ առնէր կաթողիկոսական օծում ստանալէ առաջ, ուստի նախ այդ պէտքը լրացնելու ձեռնարկեցին, եւ Մեծոփեցին կը գրէ թէ սկիզբն արարաք ձեռնադրութեան։ Զանազան ակնարկներէն կը յայտնուի թէ Յովհաննէս Հերմոնեցին տւած է ծայրագոյն գաւազանը (ԿՈՍ. 84), եւ Զաքարիա Հաւուցթառեցին եպիսկոպոսութեան աստիճանը եպիսկոպոսներու ընկերակցութեամբ (ԿՈՍ. 78), իսկ կաթողիկոսական ձեռնադրութեան մասնակցած են անշուշտ այն երկոտասան եպիսկոպոսք աստի եւ անտի (ԿՈՍ. 52), որոնց անունները մի առ մի յիշած է Մեծոփեցին, հարկաւ երիցութեան կարգն ալ պահելով, եւ են Զաքարիա Հաւուցթառի, Գաբրիէլ Էջմիածնի, Կարապետ Յովհաննավանքի, Յովհաննէս Բջնոյ, Անտոն Խորվիրապի, Յովհաննէս Արճէշի, Յակոբ Կողբի, Մկրտիչ Բագրեւանդի, Մարտիրոս Հաղբատի, Ազարիա Գանձասարի, Զաքարիա Նորավանքի, եւ Ստեփանոս Սիւնիքի։ Հաւուցթառեցին առաջինն եւ այդ խումբին, որուն մէջ մտած են Սիւնիք, Այրարատի եւ Վասպուրականի եպիսկոպոսներ անխտիր՝ ամէնուն ալ մասնակցութիւնը նուիրագործելու համար։ Ձեռնադրութեան օրը նշանակուած չէ, բայց նկատելով որ ի սուրբ Պենտէկոստէն աւուր, այսինքն է յունիս 4-ին, օրհնած են զաստուածագործակ միւռոնն (ԿՈՍ. 74), կաթողիկոսական ձեռնադրութենէն անմիջապէս ետքը, ամենայն հաւակնութեամբ նախընթաց կիրակին մայիս 28-ին, կաթողիկոսական օրհնութիւնն է տրուած, երբ արծիւ մըն ալ սաւառնեալ թեւօք նստած է ի վերայ գլխոյ Էջմիածնի (ԿՈՍ. 73)։ Ըստ այսմ Համբարձման օրը, մայիս 25-ին ընտրութիւնը լրացած կըլլայ, եւ յաջորդ երկու օրերուն մէջ ալ վարդապետութեան եւ եպիսկոպոսութեան կարգերը կատարուած։

« 1459. Կիրակոսի Նախընթացը   |   1461. Միւռոն և Օրհնագիրեր »
© Gratun.org