Gratun
« Ազգապատում, Հատոր Բ by Մաղաքիա Օրմանեան

Տ. Սարգիս Գ. Միւսայլ

1529. Միրաք Թաւրիզեցի

Միրաք Թաւրիզեցի Թաւրիզ մայրաքաղաքի հայաբնակութեան աւագը, Եաղուպի արքունիքին մէջ ազդեցութիւն վայելող եւ մեծ հարստութեան տէր, մեծամեծ յարաբերութիւններ կը կատարէր, բազմաթիւ գերիներ գնելով կազատէր, եւ դրամի զօրութեամբ եկեղեցիներու շինութեան եւ քրիստոնէից պաշտպանութեան շնորհներ կը ստանար, այնպէս որ Տաճիկներու մեծամեծները նախանձոտ թշնամութիւն մը ունէին Միրաքի դէմ։ Ասոնց մէջէն Մէհտի անունով մէկ մը, որ Եաղուպ թոյլտուութիւն ունէր, որ զամենայն զոր ինչ եւ արասցէ, կամք իւր եղիցի, իր ընկերներով կը խորհրդակցէր շարունակ Միրաքը մէջտեղէն վերցնելու, եւ վերջնական որոշման կը յանգին 1486 մարտ 22-ին։ Միւս օր, որ աւագ հինգշաբթի էր, Միրաք ըստ օրինի խոստովանած եւ հաղորդուած էր, երբ ուրբաթի կէսօրին Մէհտի իր փառաւորութեամբ Միրաքի կու գայ, խօսքէ խօսք անցնելով ուրացութիւն կառաջարկէ, Միրաքի մերժելուն կը զայրանայ, եւ իբր թէ Միրաք իրենց օրէնքը հայհոյած ըլլայ, նոյն տեղ կու զարնէ ու կը մեռցնէ, եւ գլուխը կտրելով յաղթանակաւ մինչեւ թագաւորական պալատ կը տանի։ Տաճիկ բազմութիւնը կը խուժէ քանդել Հայոց եկեղեցին, զոր Միրաք շինել տուած էր։ Հայեր Եաղուպի կը դիմեն որ Միրաքի սպանութեանը վրայ ցաւելով, տաճիկ բազմութիւնը ցրուել կու տայ եւ Մէհտին դատելով կը հրամայէ սհաննել։ Միրաքի մարմինը պատուով կը թաղուի, մինչ Մէհտիինը բացին կը նետուի, ինչ որ Տաճիկները կը վշտացնէ, եւ Ղասում կամ Քասըմ մեծ դատաւորը գլուխ կը կանգնի, անոր փառաւոր թաղում տալու։ Բայց Եաղուպ այդ ձեռնարկն ալ իրեն անարգանք նկատելով, Քասըմն ալ մեռցնել կու տայ, եւ գլխաւոր գործակիցներն ալ ձաղանքի ենթարկելէ ետքը սպաննել կու տայ։ Այդ դէպքէն քիչ ետքն է Եաղուպի ալ դեղակուր սպանութիւնը (§ 1521)։ Միրաքի սպանութիւնը տեղի ունեցած է 1486 մարտ 24 աւագ ուրբաթի խորհրդաւոր օրուան ցերեկը, եւ թաղումը յաջորդ առտուն՝ աւագ շաբաթ օրը (ՆՈՐ. 328)։

« 1528. Մուրատ Վանեցի   |   1530. Աստուածատուր Կաֆացի »
© Gratun.org