Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Կիրակոս Ա. Վիրապեցի

1464. Սսեցոց Կարծիքը

Մեզի անծանօթ չէ, որ նոյնիսկ Կիլիկիոյ աթոռին յետին կաթողիկոսներ յաւակնութիւն ունեցած են, իրենց աթոռը ուղիղ գիծով օրինաւոր յաջողութիւն ցուցնել, եւ Էջմիածնի աթոռը ապօրինի կամ ապստամբ հռչակել։ Սիմէոն Սեբաստացի պատմական յիշատակներ կը քաղէ, ցուցնելու համար թէ ազգը իբր օրինաւոր կաթողիկոսներ ճանչցաւ Հռոմկլայ եւ Սիս նստողները՝ եւ ի սրբոյն Գրիգորէ մինչեւ ցՅովսէփ կաթողիկոսն, անընդհատ յաջողութիւն մը կը կազմէ (ԱԶԱ. 25), օրինաւոր կաթողիկոս կարծելով ինքնակոչ Յովսէփն ալ (§ 1453)։ Ոչ ոք դժուարութիւն ունի այդ չափը ընդունիլ, սակայն այդչափը չի բաւեր հաստատել, թէ այնմհետէ մինչեւ ցայսօր ժամանակի կայ հաստատ հայրապետութիւն աստ ի Սիս, եւ սուրբ Լուսաւորչի Աջն ի սմա բնակեցաւ, զի հաճեցաւ ընդ սա (ԱԶԱ. 12)։ Աջի անյայտացումը (§ 1449), եւ ազգային ժողովը (§ 1453), եւ ազգովին տրուած վճիռը (§ 1458), օրինաւոր գործողութիւններ են, որոնք չեն կրնար ջնջուիլ Սիմէոնի խօսքով, թէ անհնազանդ եղեալ ձեր Արեւելեանցդ սուրբ Լուսաւորչի աթոռոյն, ձեռնադրեցին ըստ կամաց իւրեանց զԿիրակոս կաթողիկոսն Խորվիրապեցին (ԱՋԱ. 13), կամ Եփրեմի ըսելովը, թէ մի ոմն ի վարդապետաց գլուխ անբարձեալ Կիրակոս անոն, զապստամբութիւն խորհէր ի սրբոյ աթոռոյս Սսոյ (ԱՋԱ. 53)։ Մանաւանդ որ, ինչպէս պատմեցինք, Կիրակոս ինքն ոչ ապստամբութիւն խորհեցաւ, եւ ոչ իրեն համար աշխատեցաւ, այլ ազգովին կատարուած որոշման հպատակեցաւ։

« 1463. Սսոյ Աթոռին Վախճանը   |   1465. Ակնկալեալ Օգուտներ »
© Gratun.org